(p. 557) toga toga. [Tel.] n. The purple lotus or water lily. A crowd, multidude, group. సమూహము. Manner విధము. Trouble, difficulty, కష్టము. adj. Troublesome కష్టుడు. తొగచుట్టము or తొగచెలికాడు togaṭsuṭṭamu. n. The moon, as being the lover of the lotus. తొగకంటి toga-kanṭi. n. A lotus-eyed, (i.e., a beautiful) woman, చక్కనికన్నులుగల ఆడుది, తొగమగడు, తొగరేడు or తొగవిందు toga-magaḍu. n. The moon as being the lord of the lotus. తొగసూడు toga-sūḍu. n. The enemy of the lotus, i.e., the Sun.

(p. 671) nuli nuli. [Tel.] n. A twist, a tangle. మెలి. A griping or gnawing pain in the stomach. పేగులలోనొప్పి. వానికి నులిపెట్టినది he had the gripes. నులిపురుగులు worms in the bowels. adj. Gentle, slight. Small, స్వల్పమైన, అల్పము. Thus నులికాలువ A small stream. A. ii. 72. vi. 17. నులివెచ్చగా slightly warm, lukewarm. నులినొప్పి a slight griping pain, నులివాళ్లు nuli-vāḷḷu. n. A slight withering. కొంచెము వాడిపోవుటలు. నులివాళ్లువాడు to wither slightly, కొంచెమువాడు. నులిగొను nuli-gonu. v. n. To be twisted, to be tangled. చిక్కుపడు. నులిపెట్టు nuli-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, చిక్కుపెట్టు. నులిగడ or నులితడ nuligaḍa. n. A medicinal plant, having a capsule consisting of fine fibres twisted in the form of a screw, Helicteres idora. Linn, ఆవర్తని. నులియు or నులివు nuliyu. v. n. To move about, to shake, to tremble. చలించు. ఇట్టట్టుతొలగు. To be reduced to powder, to be crushed or powdered, పొడియగు, నలియు, నలుగు. To ring, sound, tinkle. 'తే కామనులియంగ కంకణక్వణనమొలయ.' చంద్రహాసవిలాసము. i. 896. నులించు nulinṭsu. v. a. To crush, to cause to be powdered. నులియజేయు, నులుచు. నులుచు or నులుపు nuluṭsu. v. a. To tread out, corn with oxen, to thrash corn, నులియజేయు, నులుగు nulugu. v. n. To be crushed, ground, trodden. నలుగు.

(p. 799) paiḍi or పయిడి paiḍi. [Tel.] n. Gold. బంగారు. Money. ధనము. A dowry. ఉంకువవ. adj. Golden, gold coloured, bright yellow. పైడికంటి or పయిడికంటి paidi-kanti. adj. Golden eyed, బంగారువన్నె కన్నులుగల. n. The spotted owlet, Athene brama (F.B.I.) కనకాక్షి. పైడిచూలాలు paidi-tsūl-ālu. n. Lit: The lady that produces gold, i.e., the Earth. భూమి, వసుగర్భ. పైడితామర paiḍi-tāmara. n. The land lotus, మెట్టతామర. పైడినెలత paiḍi-nelata. n. An epithet of Lakshmi. లక్ష్మి. పయిడపత్తి paiḍi-pāṭṭi. n. A kind of fine golden colored cotton. పైడిబాసము or పసిడిబాసము paiḍi-bāsamu. n. Gold and other things. బంగారు మొదలుగాగల వస్తువులు. A. vi. 100. పైడిముడుచు paiḍi-muḍuṭsu. To betroth, నిశ్చితార్థముచేయు. పైడిముడుపు paiḍi-muḍupu. n. A betrothal, వివాహమునకు ప్రధానముచేయడము, నిశ్చితార్థము. పైడిరేడు. పైడిరాయడు or పైడిదొర paiḍi-rēḍu. n. The lord of wealth, i.e., Kubēra.

(p. 919) bhāṇḍamu bhānḍaṁu. [Skt.] n. An earthern pot or vessel. Any vessel. కుండలోనగు మంటిపాత్రము, పాత్రము. Capital, principal. మొదలిసొమ్ము, అసలు, మూలధనము, బండాలము. Harness, trappings. అశ్వభూషణము. ఏకభాండాశనులుగా నున్నారు they eat out of the same dish, i.e., they form one family. పృథగ్బాండాశనులైనారు they began to eat food prepared in separate vessels, i.e., they formed a separate family. భాండశ్రాద్ధము or ఘటశ్రాద్ధము a ceremony used in divorce, when some funeral rites are performed as though a relation was dead. భాండాగారము bhānd-āgāramu. n. A treasury. ధనగృహము, ఖజానాకొట్టు, బొక్కసము. భాండాగారికుడు bhāṇḍ-āgārikuḍu. n. A treasurer. కోసగృహోధ్యక్షుడు, G. ii. 50.

(p. 948) madira madira. [Skt.] n. Spirituous or fermented liquor. సుర, కల్లు. మదిరాక్షి or మదిరేక్షణ a wanton eyed girl, a giddy woman, మదము కప్పిన కన్నులుగల ఆడుది. మదిరాయతేక్షణ one who has drink-swollen eyes.

(p. 1153) vāmamu vāmamu. [Skt.] adj. Left, not right. సవ్యము, ఎడమ. Charming, lovely. రమ్యమైన. Crooked, వక్రము. Short, పొట్టి, హ్రస్వము. వామ vāma. n. A lovely woman, సుందరమైనస్త్రీ. వామకరము vāma-karamu. The left hand. ఎడమచెయ్యి. వామలోచన vāma-lōchana. n. Lit: the bright eyed, or fine eyed, i.e., a beautiful eyed woman. మంచికన్నులుగలస్త్రీ. వామాన్యకరము the right hand; lit. the hand which is different from the left, కుడిచెయ్యి. KP. vi. 33.

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.