(p. 106) ākaramu ākaramu. [Skt.] n. A mine: foundation: basis, authority. గని, అస్థిభారము, ఆధారము, సాధకము. Also, a crowd, multitude. సమూహము. ఆకరము ākaramu. [Tel.] n. Anger. ఆగ్రహము. 'వీకబరతెంచినల్గడ దాకిన గడునల్గిఘోరతరశరహతిన మ్మూకలు విరియగనర్జును డాకరముననేసెను గ్రుడయిరణభూమిన్.' భార: ఆది. viii.

(p. 539) turi turi. [Skt.] n. A cotton mill with spindles. కండెలుంచినేసేయంత్రము, హెడె.

(p. 626) naṇṭi or నంటు ṇanṭi. [Tel.] n. Friendship. స్నేహము. మాలిమి. నంటు, నంటికాడు or నంటుకాడు nanṭu. n. A friend, companion, or lover. నేస్తకాడు. స్నేహిడుతు. నంటుకత్తె a female friend, స్నేహితురాలు.

(p. 642) nāḍā nāḍā. [H.] n. A ribbon, tape. నేసిన పట్టా.

(p. 643) nāḍe nāḍe. [Tel.] n. A weaver's shuttle. నూలుకండెయుంచినేసే సాధనము.

(p. 681) nēyu nēyu. [Tel.] v. a. To weave, as a cloth, అల్లు మంచమునేయు to lace a bed. గడ్డినేయు to lay thatch on a roof. ఇంటికి ఆ గడ్డి నేయించను he thatched his house with that grass. గడ్డినేసిన thatched. నేయించు nēyinṭsu. v. a. To cause to be woven. అతనిచేత రెండుగుడ్డలు నేయించినాను. I made him weave two cloths. నేత nēta. n. Weaving, texture. నేయుట. నేతలు fine long cloth, సన్నబారచావులు. కవిక. iii. నేతకాడు or నేతరి nēta-kāḍu. n. A weaver. నేతపలక nēta-palaka. n. A plank or board every now and then used by a weaver in arranging the wrap and the woof evenly. నేతపురుగు nētapurugu. n. A spider. 'పురహరునకు నేత పురుగులు పూజచేసి స్థిరమైన సుజ్ఙానజీవమాయె.' Vēma. iii. 159.

(p. 681) nērāzu nē-rāḍzu. [Tel.] n. A lace-cloth. ౛రీబట్ట, ౛రబా౛ు, సరిగతో నేసినబట్ట.

(p. 682) nēstamu nēstamu. [Tel.] n. Friendship, love. స్నేహము. నేస్తకాడు nēsta-kāḍu. n. A friend. నేస్తకత్తె or నేస్తురాలు nēstakatte. n. A female friend or acquaintance.

(p. 700) paḍava paḍava. [Tel.] n. A boat. దోసె, War, combat, fighting, యుద్ధము. Imminent danger, peril, a fatal accident, ప్రళయము. ఈ పడవ గడిస్తే if I can only get over this hobble or scrape. 'అరదంబు నందుండి తన తనయుండైన భగదత్తుండు ముందు నడువ పడవకైవచ్చెనంత.' Satyabhāma. iv. 134. పడవరము or పడవలము paḍava-ramu. (పడలు+వలము.) n. The vanguard of an army, సేనాముఖము. 'గొల్లవల్లభుకపుడు కట్టంబు మిక్కిలి కానుకలిచ్చి, పడవలంబులదూల పలుమారు నేసి.' Pal. 80. పడువరు to proceed or go before, ముందునడుచు. పడవాగె or పడివాగె paḍa-vāge. adj. Prepared. Bridled. కళ్లెము పెట్టి స్థిరపరచిన. 'ఇనుడప్పు డజుడౌట మునుమున్ను పడవాగెగొని వచ్చు రాయంచకొదమయనగ.' Swa. iii. 74. టీ కళ్లెముపెట్టి స్థిరపరచి తేబడినటువంటి, అనగా ముస్తీబైవచ్చినటువంటి. పడవాలు, పడవాలుడు or పడాలు paḍavālu. n. A commander of an army. సేనాధిపతి, దళవాయి. 'కనపపులు వేల్పుపడవాలుగన్నచోటు.' Swa. ii. 9. టీ ': వేల్పుపడవాలు, దేవతలకు సేనాధిపతి. 'ధనంజయుండు తమతోడంజనుదేరదగు పరివారంబు సమకట్టం బడవాళ్లంబనిచె.' M. XIV. iii. 4. పడసాల paḍa-sāla. (పడలు+సాల.) n. A hall, a portico. కూటము, కూటాము. 'పడసాల ముంగిలి పందిలి పసిగాడి.' Suca. iii. 469.

(p. 872) balla balla. [Skt.] n. A bench, plank, board, table. A ship's deck. The disease called spleen. గుల్మము. వారు బల్లమీద కూర్చుండిరి they were sitting on a bench. రెండుబల్లలను ౛తచేయుము join the two planks together. అతనికడుపులో బల్లకట్టుకొన్నది or బల్లపెరిగినది he has a enlargement of the spleen. నీరుబల్ల the dropsy బల్లకట్టు balla-kaṭṭu. n. A large flat bottomed boat, a raft. వెడలుపైన అడుగుగల పడవ. బల్లకూర్పు balla-kūrpu. n. Wainscotting, planking, joiner's work. బల్లకూర్పుటిల్లు a house built of boards. బల్లకోల balla-kōla. n. A sort of spear of harpoon. పంట్రకోల. 'భ్రమితేంద్రియములను బలునిర్రె నేసి, భాషాప్రణీతమన్బలుబల్లకోల, నీషణత్రయమను నెలుగుకన్నొడిచి.' BD. v. 1443. బల్లగోలలవారు balla-gōlala-vāru. n. Lancers. 'వరుసనుబహుపుష్ఫ వాటికల్ నాటి, జాలవారిని దివ్వటీలను బల్లగోలలవారిని గుడిపూజరులను.' BD. iii. 1016.

(p. 967) mahā mahā. [Skt. for మహత్ in compounds.] adj. Great, much, eminent. మహా క్షుద్రుడు a base wretch. adv. Exceedingly, vastly, excessively, much, very abundantly, frequently. మహాచెడ్డ very bad. మహామంచి very good. ఉప్పు మహావేసినావు you have put too much salt. మహా అరిచినాడు he roared out loud. మహా వచ్చినారు they have come in great numbers. ఏటిలో నీళ్లు మహాపారుచున్నవి the water flows abundantly in the river. మహాంగము mah-āngamu. n. A camel, ఒంటె. మహాకాయుడు mahā-kā-yuḍu. n. A bulky or stout man. మహాకాళి mahā-kāḷi. n. The name of the wife of Siva; a terrific form of Durga. మహాకాలుడు mahā-kāluḍu. n. A name of Siva. శివుడు. మహాకులము mahā-kulamu. n. A good or respectable family. మహాకులుడు mahā-kuluḍu. n. A man of a respectable family. సత్కులప్రసూతుడు, కులీనుడు. మహాగ్రీవి mahā-grīvi. n. (Lit. Long necked.) A camel. లొట్టిపిట్ట. మహాజనము mahā-janamu. n. The upper classes, the higher ranks of society. The principal people; a multitude of people, the masses. జనసామాన్యము. మహాదేవుడు mahā-dēvuḍu. n. Lit. the great god. A name of Siva: మహాధనము mahā-dhanamu. n. Gold, బంగారు. Cultivation, tillage, husbandry, కృషి. మహానందము mah-ānandamu. n. Bliss, eternal emancipation or beatitude. మహానటుడు mahā-naṭuḍu. n. The great dancer, i.e., Siva. మహానది mahā-nadi. n. The name of a river near Cuttack. మహానవమి or మహర్నవమి mahā-navami n. The name of a feast called the Dasara, which falls on the ninth day of the bright fortnight in the month of Aswayuja, (October.) At this time all tools, arms, books, &c., are worshipped. మహానసము mahānasamu. n. A kitchen, వంటయిల్లు. M. III. i. 50. A. vi. 83. మహానాడు or మహనాడు mahā-nāḍu. n. A council held by headmen. మహానిశ or మహారాత్రము mahā-niṣa. n. Midnight. అర్ధ రాత్రము. మహానుభావుడు mahānubhāvuḍu. n. An exalted personage, a great man, a gentleman. మహాపద్మము mahā-padmamu. n. A certain very high number, a million of millions. మహాపురుషుడు mahā-purushuḍu. n. A hero, a heaven-born person-age, a supernatural being. మహాప్రళయము mahā-praḷayamu. n. The end or destruction of the world, లోకనాశనము. మహాబలుడు mahā-baluḍu. n. A very strong man. Wind, వాయువు. మహాభాగుడు mahā-bhāguḍu. n. A pure or holyman. మహాభారతము mahā-bhāratamu. n. The Mahā-Bharata, a celebrated poem. మహామృగము mahā-mṛigamu. n. An elephant. ఏనుగు. మహాయుగము mahā-yugamu. n. Eternity, a great age or revolution of ages. చతుర్యగకాలము. మహారజితము mahā-rajatamu. n. Gold, బంగారు. మహారజనము mahā-rajanamu. n. The Safflower. కుసుమపువ్వు. Gold, సువర్ణము. మహారణ్యము mah-āraṇyamu. n. A great forest, గొప్పఅడవి. మహారథుడు mahā-rathuḍu. n. A great charioteer, one who can fight single-handed against 11000 bowmen. మహారా౛ు mahā-rādzu. n. A sovereign, or emperor. మహారాజా O mighty Sire! O great king! మహారాజులైన మా ప్రభువు my gracious lord. మహారాజులాగు by all means! of course! నీవు మహారాజుగా నుండవలెను I wish you all good fortune! వాడు మహరాజుఅయినాడు he became opulent. మహారాజరాజశ్రీ the usual ascription at the beginning of a letter. మహారాష్ట్రము the Maharata Country. మహారౌరవము mahā-rauravamu. n. The name of a particular hell, నరకభేదయ. మహార్ణవము or మహాశయుడు mahā-rṇavamu. n. The great ocean. మహాలక్ష్మి mahāla-kshmi. n. The goddess of fortune. A good woman. మంచియాడుది. మహాలయము mahā-layamu. n. Offerings made to the manes of departed ancestors, for the fifteen days from full moon to new moon in the month of Bhadrapada. మహావిద్య mahā-vidya. n. Magic, as being 'the great knowledge. Byron in Manfred. ii. 2. మంత్రశాస్త్రము. మహాశూద్రుడు mahāṣūdruḍu. n. A shephard, గొల్లవాడు. మహానేసుడు mahā-sēnuḍu. n. One who has a large army; an epithet of Kumaraswami. మహాలు or మహలు mahāḷu. [H.] n. A house, mansion, seraglio, రాజుగారి, లేక. నవాబుగారిమహలు.

(p. 1101) lāti lāti. [Tel.] adj. Other, strange, foreign, అన్యము. n. A stranger, an alien. అన్యపురుషుడు, అన్యస్త్రీ. లాతివాడు a stranger, పరుడు, అన్యుడు. 'ఇప్పుడు పగదీర్చుకోవచ్చెనేమొగాక యేమిచేసితిలాతినేసోమునకును.' R. vi. 30. 'తల్లివచ్చిభక్తిమైనుపచరింపక లాతివై యిటులూరకుండుటయుక్తమై.' M. XI. ii. 32. Plu. లాతులు.

(p. 1239) vrēlu, vrēlāḍu or వ్రేలుకాడు vrēlu. [Tel.] v. n. To hand down, dangle. వేలాడు. వ్రేలు v. n. To sink under water, మునుగు. వ్రేలు or వేలు vrēlu. n. A finger. An inch, అంగుళము. వ్రేలుచు, వ్రేల్చు or వ్రేలజేయు vrēlutsu. v. a. To hang down. To wash, కడుగు. వ్రేలుడు vreluḍu. adj. Hanging down. వ్రేల్మిడి or వ్రేలుమిడి vrēl-miḍi. n. A crack of the fingers. i.e., an instant. చిటిక. 'హయములనాలుగునొక వ్రేల్మిడిని నిలబడనేసెన్.' M. XIII. i. 296. వ్రేల్మిడుచు vrēl-miḍuṭsu. v. n. To snap the fingers. చిటికవేయు. 'చూచుచుచేరి వ్రేల్మిడుచుచున్ దలయూచివిషణ్నచిత్తయై యాచపలాక్షి ముక్కు పయినంగుళముంగ దియించి.' M. IV. ii. 357.

(p. 1272) saṅgaḍamu sangaḍamu. [from Skt. సంగతమ్.] n. Dumb-bells, సాముచేయువారు తిప్పేలోడు. Help, assistance, aid, సహాయము. Friendship, ౛త, స్నేహము. Meeting, చేరిక. Nearness, సమీపము. A retinue, పరిచారము. Service, సేవ. An army, సేన. 'అనవుడు వాడునగుచు నీవిక్రమంబునకు నా వెరపు సంగడంబుగాదె.' M. VII. iv. 59. 'ఉ అంచెలుగట్టి కాలి తొడుసైచనననీవుగదమ్మప్రోదిరా, యంచలివేటి సంగడములయ్యెను.' Swa. v. 72. Trouble, annoyance, ౛ం౛ాటము, సంకటము. సంగడమువాడు sangaḍamu-vāḍu. n. A friend or companion. చెలికాడు, నేస్తకాడు. సంగడి sangaḍi. n. A couple, pair, ౛ంట ౛త, ౛ోడు. Friendship, స్నేహము. A friend, a fellow, a playmate, నేస్తకాడు. A raft or boat made of two canoes fastened side by side. రెండుతాటి. బొండులు జతగాకట్టినతెప్ప. Nearness, సమీపము. A side, ప్రక్క. The back, వెనుక. A crowd, సమూహము. Manner, విధము. 'వ సింగంబులసంగడినొరపగు వీరభటులును.' ఉ. హరి. iv. సంగడి బావులు two wells side by side, జోడుబావులు. సంగడికత్తె sangaḍi-katte. n. A female friend or companion. చెలికత్తె. సంగడికాడు or సంగడీడు sangaḍi-kādu. n. A compeer, fellow, companion, friend, స్నేహితుడు, సంగమడుగు sanga-maḍugu. (సంగడి+మడుగు.) n. A lake or pool near a village, ఊరిసమీపమందు ఎవరు తవ్వరకయే ఎన్నటికిన్ని నీళ్లు ఉండే మడుగు.

(p. 1344) surugu surugu. [Tel.] v. n. To disappear. అదృశ్యమగు. To take flight, retreat, పలాయితుడగు. To wither or fade, వాడిపోవు. To slink away, ౛ాడగాపోవు. To move, shake or tremble, చలించు. 'తొలుత పుత్రుని నెచటికో తొలగనంపి యడవిలోపాము మూర్కొన్ణదనుచు మొరిగి, కల్లయేడ్పులో డ్చుచుకటపటవృత్తి, వెదకుసుందునసురగ జూచెదవు నీవు.' HN. v. 53. 'అట్టిసురతరువు నెరుగకచుట్టపు మేలమున గొంచుసురిగెడుమదినీ కెట్టు జనియించె.' Parij. iv. 63. 'క్రీడికృపకుందగుపాత్రమునేసి యెక్కడన్ సురిగితి చెప్పుమానిజము.' M. XIII. ii. 81.