(p. 78) aradevulu ara-devulu. [Tel.] n. Consumption, phthisis. క్షయరోగము. 'అమ్మహాత్ముగోపించియరదెవులుంగొనమని శపించిననయ్యో షధీనాధుండు నానాటికింగృశుండయ్యె.' M. IX. ii. 166.

(p. 271) kāpu . kāpu. [Tel. from కాచు.] కాచు. n. Keeping, attendance. Protection, guard. రక్షణము. Heat, warmth (This is from కాగు.) Productiveness కాయలుకాచుట. The crop or fruit. కాపుడిగినచెట్టు a tree that is past bearing. కండ్లకు రెప్పలు కాపుగానున్నవి the eyelids are a protection to the eyes. కాపు ఉంచు to place a guard. కాపు or కాపువాడు n. A tenant. A farmer, a cultivator. A rustic or countryman. A person, an individual, a dweller. మంచు కొండకాపు or హిమాచలవాసి. Siva రుద్రుడు. సొమ్ముకాపు a holder or owner of property. పాలికాపు a member or shareholder. మహనాటికాపులు leaguesmen, members of the (Mahanādu) community. కాపుగడ or కాపుడు kāpugaḍa. n. Protection. కాచుట, రక్షించుట. కాప kāpa. adj. Appertaining to the farmer caste. కాపమాటలు rustic language. The vocative of కాపు a farmer. ఓకాప, నీవెట్లొకో వచ్చితి విటకు O farmer, how did you come here? B.D. iv. 1963. కావత. kāpata. n. A country girl, a rustic. The female of కాపు. కాపుతనము kāpu-tanamu. n. The rustic condition, the state of farmers. ఈ కాపుతనమును విడిచిపెట్టడము మేలు it would be better to give up the farming business. కాపుది A woman of the farming caste, a female rustic.

(p. 352) gaḍavu or గడువు gaḍavu. [Tel.] n. A period, or fixed time. గడపునాటికి when the time for payment, &c.) comes. The fixed time. (3 days, &c.) at which a bill is drawn.

(p. 624) dhē dhē. [Tel.] n. A word used in urging a horse on faster. 'హయము నదల్చి ధేయనుచు నాటికి దోలుట యొండుదోచె.' కళా. viii.

(p. 642) nāḍu nāḍu. [Tel.] n. A day. Time. That day, ఆనాడు. That time, ఆకాలము చిన్ననాడు when he was young, in infancy. ఒకనాటికీ వినడు he will never consent. ఆనాడు at that time. తాతనాడు in my grand-father's time. నాటినుండి since that time. తండ్రినాటనుంచి from the time of his father. సంవత్సరమునాటికి చెల్లించే రూకలు the money payable at the end of the year. నాటివారు the people of that time. నాటిపుస్తకము the book of those times. అది యెన్నాళ్లనాడు how long ago was it? నాలుగేండ్లనాడు four years back. నాటికి on that day, by that time, to that day. నాడే oh I dare say! to be sure! నాటిపని the matter you wot of, you know what I mean. ఇది శానా దినములనాటిది this is very ancient. నానాడు nā-nāḍu. adv. Day by day, now and then. నానాటికి nā-nāṭiki. adv. Day by day, by degrees.

(p. 806) poḍucu poḍuṭsu. [Tel.] n. To rise (as the sun or moon, a star, or the tide.) ప్రొద్దుపొడుచు, ఉదయించు, ఏపోటుపొడుచు నీకు వానితిట్లు పొడిచేనాటికి when his curses touch you, or fall upon you. ఏరు పోటు పొడిచినది the tide has risen in the river. To fight, పోట్లాడు. 'పాండవబలంబే కాదశా క్షౌహిణుల్ రూఢింగౌరవసైన్య మీయుభయముంరోషాహేతా న్యోన్యమై యీడబోవక వీకతో బొడువగా నేపారుఘోరాజి నల్లాడెంధాత్రి.' M. I. i. 136. వీకతోబొడువగా on their making a bold attack, ధైర్యముతో పైబడగా. v. a. To pierce, stab, gore. To prick or cause pain. To sting, కుట్టు. రంధ్రము to bore a hole. పొడుచు to put (a worm) on a fish hook ఇచది కండ్లను పొడుస్తున్నది it tries (pricks) the eyes. మోచేతితోపొడుచు to thrust or hit with the elbow, or to elbow. ముద్రపొడుచు to seal, set a seal on. To cut down, or fell, నరకు. 'బొగ్గులకైకల్పతరువు బొడుచుటసుమతీ.' Sumati. v. 73. ఆనపొడుచు to lay a ban or protest, so as to check proceedings, ఒట్టుపెట్టు. A proverb says వానివేలితోనే వానికన్ను పొడిచినారు they pierced his eye with his own finger, i.e., they turned his arts against himself. పొడుపు poḍupu. n. A stab, పొడుచుట. A pricking pain, as that of a boil. The rising of the sun. The swell of a river. ఉదయము, పోటు. 'తడుకద్రోపరి ముచ్చు పొడుపులు.' P. iv. 255. టీ నెరదొంగలుగాక తడుకద్రోపరులైన దొంగలు. నెలపొడుపు the rising of the moon. పొడికథ or పొడుపుకథ a conundrum. పొడుపుడుమాట or ఎత్తిపొడుపుమాట a taunt or jeer, దెప్పు. Ila. iii. 8. పొడుపుగొండ poḍupu-gonḍa. n. A mountain out of which the sun is supposed to rise, ఉదయాద్రి. పొడువ or పొడుపడు poḍuva, n. One who thrusts or pricks. పొడుచువాడు. A wicked man, దుర్జనుడు.

(p. 871) balupu or బళువు baluvu. [from Skt. బలము.] n. Weight, a load or burden; బరువు. Strength, బలము. A charge, or obligatory duty; onus; oppression; anguish; acuteness (as of a boil), heaviness, severity of sickness. Importance, consequence. భారము. మీ చిత్తమునకు బలువు తోచును you would be displeased. బళువుసుళువు ఎరుగనివాడు one who knows no care. దానిని నెరవేర్చే బళువు తమది it is your business to settle this. బలబళవు ఇంకా తీయలేదు the heaviness or stupor is not yet gone off. నెత్తి బళువు తీరినది there is a weight off my mind. ఆ కురుపు నానాటికి బళువుచేస్తున్నది the boil becomes more painful day by day. adj. Heavy, onerous; obligatory; difficult, acute, severe (as illness), irksome, indisposed. అధికము, మిక్కుటము. Large, పెద్ద. See బలు. వాడు బలువైన పనిచేయలేడు he cannot do any heavy work. బలువుగా or బళువుగా baluvu-gā. adv. Heavily. అతనికి ఒళ్లు బలువుగానున్ణది he is very ill. ఆ ఊరు బలువుగా కోసెడు ఉన్నది the village is fully two milles off. బలువుడు baluvuḍu. adj. Strong. బలముగల. n. A strong man, బలవంతుడు, బలియుడు.

(p. 1071) rāga rāga. [Tel.] n. A bad creature, దుష్టుడు. లాగదాగుడురాగ a serpent, సర్పము. 'లాగదాగుడురాగ ప్రోగులిడెడుప్రోడ.' (Aṭasṭsa Telugu Rāmayan,) i.e., Siva, the hero who wears as an earrring a serpent that hides in a hole. An adulteress, జారిణి. A proud or wicked man, ఉద్ధతుడు, ధూర్తుడు. adj. Shrewish wicked. గయ్యాళి, దుష్ట, చెడుగరమైన. 'కూతురురరాగైన మాతతప్పు అశ్వంబుచెడుగైన నారోహకుని తప్పు.' Nrisim. §. 12. రాగతుంగ a kind of grass called భద్రముస్తకము. రాగతనము rāgatanamu. n. Envy, malice. మాత్సర్యము. 'లోగనించు కైనరాగతనంబునదో చివలువలెల్ల దాచినావు గీజుపోరకిమ్ము నేజవవలెనన్న.' Appa kavi. ii. 36. రాగంట్లమారి rāganṭla-māri. n. A blackguard, a villain. పోకిరి, గండాగుండి. 'వాడు నానాటికభివృద్ధివరలబెరిగి, కాకలనుదీరిగడిమీరిగట్టిసారి, రాలుగాయతనాన బేరజపుదారినారితేరినే రాగంట్లమారియయ్యె.' H. v. 126.

(p. 1076) rālu rālu. [Tel.] v. n. To fall off or down, to drop, to run or flow off, as tears, &c. పతనమగు, పడు. ఆకులు రాలును leaves fall. వానికండ్లలో నిప్పులు రాలినవి fire flashed from his eyes. ఈ కరువులో జనము ఎండాకులు రాలినట్టు రాలిపోయినది in this famine the people dropped down like withered leaves. 'చాలదోయిటనెత్తి చల్లిననిసుక రాలనియట్టి యరణ్యాంతరమున.' BD. v. 854. రాలుగాయ rālu-gāya. n. A wicked or mischievous boy. తుంటపిల్లకాయ. రాలు గాయతనము rālu-gāya-tanamu. n. Wickedness, mischief. తుంటతనము. 'తే వాడు నానాటికభివృద్ధి వరలబెరిగి, కాకలను దీరిగడిమీరి గట్టిపారి, రాలుగాయతనానబేరజపుదారి, నారితే రెనెరాగంట్ల మారిమయ్యె.' H. v. 126. రాలుచు, రాల్చు, రాలగొట్టు, రాలిపివేయు or రాల్పివేయు rāluṭsu. v. a. To knock off, beat down, shed, రాలజేయు. అది కండ్ల నీళ్లు రాల్చినది she shed tears. రాలుపు rālupu. n. Falling off, dropping, as leaves, రాలుట.

(p. 1218) vēga vēga. [from Skt. వేగః.] n. Swiftness, speed, haste, వడి, త్వర. వేగ, వేగముగా or వేగమే vēga. adv. Speedily, hastily, quickly. శీఘ్రముగా, త్వరగా. 'కుండలంబులు వేగగొనిరమ్ము నాలవనాటికి.' M. I. i. 164. వేగము vēgamu. [Skt.] n. Swiftness, celerity, velocity, speed, haste, త్వర, త్వరితము, జనము. A stream, flow, current. ప్రవాహము. వేగపడు vēga-paḍu. v. n. To make haste, త్వరపడు. వేగపాటు or వేగిరపాటు vēga-pāṭu. n. Hurry, haste, త్వర, శీఘ్రము. 'వేగపాటేలయతడునీ విభుడగుటకు.' A. v. 86. వేగవతి vēga-vati. n. The name of a river that runs by Conjevaram.

(p. 1373) srutamu srutamu. [Skt.] adj. Flowed, dropped, oozed. గళితమైన, ౛ారిన, కారిన. స్రుతి sruti. n. Flowing, dropping. కారడము.' జలస్రుతినాటినాటికింగరుగుచు.' A. iv. 137.