(p. 42) attemu attemu. [Tel. from Skt. హస్తము] n. A hawk's jesses. డేగకాలిగోళ్లు చేతికి తగలకుండా కట్టుకొనే చర్మము, హస్తకవచము. 'తనతోరవునల్లని దీర్ఘబాహుపై హాలహంబె పోలెవిడియత్తెమునందల యెత్తిచూచుబల్ సాళువమున్ వడింజనుశశంబుపయిన్ మహోద్ధతిన్.' Swa. iv. 82.

(p. 248) kara kara. [Tel.] n. The sea shore; an embankment; a sand bank. తీరము. A stain; dirt; blackness. డాగు, మరక. adj. Black, నల్లని; sharp తీక్ష్ణము; rough, harsh బరుసు. కృష్ణకర a bank or dam on the shore of the Krishṇa. కరగట్టు kara-gaṭṭu. v. n. To be stained or soiled అక్కడ ఉచ్చ కటగట్టినది the place was soiled with urine. కరవాక kara-vāka. n. A backwater, or marsh near the sea.

(p. 264) kasīsamu kasīsamu. [Skt.] n. Black, dark. నల్లని. A. iv. 10.

(p. 279) kāvali kāvali. [Tel.] n. Guard, custody. రక్షణము. చేకావలి an alternative, a thing kept as a stand by; a provision. చెయ్యికావలిగా నుండేస్తంభము a piece of wood kept in reserve. కావలికాడు or కావలివాడు kāvali-kāḍu. n. A sentinel, a watchman. రక్షకుడు. కావలిబొట్టు a black mark put on the face of children for good luck బిడ్డలకు రక్ష గానుంచే నల్లని బొట్టు.

(p. 307) kṛṣṇamu kṛishṇamu. [Skt.] adj. Black, dark. నల్లని. కృష్ణ or కృష్ణా kṛishṇa. n. The river Krishna కృష్ణానది. Draupadi ద్రౌపడి. కృష్ణ or కృష్ణపక్షము kṛishṇa. n. The dark fortnight: the wane of the moon. కృష్ణాష్టమి the eighth day after full moon in the month of Srāvana (August) when Krishna was born. కృష్ణతామర kṛishṇa-tāmara. n. The flower called Indian reed; also called మెట్టతామర. Ainslie. ii. 534. కృష్ణదోషము kṛishṇa-dōshamu. n. Typhus fever. కృష్ణలీలలు kṛishṇa-līlalu. n. The revels of Krishna. కృష్ణవర్మ kṛishṇa-vartma.n. Fire. అగ్ని. కృష్ణవేణి kṛishṇa-vēṇi. n. She that has black curls. కృష్ణసర్పము kṛishṇa-sarpamu. n. A black serpent. కృష్ణసారము a black antelope. నల్లయిర్రి. కృష్ణాజినము the hide of the black antelope. కృష్ణుడు Krishna, also a name of Arjuna. విష్ణువు, అర్జునుడు.

(p. 314) koṇḍa konḍa. [Tel.] A hill, hillock, mountain, rock. మల. కొండకాకి a hill crow. కొండకాటిగాడు konḍa-kāti-gāḍu. n. The Indian Tree-pie, Dendrocitta rufa.(F.B.I.) కొండకాలువ koṇḍa-kāluva. n. A mountain stream, or cascade. సెలయేరు, ఝరము. కొండగురుతు a common characteristic సామాన్యలక్షణము. కొండగొర్రె koṇḍa-gorre. n. A wild sheep, or hill sheep. The four-horned Antelope, Tetracerus quadricornis. కొండగోగు koṇḍagōgu. A plant, Hibiscus populncoides. కొండగోరింక koṇḍa-gōrinka. n. The southern Grackle, Enlabes religiosa. కొండచిలువ koṇḍa-chiluva. n. The rock snake. అజగరము, కొండపాము. A sluggard. కొండచీమ koṇḍa-chīma .n. The hill ant, or tree ant. కొండచూలి konḍa-ṭsūli. n. A name of Parvati; lit. Daughter of a Mountain. కొండత్రిమ్మరి konḍa-trimmari. n. (Lit. a hill-rover.) A monkey. కోతి. కొండనాలుక konḍa-nāluka. n. The uvula. చిరునాలుక. కొండపసుల konḍa-pasula-pōligāḍu. The White-bellied Drongo, Dicrurus cerulescens. కొండపిండి konḍa-pinḍi. n. A kind of tree. కొండపిచ్చిక. konḍa-pichchika. n. A hill sparrow. కొండపోడు konḍa-pōḍu. n. A corn-held on high ground. కొండబూరుగు a species of the silk cotton tree. కొండముచ్చు konḍa-muṭsṭsu. n. The lion-tailed monkey. Macacus silenus. నల్లనిమూతిగలకోతి. కొండయెంతవ konḍa-yentava. n. The ruddy Mungoose. Herpestes smithi. కొండయేనుగు konḍa-ēnugu. n. The Indian Elephant. Elephas maximus. కొండలొట్ట కన్నుజిట్ట konḍa-loṭṭa-kannu-jiṭṭa. n. The Jungle Wren-warbler. (Jerd.) Prinia Sylvatica. (F.B.I.) కొండరులు konḍa-rulu. [Tel.] n. Hill people, highlanders. 'కొండరుల్ చురు కొకయింతలేక మనుచున్.' G. xi. 20. కొండరేడు konḍa-rēḍu. n. The lord of hills. Himavat. కొండలాటి konḍalāṭi-pakshi. n. The bird called Sultan Bulbul. కొల్లాటిపక్షి. కొండవంగపండు konḍa-vanga-panḍu. n. The Indian Black headed Oriole. Oriolus melanocephalus. (F.B.I.) కొండవలిగాలి konḍa-vāli-gāli. n. A sharp cold wind. కొండవీటి చేంతాడు an immensely long rope, as long as a well-rope in Kondavidu near Guntur. కొండశిల n konḍa-ṣila. A rock snake, or boa.

(p. 384) geṇṭu genṭu. [Tel.] v. n. To move, shake, stir, go. చలించు, తొలగు. 'ధరణీమండలమమ్మహాంబునిధిమీదన్ నిల్పినల్ దిక్కులన్ ధరణీధ్రమ్ములు గెంటకుండనిడి.' V. P. i. 78. v. a. To thrust, push away, force, cause to totter. To toss aside. చలించు, తొలగు. n. Movement చలనము. గెంటుపడు genṭu-paḍu v. n. To miss. తప్పుట. గెంటని genṭani. adj. Immoveable, not to be shaken (as love), resistless, irrepressible, not to be turned away. స్థిరమైన, ఎడతెగని. 'అక్కలకంతితమ్మరసమంటగ గెంటనిప్రేమ వానినున్ జెక్కులముద్దు పెట్టుకొని.' T. ii. 96. గెంటించు genṭinṭsu. v. t. To push. To cause one to be pushed or sent away. యశోదశయ్య నొయ్యనచిన్ని నల్లనయ్యనునిచిచయ్యననయ్యవ్యకూతు నెత్తుకొని మరల నింటికింగెంటింపక వచ్చి.' B. X. iii. 45.

(p. 622) dhārtarāṣṭramu dhārta-rāshṭramu. [Skt.] n. A sort of goose or swan with a black beak and legs. నల్లని ముక్కును కాళ్లునుగల హంస. ధార్తరాష్ట్రుడు dhārta-rāshṭruḍu. n. A son of Dhritarāshtra.

(p. 637) nalla nalla. [Tel.] adj. Black. n. Blackness. నలుపు. Black stuff: charcoal, బొగ్గు. Blood, నెత్తురు. నల్లంగి nallangi. n. A sort of snipe. నల్లిండ్లు nallinḍlu. (నల్ల+ఇండ్లు.) n. Brahmin houses. అగ్రహారము. ఔపాసన ధూమము చేత నల్లనైనయిండ్లు. నల్లంచిగాడు or నల్లచ్చిగాడు nallanchi-gāḍu. n. The Black backed Indian Robin, Thamnobia fulicata. పెద్దనల్లంచి or చారలగాడు the Magpie Robin, Copsychus saularis. పొదనల్లంచిగాడు or తోకనల్లంచిగాడు the Shama, Cittocincla macrura. నల్లఉలవి, తీవిఉలవి or ఉలవటెంకి nalla-vulavi. n. A fish, Rhynchobatus djeddensis. నల్లకాత or ఇజ్జనల్లతీగె a certain plant. నల్లకిచు see నలికిరిపాము or నలికీచి. నల్లగిల్లు nalla-gillu. v. n. To blacken, become dark, నల్లపడు, నల్లనగు. నల్లగుండు nalla-gunḍu. n. An eel. నల్లగుడ్డు nalla-guḍḍu. n. The pupil of the eye, కనీనిక. నల్లజీనువాయి. nalla-jīnuvāyi. n. The Black-headed Munia, Munia malacca. నల్లచీమ nalla-chīma. n. A black ant. నల్లజీలకర్ర nalla-jīlakarra. n. Black cummin. Nigella indica. Rox. ii.646. నల్లచేమ the black species of చేమకూర. నల్లటి or నల్లని nallaṭi. adj. Black. నల్లతిమిరిమీను nalla-timiri-mīnu. n. A fish. Narcine timlei. నల్లదనము nalla-danamu. n. Blackness. నల్లదాసరిగాడు nalla-dāsari-gāḍu. n. A tortoise. తాబేలు. నల్లద్రావుడు nalla-drāvuḍu. n. A demon. రాక్షసుడు. నల్లదిండి or పొత్తిలసొర nalla-dinḍi. n. A fish, Rhinchobatus ancylostomus. (F.B.I.) నల్లన nallana. n. Blackness. నల్లనయ్య lit: the black god, i.e., Krishna. నల్లపుస nalla-pūsa. n. A black bead. నల్లపడు nalla-paḍu. n. To turn black, to blacken. నల్లమందు nallamandu. n. Lit the black drug, i.e., Opium. అభిని. నల్లమడుగు a black pond, that is, a deep pond. మిక్కిలి లోతుగలమడుగు. నల్లమాను nallamānu. n. Black wood. A sort of harrow used before or after sowing the seed, to level the ground. మాగాణిభూమి దున్ని విత్తనములు చల్లుటకు ముందుగా చిదపచిదప నీరు సర్దుకొనుటకు రెండుతాళ్లు కట్టి తోలేది. నల్లవలువ తాలుపు one who wears a black dress; an epithet of Balarama, నీలాంబరుడు.

(p. 645) nāradamu nāradamu. [Skt.] n. A sort of orange. 'నల్లనియరటులు నారికేళములు, నారద పాటలి నాగతింత్రిణులు.' ND. i. 10.

(p. 669) nīlamu nīlamu. [Skt.] adj. Blue, purple, deep blue, bright black. నల్లని. n. A blue or black stone. పచ్చరాయి, నల్లరాయి. The sapphire. Blue colour, blackness. The Indigo plant, నీలిచెట్టు. నీలంగువు nīl-aṇgu-vu. n. An insect. పురుగు. నీలడు nīlaḍu. n. A black horse. నీలకంఠము nīla-kanṭha-mu. n. The purple throated bird, a peacock. నెమలి. నీలకంఠుడు nīla-kanṭhuḍu. n. The blue throated god, i.e., Siva. కరకంఠుడు. నీలబోడికోడి nīla-bōḍi-koḍi n. The purple Moorhen, Porphyris policephalus. (F.B.I.) నీలాంజనము. nil-ānjanamu. n. Blue vitriol, sulphate of copper. నీలాంబరము nīl-āmbaramu. n. A blue vest. The name of a lilac blue-bell. నీలాంబరుడు nīl-āmbaruḍu. n. A name of Balarām or Saturn. నీలి nīli. n. The indigo plant. Blue dye. Rox. iii. 379. వెర్రినీలి or కారునీలి the wild variety of indigo, id. 372. 377. A dark thread. నల్లనూలు. 'నీలిదట్టి.' (R. ii. 20.) Or, 'నీలికచ్చడము.' (BD. v. 677). A waist band. కాసెకోక. A black woman, a factious jade, a hussey: one who blubbers at a touch. 'నీలి నీళ్లకుపోతే బావి లోతునకుపోయినది' (proverb) when the jade goes to the well all the water disappears. నీలి adj. Black, నల్లని. False, hypocritical. నీలియేడ్పు false or crocodile tears. నీలివార్త nīli-vārtha. n. A lie set afloat under the superstitious notion that the indigo crop will flourish better. Nonsense, delusion. Rhodomontade, a hoax. నీలిమ or నీలిమము nīlima. n. Black color. నలుపు. నీలిమంచు nīli-mandu. n. Indigo. నీలిమబ్బు nīli-mabbu. n. A thin or rainless cloud. నీలుడు nīluḍu. n. The name of a monkey. ఒకవానరుడు. నీలోత్పలము or నీలాజ్జము the blue water lily.

(p. 678) neri neri. [Tel.] n. Crookedness. వక్రత. Beauty, అందము. Manner, విధము. Custom, ఆచారము A fold of a cloth, వస్త్రముకుచ్చె. Order, క్రమము. Justice, న్యాయము. Courage, పరాక్రమము. Skill, ప్రజ్ఞ. Fulness, finishing, పూర్తి. A bird's wing, రెక్క. Hair, tresses, వెండ్రుకలు. Curls, చుట్టవెండ్రుకలు. Greatness, bigness. A streak. నల్లనెరి. a dark streak. A sympathetic swelling: such as appears on one side of the neck or arm in consequence of an injury on the opposite side. adj. Great, large. గొప్ప, అత్యంతము. Pretty, fine, excellent. బాగు, యోగ్యము, మంచి, నెరిక nerika. n. A petticoat or shift. గాగరా, పావడా. Parij. iv. 22. నెరిపడు neri-paḍu. v. n. To become, అగు. To accrue, సిద్ధించు. To flourish, thrive, బాగుపడు. 'క కానియటులుండి నెరిపడు, నైనతెరగు దోచి మాయమగునిబ్భంగిన్.' M. XII. iii. 31.

(p. 875) bāgu bāgu. [Tel.] n. Good, well being, a good state, or condition; health. క్షేమము, సుఖము. Beauty, charm, attraction. అందము Benefit, use, advantage. Manner, విధము. adj. Good, safe, sound, correct. క్షేమముగల. Beautiful, అందముగల. అట్లాచేస్తే యేమిబాగు what is the use of doing so? మహాబాగు very well, yes. బాగరి bāgari. (బాగు+అరి.) n. A beautiful or handsome woman or man. అందగాడు, అందగత్తె. 'తెల్లనితమ్మియందునెలదేటివలెన్ దగునొక్కబాగరిన్ నల్లనివాని.' R. iii. 44. బాగా or బాగుగా bāgā. adv. Well, properly, duly, satisfactorily, in good health. బాగానే ఉన్నది it is all right or safe. ఈ బట్ట బాగా ఉండలేదు this cloth is not good. వానికి బాగా ఉన్నది he is well. వానితలిదండ్రు లు బాగానే ఉన్నారు his parents are alive and well. వెన్నెల బాగా ఉండెను the moonshine was bright. చిన్నది బాగా ఉన్నది the girl is pretty. బాగుచేయు bāgu-chēyu. v. a. To do good to, to ameliorate. To mend, trim, repair. To cure. To clean. To set right, rectify, make fit, చక్కబరచు. బాగుదార bāgu-dāra. n. A small knife, చిన్నకత్తి. బాగుపడు bagu-padu. v. n. To be benefited, to thrive, to prosper. To recover health. To be reformed. బాగులోకివచ్చు to prosper or thrive. బాగులోకి తెచ్చు to benefit, ameliorate, rectify. బాగులాడి bāgu-lāḍi. n. A beau, అందగత్తె. బాగులు bagulu. n. Gestures, acts. వెర్రిబాగులు foolish gestures. వెర్రిబాగులవాడు or వెర్రిబాగులమారి one who acts as a mad man. 'బాలెవుం బాగులుమాయగన్గొనగపట్టుక వచ్చితిమయ్య.' Satya. iv. 9. బాగాలు (బాగు+ఆలు) the lovely wife. 'గురుని బాగాలు తమతోటగోడ దాటి.' T. iv. 145.

(p. 932) maṅgu or మంగుడు mangu. [Tel.] n. Crow's feet, marks of age in the face. ముఖమందలి నల్లనిపొడ, మొటిమలు.

(p. 935) maṇḍragabba manḍra-gabba. [Tel.] n. A large black scorpion. పుట్టతేలు, నల్లని పెద్దతేలు.