(p. 213) oragu or ఒరుగు oragu. [Tel.] v. n. To lean, bend, bow down, slant, be inclined, recline or lie down, to be weighed down, as scales. వంగు, వాలు. ఒరగి crouching, hiding. పడవ ఒరిగెను the boat leant on one side. ఒరిగి పడినాడు he tumbled down. మిన్నొరిగినట్లు crashingly, suddenly, as though the skies were falling, ఆ లెక్కను నామీద నొరగదోసినాడు he got that debt charged against me. ఒరగు n. Crookedness వంపు. ఒరగు, ఒరగుదిండు, ఒరగుడుదిండు, or ఒరగుబిళ్ల a cushion or large pillow to lean against. adj. Crooked వంపైన. ఒరగుపోవు or ఒరగబడు Same as ఒరగు. q.v.

(p. 266) kāka kāka. [Tel. imperative of అగు.] v. n. (So) be it. అనుటయునట్లు కాకయనె on his saying so, so be it, said he. కాకయేమి why not? నీవు సుఖముగా నుందువుగాక mayest thou be happy. పోసిరోకాక probably they poured; they may have poured. కాక (negative imperfect participle of అగు.) Not being so, disliking. గిట్టక, సరిపడక. adv. Spitefully, through enmity. నామీదకాక యిది చేసినాడు he did this through ill will to me. కాక. (affix.) Except, besides, unless, but: ఇదికాక and besides this, further.

(p. 324) kolupu kolupu. [Tel.] v. n. To agree, to consent సమ్మతించు. 'క మనసుకొలుపదనకి నిపుడు.' భార. భీష్మ. iii. To be agreeable సరిపడు. 'గీ హీనమతికి బుద్ధులేలకొలుపు' పంచ. నా. i. To have an effect on చెల్లు. 'ద్వి మలగకన్నాపన్ను మాయలన్నియును గొలుపవువీనిపై.' హరిశ్చ. i. కొలుపు v. a. To encourage, to stir up, to set on, to egg on: పురికొలుపు, కన్నుగీటిసైగచేయు. కుక్కలను కొలిపిరి they set the dogs (on the boar, &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. iv. 207.) who set the elephant upon me? 'చిత్తంబుగొలిపి.' (G. vi. 70.) setting his heart on it. 'కొలుపని ఉత్సాహము,' unexcited passion. Anir. ii. 92. Used as the causal form of కొను. దరికొలుపు to set on fire. మేల్కొలుపు to awaken, to rouse. వురికొలుపు to stir up. మరులుకొలుపు to enamour. ఉపికొలుపు to hiss. కొలుపు n. A rustic holiday: the festival of the Sakti or village goddess.

(p. 340) kṣudramu kshudramu. [Skt.] adj. Small, little, insignificant, mean, base, sordid. Petty, low, vulgar. సూక్ష్మమైన, అల్పమైన, తుచ్ఛమైన. క్షుద్రవిద్య an inferior art. క్షుద్రోపద్రవములు petty troubles. క్షుద్రము n. Slander, a tale, calumny. కొండెము. క్షుద్రములుచెప్పు or క్షుద్రాలుచెప్పు to tell tales నామీద క్షుద్రములుచేయుచున్నాడు he is plotting against me. క్షుద్రుడు kshudruḍu. n. A mean wretch. అల్పుడు.

(p. 368) girāṭuvēyu girāṭu-vēyu. [Tel.] v. a. To whirl (as a stick at a mark): to hurl or sling a stone. నామీద రాళ్లు గిరాటువేసిరి they flung stones at me.

(p. 381) gurru gurru. [Tel.] n. Snoring. Growling gruff speaking, snarling, anger. గుర్రు గామాట్లాడు to speak gruffly or sulkily. వాడు నామీద గుర్రుగానున్నాడు he is surly towards me. గుర్రుపెట్టు or గుర్వెట్టు gurru-peṭṭu. v. n. To snore, groan, draw a deep breath, or growl. గుర్తుమను guru-m-anu. v. n. To growl, to snarl, గుర్రెత్తు gurrettu. v. n. To sound, as a groan, or rattle (in the throat)

(p. 581) daya daya. [Skt.] n. Favour, kindness, grace, regard. Love, affection, attachment. Mercy, pity, tenderness, clemency, compassion. Pleasure, goodness, amiability, a kind heart. కృప, కనికరము. తమ దయ ఎట్లో అట్లు just as your honour pleases. మీదయ thank you. దయచేయు daya-chēyu. v. a. & n. To grant, bestow, allow, give ఇచ్చు. అనుగ్రహించు. To honor or favour with (something) కరుణించు. To come or to go. అక్కడికి దయచేస్తారా will you be pleased to come (or go) there? ఇది దయచేయండి oblige me with this, be so good as to grant me this. దయతప్పిన dayu-tappina. adj. Displeased, disgraced, out of favour ఆయన దయ నామీద తప్పినది. I lost his favour. దయారసము dayā-rasama. n. The spirit of love. Lovingkindness, humanity, benignity, indulgence. దయాళుత్వము dayāḷutvamu. n. Benignity. సర్వదయాళుత్వము universal beneficence, goodness to all creatures. దయాళువు or దయాశాలి dayāḷuvu. n. A kind, gracious, merciful person. కనికరముగలవాడు.

(p. 778) pūcī or పూచి pūchī. [H.] n. Responsibility పూచీ నామీద లేదు I am not responsible for it. పూచీపడు pūchī-paḍu. v. n. To undertake the responsibility. హాత్పూచీలెక్కలు accounts necessary for current business. పూచీపట్టు or పూచిపట్టు pūchī-paṭṭu. v. n. To be bent upon or firmly resolved, to persist.పూనుకొను. 'పాండవమధ్యముండు పదమూడు సంవత్సరంబులు పూచిపట్టికయ్యంబునకు వచ్చె నతనిలావును బీరంబును లోకంబునకెక్కి యున్నయది.' M. VI. iv. 206. 'వీడెసైంధవుండు వీనిచుట్టునుగృప, శల్యగురుతనూజ సోమదత్త కర్ణకర్ణసుతులుకావలి యున్నారు పోటుమగలు గాన పూచిపట్టి.' M. VII. iii. 179.

(p. 989) mīḍu mīdu. [Tel.] n. The upper surface; top, head. ఉపరిభాగము, ఊర్ధ్వము. Futurity. భవిష్యత్కాలము. What is vowed, or set aside for sacrifice, దేవతకు నియమించిన ముడుపు. That which is next, the next thing, పరము. మీదుకట్టు mīdu-kaṭṭu. v. a. To devote, sanctify, set aside in the name of God. మీద or మీదను mīda. postposition. Above, on, upon, on the top of, at, against. నామీదవచ్చినతప్పు a fault laid on me. ఆ పనిమీదనున్నాడు he is engaged in that business. వారిని ఈపనిమీద పంపెను he sent them upon this business. ఇక మీద in future. ఉపాయముమీదచేసిన effected by stratagem. పనిమీదపని task after task. మధ్యాహ్నము మీద in the afternoon. మాటమీదమాట word upon word. నామీదకోపముచేసి being angry with me. టప్పాలుమీద పంపుము send a letter by post. గడియలమీదనున్నది it is hourly expected. మీదట mīdaṭa. adv. or prep. After. ఇకమీదట in future. అటుమీదట after which, then. వారుపోయనమీదట after they went away. ఇకమీదట నీకు వారిసహవాసమువద్దు do not have any thing to do with them hereafter. మీదటి mīdaṭi. (Irreg. infl. of మిదు. See మీది.) adj. Subsequent. ఆమీదటిపనులు the subsequent acts. మీదటికి mīdaṭiki. adv. In future, next year. మీదటికి వానలేకుంటే if there should be no rain next year. మీది mīdi. (infl. of మీదు) adj. Upper, higher, the next, above, on. మిదికొమ్మ the top branch. నా మిది ప్రేమ (her or his) love towards me మీది మాట the next word. మీదిపనులు what is to be done afterwards. మీదిమన్ను the upper layer of earth. మీదిగుడ్లు staring eyes: (as in the song దొప్పచెవులు, దోసెకడుపు, మిట్టనొసలు, మీదిగుడ్లు.) దాని మీది సొమ్ములు the jewels which were on her. పాలమిదిమీగడ the cream upon milk. మీదికి mīdiki. (Dative of మీదు) Upon, against. ఆదండు ఏఊరిమీదికి పోయినది against which village is the army gone? ఆ తప్పు మామీదికి వచ్చినది that fault was laid upon us. మీదుమిక్కిలి mīdu-mikkili. adj. Very much, కడు మిక్కిలి.

(p. 1046) mōpu mōpu. [Tel. from మోయు.] v. a. To load, place a burden on (another,) మోయుజేయు. To lay (a fault) upon (a person.) To impute, or charge (against another,) ఆరోపించు. To prop up, ఆనించు. చేతులునేలమోపెను he laid or rested his hands on the ground. 'నారిచేసినతప్పు నామీద మోపి.' Sār. D. 545. 'వాడిసూది మోపినయంతటి భూమి ధర్మనందనునకునీక' as much land as the point of a sharp needle can cover, or rest on. Kanyaka Puran. vii. 116. n. A bundle, load, burden. గడ్డిమొదలైనవాటికట్ట, భారము. A bowstring. వింటినారి. adj. Much, heavy, అధికము. ఉత్తరమున వాన నిండామోపుగానున్నది there is rain impending in the north. దెబ్బలు మోపుగాపడినవి the blows fell thick. మోపుగానుండే గాయము a severe wound. 'నగరోపకంఠంబునను మోపువైచి.' B. P. v. 113 మోవరి or మోపుకాడు mōp-ari. n. A sustainer, a supporter, one who props. మూయువాడు, భావవాహకుడు.మోపాది mōpādi. (మోపు + అది.) n. Danger, risk అపాయము, సంకటము. మోపి mōpi. A widow, విధవ, ముండమోపి. ముండమోసినది she wears a shaven pate. మోపించు mōpinṭsu. v. a. (Causal of మోయు.) To cause to bear a burden. To impose. మోయునట్టుచేయు, నిందపెట్టు. ఆ కట్టెలను వానిచేత మోపించిరి they made him carry the fagots of wood. ఆ తప్పును వానిమీద మోపించిరి they caused the fault to be laid upon him. 'మోపరికగుతగ్గు మొగ్గులభరము, మోపించుకొనునట్టి ముగ్ధునికగునె.' BD. page 129. మోపిక mōpika. n. Weight, భారము. Help, aid. కాండ్లమోపికచేసి by the help of the plough. మోపిడు mōp-iḍu. (మోపు + ఇడు.) v. a. To string a bow, విల్లు ఎక్కిడు. మోపుకొను mōpu-konu. v. a. To take upon one's-self. మోపుదల mōpu-dala. n. A charge or accusation. ఆరోపణము. A load, భారము. ఈనమోపుదలగానుండే ఆవు a cow on the point of calving. ఇవ్వ మోపుదలయైన రూకలు money still due, బాకీ ఉన్న సొమ్ము. చాలా మోపుదలగా చెప్పెను he spoke very impressively. వానిమీద నేరము మోపుదల అయినది he was charged with the offence. మోపుదలచేయు mōpudala-chēyu. v. a. To lay, charge, to bring as a charge, impose, ఆ రూకలను నేను ఇచ్చేటట్టు మోపుదలచేసిరి they made the money payable by me. మోపెట్టు mōp-eṭṭu. (మోపు + పెట్టు.) v. a. To place a weight upon, బరువుపెట్టు. ఆ కాగితనములపైని ఈరాయి మోపెట్టు put this weight on those papers. To brace a bow, విల్లు ఎక్కుపెట్టు. 'అర్జునుడు గాండీవంబు మోపెట్టె.' M. v. i. 261.

(p. 1060) randhramu randhramu. [Skt.] n. A hole, aperture, orifice, fissure, opening, cavity, chasm. బొక్క, బె౛్జము, సందు. నవరంధ్రములు the nine apertures of the body; being the nostrils, ears, eyes, mouth, anus, and the private parts. వాడేవేళను నామీద రంధ్రాన్వేషము చేయుచున్నాడు he tries to pick holes in my conduct.

(p. 1145) vahiñcu or వహియించు vahintsu. [Skt. వహ్ to carry.] v. a. To bear, support, sustain, assume, undertake. అతడు ఈ ప్రతిష్ఠను వహించినాడు he gained this reputation. నామీద కార్పణ్యమును వహించువాడు he entertained ill will against me.ముష్కరమును వహించు to become obstinate. తమ౛ాబును శిరసావహించినాను I have the honor to acknowledge your letter. వహనము vahanamu. n. Carrying, bearing, వహించచుట. Anything that carries. A ship, ఓడ. వహిత్రము vahitramu. n. A raft, a float, a vessel. నౌకాభేదము. BD. ii. 509. &. iv. 113. వహ్ని vahni. n. Fire, the god of fire. అగ్ని.

(p. 1218) vēndramu vēnḍramu. [Tel.] n. Heat, either of the sun of a pungent taste, ఉగ్రము, తాపము. వేంద్రపడు vēnḍra-paḍu. v. n. To be hot or angry, మండిపడు.' తల్లికి కలనైన దయలేదు నామీద తండ్రియెప్పుడు చూచి వేండ్రపడును.' H. iii. 195.

(p. 1238) vrayamu vrayamu. Corruption of వ్యయము (q. v.) 'వలసినంతర్థంబువ్రయమునకిత్తు.' BD. v. 110. Vema 1094. ఆయువ్రయము lapse of years. ఎందుకు వాగ్వ్రయము చేస్తున్నావు why do you waste your breath? నామీద నిండా వాగ్వ్రయము చేసినాడు he has given his tongue great liberty about me. వ్రయమైపోవు vryam-ai-pōvu. v. n. To be expended, వ్యయమైపోవు.

(p. 1289) saḍi saḍi. [Tel.] n. Infamy, disgrace. అపకీర్తి. Slander, reproach, censure, blame, దూరు, అపవాదము, నింద, దూషణ. A trace, ౛ాడ. 'కనివాడవొవిని వాడవొ చనునేనామీద నిట్టి సడిమోపంగన్.' P. i. 747. సడిసన్న saḍi-sanna. adj. Celebrated, famous, renowned. ప్రసిద్ధికెక్కిన, పేరుపడ్డ. 'మనవలలుండు లావున బంటుతనమున జనులెరుంగగ సడిసన్నవాడు మంచిమగండు జనులెరుంగగ సడిసన్నవాడు మంచిమగండు దామగ్రంధి యసకుసంగ్రామకేళి గాఢకౌతుకుండు.' M. IV. iii. 146. 'నేర్పును భుజశక్తియుం గలిగి రూఢికి నెక్కినమాతవృత్తిమై నని సడిసన్నయేడైరబృహన్నలకుంగలదంబుజాననా.' M. IV. iv. 16. 'శౌర్యాది గుణములు సడిసన్నయాప్తయోధుల బెల్లమర్చుట యలఘునీతి.' M. XII. ii. 303.