(p. 51) anāyakamu a-nāyakamu. [Skt.] adj. n. Being without a leader. Used for అరాజకము. Anarchy, misrule, confusion. అనాయకుడు n. He who is forlorn or helpless. దిక్కుమాలిన వాడు, నాధుడు లేనివాడు.

(p. 124) ālari ālari. [Tel.] adj. &n. Unprotected, destitute. ఆనాథ, నాధుడులేనిది. An ill tempered man, a bad man. దుశ్శీలుడు.

(p. 458) jagati , జగత్తు or జగము jagati. [Skt.] n. The world: the earth. ప్రపంచము, భూలోకము. people. Men in general జనము. జగజ్జ్యోతి jagaj-jyōti. adj. Bright, radiant flaring. ఆ వజ్రము జగజ్జ్యోతిగానున్నది that diamond is a paragon of brilliancy. జగత్ప్రాణుడు jagat-prāṇuḍu. n. Air, వాయువు. జగద్విదితము celebrated: known to the world. జగన్నాధుడు jagan-nādhuḍu. n. Lord of the world, an epithet of Vishṇu as worshipped at the shrine in Puri in Orissa. జగన్నుత celebrated. జగచ్చక్షువు jagach-chakshuvu. [Skt. జగత్+చక్షువు.] n. The eye of the world, i.e., the sun.

(p. 458) jagati , జగత్తు or జగము jagati. [Skt.] n. The world: the earth. ప్రపంచము, భూలోకము. people. Men in general జనము. జగజ్జ్యోతి jagaj-jyōti. adj. Bright, radiant flaring. ఆ వజ్రము జగజ్జ్యోతిగానున్నది that diamond is a paragon of brilliancy. జగత్ప్రాణుడు jagat-prāṇuḍu. n. Air, వాయువు. జగద్విదితము celebrated: known to the world. జగన్నాధుడు jagan-nādhuḍu. n. Lord of the world, an epithet of Vishṇu as worshipped at the shrine in Puri in Orissa. జగన్నుత celebrated. జగచ్చక్షువు jagach-chakshuvu. [Skt. జగత్+చక్షువు.] n. The eye of the world, i.e., the sun.

(p. 643) nādhuḍu nādhuḍu. [Skt.] n. A lord, king. రాజు, a husband, పెనిమిటి. మునినాధుడు a saint.

(p. 845) prāṇamu prāṇamu. [Skt.] n. Air, wind, breath, life, vitality, the living soul. గాలి, హృదయమందలి గాలి, హృదయమందలిగాలి, ఉసురు. In Grammar, a vowel. ప్రాణముతోనున్నవాడు one who is yet living. కొనప్రాణముతోనున్నాడు he is nearly dead. ప్రాణమువిడిచెను he breathed his last, gave up the ghost. పంచప్రాణములు pancha-prāṇamulu. n. The five vital airs, called ప్రాణము, అపానము, సమాణము, ఉదానము, వ్యాసము. అతడు దానిమీద ప్రాణములు విడుస్తున్నాడు or వానికి దానిమీద పంచప్రాణములు he loves her very dearly. ప్రాణముమీదకువచ్చేపని a most perilous affair. వానిప్రాణము మీదికి వచ్చినది he is in danger of his life. ప్రాణముతో పట్టుకొనిరి they caught him alive. నా ప్రాణముపోయినా ఇట్లు చెప్పుదునా I will not say so even if it should cost me my life. వాడు పిడికిట ప్రాణములు పట్టుకొని వచ్చినాడు he arrived half dead. వానికి నేర్పుట ప్రాణసంకటమవును it would cost immense labour to teach him. ఆ విగ్రహమునకు ప్రాణప్రతిష్ఠచేసినారు literally, they gave life to the image, i.e., they performed the ceremony by which the god is supposed to be lodged in the image. ప్రాణత్యాగము suicide, ఆత్మహత్య. ప్రాణాతురము or ప్రాణసంకటము deadly peril. 'ప్రాణాతురమైనచో పరిణయంబులయందును బల్కుబొంకు సత్యాతిశయంబు.' M. III. v. 67. ప్రాణాపాయము mortal danger. ప్రానావనము saving the life. ప్రాణావసానకాలమున in his last moments. ప్రాణాహుతి the five morsels offered to the five vital principles. ప్రాణస్నేహము intimate friendship. ప్రాణదానముచేసినాడు he gave them their lives, he spared their lives. నా ప్రాణము ఉండేమట్టుకు as long as I live. ప్రాణగొడ్డము prāṇa-goḍḍamu. n. The loss of life, death. చావు, ప్రాణహాని, ప్రాణాపాయము. 'వినునృపరాజ్యామిషముంగొనపలువురచేత ప్రాణగొడ్డంబైయున్నను ధీరుడే మరమినది దనకునుదక్కించుకొను బుధస్తుత్యముగాన్.' M. XII. ii. 208. ప్రాణదుడు prāṇa-duḍu. n. The giver of life, the creator. బ్రహ్మ. ప్రాణనాధుడు or ప్రాణేశుడు prāna-nādhuḍu. n. The lord of (her) life, i.e., a husband or lover, మగడు. Yama, యమధర్మరాజు. ప్రాణవాయువు prāṇa-vāyuvu. n. Oxygen gas. ప్రాణాచారము prāṇā-chāramu. See ప్రాయోపవేశము. ప్రాణాయామము prāṇā-yāmamu. n. A ritual mode of breathing, while mentally reciting certain prayers, stopping one nostril and inhaling or exhaling with the other: నాసికారంధ్రము లవద్ధనుండు వాయువును మంత్రపూర్వకముగా నిరోధించుట. A. iii. 88. ప్రాణి prāṇi. n. A being, or living creature. జంతువు.

(p. 926) bhūtamu bhūtamu. [Skt.] n. A ghost, a demon, a powerless sprite supposed to haunt a cemetery, being the spirit of a bad man. పిశాచాది. A living being. ప్రాణి. An essence, or element, పంచభూతములు the five elements, viz: Earth, fire, water, air and ether. 'క్షోణిపానీయతేజోవాయుగగనా ఖ్యపంచభూతాంశసంబంధమైన. మేనిలోగర్ణనాసానేత్రజిహ్వాత్వగాహ్వయ పంచేంద్రియములగోష్ఠి. శబ్దగంధాంగరసస్పర్శ సంజ్ఞికపంచవిషయముల బాలుపరచు.' G. v. 13. Universal nature. భూతగుణములు elemental qualities. దయ్యము కాదు భూతము it was not a fiend but a miserable ghost. adj. Past, elapsed. కడచిన, గతించిన. (In composition), Equal, సమానమైన. భూతఅద్దము bhūta-addamu. n. A magnifying glass. భూతకాలము bhūta-kālamu. n. The past tense in verbs. భూతకి bhūtaki. n. An ogress. రాక్షసస్త్రీ. భూతచికిత్స bhūta-chikitsa. n. Remedies against witchcraft. భూతదయ bhūta-daya. n. Humanity, kindness. భూతధాత్రి bhūta-dhātri. n. The nurse of living beings, i.e., the earth, భూమి. భూతబలి sacrifice of a living animal. భూతనాధుడు bhūta-nādhuḍu. n. An epithet of Siva. భూతవైద్యుడు bhūta-vaidyaḍu. n. One who drives away spirits. బూతశుద్ధి bhūta-ṣuddhi. n. Consecration of food at a sacrifice. భూత సంప్లవము bhūta-samplavamu. (from సంప్లవము the drowning of భూతములు living creatures.) n. The deluge. యుగాంతప్రళయము. భూతాత్మము bhūt-ātmamu. n. The body. దేహము. భూతాత్ముడు bhūt-ātmuḍu. n. Brahma. భూతాంకుశము bhūt-ānkuṣamu. n. A kind of tree, Croton obliquifolium. 'భూతాంకుశమశోక భూర్జపత్రమ్ములు.' H. iv. 20. భూతావాసము bhūtā-vāsamu. n. The tree called Terminalia belerica, Rox, ii. 431. కర్షఫలము, విభీతకము, or తాండ్రచెట్టు. This tree is said to be haunted, and it is shunned, even its leaves being considered unlucky. భూతుడు bhūtuḍu. n. He who became, he who is. (Used in composition) శుష్కీ భూతుడైనవాడు a lean wretch. సహాయభూతులైనవారు allies. భూతేశుడు bhūt-ēṣuḍu. n. The lord of demons. i.e. Siva.

(p. 1059) raṅgamu rangamu. [Skt.] n. A theatre, a stage. నాట్యస్థానము. A field of battle, రణభూమి. A name of Trichinopoly, శ్రీరంగము. A colour, రంగు. వారికి రంగముచెడినది they have quarrelled among themselves. రంగడు rangaḍu. n. The god శ్రీరంగనాధుడు worshipped at Srirangam near Trichinopoly. రంగమంటపము ranga-manṭapamu. n. An ornamented hall in a temple. కళ్యాణమంటపము. రంగవల్లి ranga-valli. n. Ornamenting the floor with white lines or figures. ముగ్గు.

(p. 1086) rēḍu rēḍu. [Tel.] n. A King, lord, husband. రాజు, దొర, నాధుడు. చిలువలరేడు the king of serpents. కొండరేడు lord of hills, the Himalaya.