(p. 98) aśanamu aṣanamu. [Skt.] n. Food, boiled rice, subsistence. అన్నము, భోజనము. ఆశనానికి లేనివాడై being without bread to eat. మాంసాశనుడు he who eats flesh. ఆశనాతురుడు. n. He who is hungry. క్షుథితుడు, ఆకలిగొన్నవాడు.

(p. 186) ettanagōla ettana-gōla. [Tel.] n. A rod used as a lever to lift up bags of rice, &c., in order to place them on the backs of bullocks గోనెలెత్తి యెడ్ల మీద వేయుటకు సాధనమైన కర్ర. A staff used to support anything ఊతగా నానించిన కోల.

(p. 234) kaḍacu or గడచు kaḍaṭsu. [Tel.] v. n. To elapse, pass గతించు. To exceed a limit. మేరమీరు, హెచ్చు (Metaphorically) to die చచ్చు. To perish నశించు. v. t. To leap across, to cross దాటు. To pass (time), to finish. వారికి గడవకుండానున్నది they have nothing to live on. నాకు అన్నానికి గడవదు I have nothing to live on. ఇది లేకుండ నాకు గడవదు I cannot get on without this. కడవబడు Same as కడచు.

(p. 654) nimittamu nimittamu. [Skt.] n. A cause, reason, motive, mark, sign, token, omen. హేతువు, చిహ్నము, గురి, శకునము, దుర్నిమిత్తము a bad omen. As an affix: Respecting, regarding, on account of, because of. అందునిమిత్తము for that reason, therefore ఉప్పునిమిత్తము పోయినది she is gone for salt. ఆ యాస్తికిని నాకును నిమిత్తము లేకుండా చేసినారు they cut me off from the estate. దీన్ని అడగడమునకు నీకేమి నిమిత్తము what business have you to ask this? అతని దర్శననిమిత్తమై పోతిని I went to visit him. నిమిత్తముమాలినపని an unreasonable act. నిమిత్తముమాలినమాట a groundless assertion. నానిమిత్తమై నీవు కొంచెము ప్రయాసపడవలెను you must take a little trouble for me, or on my account.

(p. 661) nilcu or నిలుచు niluṭsu. [Tel.] v. n. To stand. To remain, exist, last, live. continue. To stay, stop, halt. నిలిచిపోవు. To be still or quiet, as a fluid in a vessel. To be firm or steadfast. To bear, be patient, restrain one's feelings. To be repressed, allayed, slackened. వాని మాట నిలిచినది he kept his word. నిలిచికురియదు it does not rain steadily. ఆ బడి నిలిచిపోయినది the school is now closed. పని నిలిచిపోయినది the work has stopped. M. XII. v. 459. నిలుపాటి or నిలువుపాటి long, పొడుగైన. నిలువబెట్టు to set up , erect. నిలువతీయు to set one on his legs. నిలుచుండు or నిల్చుండు niluṭs-unḍu. (నిలిచి+ఉండు.) v. n. To remain standing, to continue to stand. నిలుచుండు. నిలుడుకొ Same as నిలుచుండు. నిల used for నిలువ. నిలబడు, నిలువబడు or నిల్వబడు nila-baḍu. v. n. To stand. నిలుచుండు. To be stopped. అడ్డుపడు. To be set up, ప్రతిష్ఠతమగు. నిలక, నిలకడ, నిలుకడ or నిల్కడ nilaka. n. Standing; steadiness, constancy, firmness. స్థైర్యము. ఈ యేరు నిలక యివ్వదు I cannot keep my footing in the current. కాలు నిలకడచేసికొను to gain a firm footing నిలకడయిన ఉద్యోగము permanent (not acting) employement. నిలుకడగానుండే firm. నిలితము nilitamu. n. Delay: endurance, (Vizag.) నిలువెడుఎత్తు or నిలువుఎత్తు niluveḍu-y-ettu. n. A fathom high, lit: one man's stature. నిలుపు nitupu. v. a. To cause to stand, నిలువబెట్టు. To fix, to set up, to place, to erect, ప్రతిష్ఠించు. To stay, restrain, interrupt, repress, అడ్డగించు. To support, maintain, keep firm, establish, స్థిరపడు. To retain, keep back, reserve, నిలిపిఉంచు. To set aside, exclude. నిలుపు n. Standing, a halt, &c. నిలుచుట, ఉండుట. అది నిలుపుగానున్నది it is suspended or in abeyance. నిలుపుచేసినారు they stopped the work, &c. detained (me) &c. నిలుపు or నిల్పు nilupu. adj. That which stops. నిలుపునది. Firm, స్థిరమైన. నిలుపోవు nilup-ōpu. (నిలుపు+ఓపు.) v. n. To endure, to bear, to put up with, ఓర్చు. సహించు. నిలుపుదల nilupu-dala. n. Stopping. suspension. నిలువ or నిల్వ niluva. n. A remainder, something that is left over, శేషము, నిలిచియున్న వస్తువు. నిలువరి niluv-ari. adj. Steadfast. n. A steady man. నిలువు niluvu. n. Standing. నిలుచుట. Stature, height, ఎత్తు. A fathom or a man's height, మనిషి ఎత్తు. Form, shape, figure, ఆకృతి. A storey, మీది అంతస్తు. The standing crop. మూడు నిలుపుల నీళ్లు water three fathoms deep. వాని నిలువెల్లా విషము he is a villain from head to foot. నానిలువెల్లదోచుకొన్నారు they fleeced me or stripped me. వానికి నిలువుగుడ్లు పడినవి his eyes are set, he is dying. నిలువాటి, i.e., నిలువుపాటి standing, erected. నిలువు adj. Upright, standing, High, tall. నిలువుచెంబు a cup with upright sides, a mug. నిలువుఅంచనా reckoning upon the standing crop. నిలువుటద్దము niluvu-ṭ-addamu. n. A pier glass, a full length mirror. నిలువుకొలువు or నిలువుజీతము service in which one has to stand up always and is not allowed to sit. నిలుచుండిచేయు సేవ. నిలువుకాళ్లు stilts. నిలవరము, నిలువరము or నిల్వరము nilava-ramu. n. Firmness, steadfastness. The truth, certainity. A deposit, money lodged. adj. True, certain, fixed, firm, stable, sure, స్థిరమైన. నిలవరించు, నిలువరించు or నిల్వరించు nilavarinṭsu. v. n. To stand firmly. చలింపకనిలుచు. v. a. To cause to stand firmly. చలింపకనిలువు. To stop, to cause to halt; to support, to manage, to sustain.

(p. 740) pāpamu pāpamu. [Skt.] n. Sin, crime, evil. అతణ్ని గురించి పాపము పుణ్యము రెండు ఎరుగును I know nothing about him either good or bad. interj. Alas! O dear! what a pity! unhappily! పాపము, వారుపడినారు alas! they fell down. ఆపె అక్కకు అన్నానికిలేదు పాపము her sister, alas! has nothing to eat. ఆ చిన్నవాణ్ని కొట్టకు పాపము for shame! don't beat the boy. మహా తెలిసినవాడవు పాపము you are a clever fellow, to be sure! వాడు నమ్మినాడు పాపము he believed it, alas! పాపము ఆ రూకలు అతడు చెల్లించినాడు to do him justice, he paid the money. పాపాత్ముడు, పాపపురుషుడు, పాపి or పాపోష్ఠుడు pāp-ātmuḍu. n. A sinner, wretch, villain. పాపాత్మురాలు a wicked woman, a sinful wretch. పాపి pāpi. interj. A vocative particle addressed to a woman or man. My dear! ఒరేపాపి my good fellow! పాపికా, ఓపాపోష్ఠులారా O wicked woman. 'కోపించి యాతండు గొంతి కిట్లనియెల, పాపికాబ్రమసితే? ప్రాణవల్లభుని దూపొడ గూడునేతుంపర్లునిండ.' BD. iii. 576. పాపోష్ఠి pāpisṭhi. adj. Horrid, scandalous, nefarious (a general term of disgust.) పాపిష్ఠుడు pāpishṭhuḍu. n. A great sinner, a miscreant. మిక్కిలిపాపి. పాపుడు pāpuḍu. n. A sinner. A cruel man, హింసకుడు. A wretch, అధముడు. Bhag. X.

(p. 955) mara mara. [Tel.] n. A spiral, a screw. a joint or hinge కీలు. adj. Made of wood. wooden. కొయ్యతోచేసిన. మరకట్టు mara-kaṭṭu. n. A sort of spell called స్తంభనము. 'వాకట్టు మరకట్టు వణికెడికట్టు, పొట్టపొంగెడు కట్టు పొంగులకట్టు.' Pal. 93. మరకాడు mara-kāḍu. n. A sailor, నావికుడు. A skipper, the commander of a vessel. A ship owner. ఓడదొర.' సురరాజునకు పాండుకరి జేర్చుమరకాడు.' Swa. v. 56. టీ మరకాడు. ఓడనర్తకుడు. మరగాలు mara-gālu. n. A stilt or wooden leg, కృత్రిమపాదము. మరగొమ్మ mara-gommu. n. A stilt. The pommel of a saddle, గుర్రము మీదిపల్లమునకు ముందు వెనుకలనానికకై యెత్తుగా నేర్పరచియుండు భాగము.' వేనుకమరగొమ్ము సూతగాగొనుచు ననియె.' KP. iii. 69. మరచేప mara-chēpa. n. A sort of shark. సొడ్లమర or చొట్లమర the Squatina or Angel Shark. మరచుట్టు mara-tsuṭṭu. n. A toe ring secured with a screw, తిరుగడ.' భ్రమద్గతులౌ మరచుట్టులోయనన్.' A. v. 131. A turnscrew, తిరుగాణి. మరమేకు mara-mēku. n. A screw, lit: a spiral nail, ఇస్కోరాణి. మరసాన mara-sāna. n. An instrument for polishing stones, రాళ్లపనివాని సాధనవిశేషము.

(p. 991) muṅgisamānu mungisa-mānu. [Tel.] n. The upright staff of waterlift (ఏతాము) which suspends the bucket. ఏతాముగడ. 'అలసి, ముంగిసమ్రాను దోనానియుండ, గుండ నిండారిగా ముంచి కూడుదినగ, నింటికేగెను.' H. i. 219.

(p. 1122) vaccu vaṭsṭsu. [Tel.] v. n. To come, arrive. To happen, occur, take place. చేరు, సంభవించు, కూడు, ప్రాప్తమగు. రేపువత్తురు they will come tomorrow. నిన్నవస్తిమి we arrived yesterday. నాతో కూడావచ్చినాడు he accompanied me. మనసువచ్చినన్నికాగితాలు పుచ్చుకొన్నాడు he took as many papers as he pleased. నీ మనసువచ్చినట్టు చెయ్యి do as you please. This verb is used (like Come in all languages), in numerous senses. వచ్చేతేప next time. వచ్చేనెలలో in the next month. వచ్చేకడగండ్లు రాకమానవు the evil that must happen will happen. As an auxiliary, it is added to the present participle of any verb to denote long habit or continuance, as చదువుచువచ్చినాడు he continued to read. అట్లుచేయుచు వచ్చినాడు I have been doing so all along. అక్కడికి పోవుచువచ్చినాడు he used to go there. It is also joined to the past participle of the verb వలయు. ఇట్లు చేయవలసి వచ్చినది it became necessary to do so. It is added to the infinitive in A. ఇది మాకు తెలియవచ్చినది it came to our knowledge. నాకు బుద్ధిచెప్పివచ్చినాడు he went so far as to advise me. వచ్చు or వచ్చును (the third person singular aorist of వచ్చు) is used with the infinitive as an auxiliary signifying permission, possibility or probability. నీవు అక్కడికి పోవచ్చును you may go there. మేము రావచ్చునా? may we come? అట్లు కావచ్చును it may be so perhaps. రాదు (the neg. aor. 3rd person singular) means must not or cannot. నీవు అక్కడికి పోరాదు you must not go there. నేను చేయరాదు I cannot do it. అట్లా చెప్పరాదా can you not say so? Added to a dative, వచ్చు is used to mean To be got, gained, acquired, to be available. ఆ భాష వానికి వచ్చినది he has learned the language, he knows that tongue. ఈ బియ్యము నెల దినాలకు వచ్చినవి this rice lasted for one month. వానికేమివచ్చినది what happened to him? ఇయ్య మనసువచ్చినది he was inclined to give it. వానికి బుద్ధివచ్చినది he has learnt sense. వానికి మీసాలువచ్చినవి his whiskers have grown. దానికి మళ్లీ కండ్లు వచ్చినవి she has recovered her sight. ఆ బిడ్డకు పళ్లు వచ్చినవి the child has cut its teeth. ఇక్కడ సకారమునకు లోపము వచ్చినది there is an elision of the letter S. వానికి అన్నానికే లోపము వచ్చినది he is even in want of food. వానికి ఒంటికివచ్చినది he fell sick. ఇది పనికివచ్చును this will do, this will be useful. ప్రాణమునకు వచ్చే perilous, hazardous. ఇది నీ ప్రాణమునకు వచ్చును this will put your life in peril. నోటికివచ్చినట్టు వానికి తిట్టినాడు he gave them all the abuse he could think of. అతని పేరు నాకు రాలేదు I cannot recollect his name. ఆ పాఠము వానికి రాలేదు he does not know the lesson. వచ్చుబడి vaṭsṭsubaḍi. n. Income. ఆయతి. రాబడి. వానికి నిండా వచ్చుబడియున్నది he has a large income. వచురాములు vatstsu-rāmulu. (వచ్చుట+రామి.) n. Coming and not coming. వచ్చుటయును రామియును.

(p. 1123) vaṭiñcu vaṭinṭsu. [Tel.] v. n. To starve. పస్తుఉండు, ఉపవాసముచేయు. వాడు అన్నానికి లేక వటించినాడు he starved for want of food.

(p. 1225) vēvili or వేవిలిచేను vēvili. [Tel.] n. A field ploughed last year but this year lying fallow. నిరుడుదున్ని నిలిపిన పొలము. A field cultivated only at intervals. An uncultivated field, దున్ననిపొలము. A field, పొలము. adj. Occasional, done at intervals. 'క దేవార్చనానిమిత్తము, దావేరొకతోటసేయదలచియతండా, తావుగృహస్థులచేతన్, వేవిలుసుక్షేత్రభూమివిలువకు గొనియెన్.' నై. i.

(p. 1296) sanmānamu san-mānamu. [Skt.] n. Honor, respect. మర్యాద, గౌరవము. సన్నానించు san-māninṭsu. v. a. To honor or pay respect to. గౌరవముచేయు, సన్మాననము sanmānanamu. n. he act of honoring, గౌరవించుట, సన్నానితము san-mānitamu. adj. Respected, honored. గౌరవింపబడిన.

(p. 1304) samētamu samētamu. [Skt.] adj. Having, possessed of, accompanied by. కూడుకొన్న, సహితమైన, కల. సమేతము or సమేతముగా adv. With, together with, along with. సహితముగా, కూడా. సమేతు samētu. [for సమేతము.] adv. Even. సహితము, కూడా. అన్నానికి సమేతులేదు I have not got even food to eat. సమేతుడు samētuḍu. n. One who is accompanied by, attended by; he who has or is possessed of, సహితుడు, కలవాడు, కూడుకొన్నవాడు. సేనా సమేతుడైవచ్చెను he came with his troops. 'అక్షీణో త్సాహసమేతులై.' M. I. ii. 13. 'యామగణసమేతుడైమహాభయంబుతోడ.' (Vish. ii. 58.) attended by goblins and inspiring fear.

(p. 1341) sunnamu sunnamu. [from Skt. చూర్ణం.] n. Lime made of shells or stone Carbonate of lime. Chunam. కారపుసున్నము unslaked lime. సీమసున్నము white chalk. రాతిసున్నము stonelime. గుల్లసున్నము lime made of small shells. పాలసున్నము fine lime. సున్నముకొట్టు or సున్నముపూయు to white-wash. సున్నపుకాయ a small box in which lime, which is used with betel, is kept. వాడు చచ్చి సున్నమైనాడు he was in dreadful trouble. వాణ్ని సున్నానికి ఎముక లేకుండా కొట్టినారు they broke all his bones. సున్ని sunni. n. Powder. పొడుము. సున్నిపిండి sunni-pinḍi. n. A paste used as soap in bathing. నలుగుపిండి. కందిసున్ని powdered Bengal gram. సున్నితము sunnitamu. adj. Delicate, susceptible. రవంతైనను హెచ్చిగా తగ్గినా తాళని. మీ దేహము నిండా సున్నితము, మోటదేహముకాదు your constitution is easily affected, it is not tough. రోగులశరీరము మహా సున్నితముగానుండును sick persons are easily affected by any thing. n. Delicacy, susceptibility. రవంత హెచ్చినను తగ్గినను తాళలేకపోవడము.