(p. 21) akṣatalu akshatalu. [Skt.] vulgarly అక్షింతలు n.plu. (lit. unbroken grains.) Grains of raw rice, made yellow with saffron. The red mark worn by some Hindus on the forehead formed of saffron and slaked lime. పసుపురాచిన బియ్యము, పేలాలు. నొసటను పెట్టుకోవడమునకై పసుపు సున్నము కలిపిన బొట్టు.

(p. 152) uḍugara uḍugara. [Tel.] n. A gift, a present, any present given to a bride or bridegroom during the celebration of their marriage, A. vi. 190. -- కట్నము కానుక 'గంధర్వులకుడుగరల్ దయనొసగు' N. ii. 126. లబాంధవులొసగిరపుడు కాంచన భూషలు చీరలు నరపతికింబొలతికినుడు గరలుముదము పొదలగనంతన్.' Swa. v. 120.

(p. 392) gōdhi gōdhi. [Skt.] n. The forehead. నొసలు.

(p. 429) cemaṭa or చెమ్మట chemaṭa. [Tel.] n. Sweat, perspiration, moisture. స్వేదము. నొసలు చెమటకార్చి బ్రతికేవాడను I live by the sweat of my brow. చిరుచెమట gentle perspiration. చెమటకాయలు chemaṭa-kāyalu. n. Prickly heat. చెమటపాత chemaṭa-pāta. n. A sweaty cloth. The glove worn by falconers, for the hawk to perch on. చెమరుపోతు or చెమటగొట్టు chemaru-pōtu. n. One who perspires profusely మిక్కిలి చెమటగలవాడు. చెమర్చు, చెమరించు, చెమ్మరించు or చెమటపోయు or చెమటపట్టు chemarṭsu. v. n. To sweat, to perspire. చెమరు. chemaru. n. Moisture, oozing. v. n. To sweat, to ooze.

(p. 531) tirunīru or తిర్నీరు tiru-nīru. [Tel.] n. Sacred ashes used by the Saivites for their sectarian marks. శైవులు నొసటనుంచుకొనే గోమయపిండభస్ము, విభూతి. See తిరు.

(p. 610) doḍava doḍava. [Tel.] n. A deformed person. కురూపి. 'క మగకోతియైన దొడవకు దగునే కన్నియనొసంగ ధరణీశునకున్.' షో. vii.

(p. 644) nāmamu or నామధేయము nāmamu. [Skt. cf. Eng. 'name'.] n. A name, appellation, title. The unright mark drawn in the forehead by the Vaishṇavites. నొసట పెట్టుకొనే బొట్టు. నామాంకితము placing one's name in a (poetical) dedication, &c. నామకరణము nāma-karaṇamu. n. The ceremony of naming a child. Christening. బిడ్డలకు పేరు పెట్టుట. నామకార్థము for name's sake, nominally. నామమడుచు nāmam-aḍaṭsu. (నామము+అడచు.) v. t. To kill. చంపు భార. స్త్రీ. ii. నామముపెట్టు to leave one's mark upon a man, i.e., to deceive or ruin him. నామము పెట్టుకొను to draw lines upon one's own forehead. నామదుంప nāma-dumpa. n. The water plant called Rumex aponogeton. Rox. ii. 210. నామాలకోడి or నామంకోడి The coot, Fulicaatra. నామాలపిట్ట or దాసరిపిట్ట nāmālapiṭṭa. n. The Southern Scimitar Babbler. Pomatorhinus horsfieldii (F.B.I.)

(p. 671) nuduru nuduru. [Tel.] n. The forehead, నొసలు, లలాటము. infl. నుదిటి abl. నుదుట in the forehead. నెన్నుదురు (నెర+నుదురు.) the middle of the forehead.

(p. 672) nusulu or నుసలు nusulu. [Tel.] v. a. To stretch the body in or after sleep. ఒళ్లు విరుచుకొను. v. n. To stir, మెదలు. To delay, ఆలస్యముచేయు. To undertake, పూను. మైనుసులుచు stretching oneself. 'వ్యసనములనుదగిలి మసలబోక.' Vēma. iii. 35, నొసల వ్రాయువ్రాత నుసిలితే పోవునా? will mere rubbing your forehead blot out your destiny? Vēma. 1796. 'చ వెరవున నంగముల్ నుసులువ్రేటుల వమ్మగదాకి.' M. IX. i. 198. n. Lightness, ease. లాఘవము, తేలిక.

(p. 678) nera , నెరవు, నెరా or నేరా nera. [Tel.] adj. Full. నిండైన. Fine, grand, excellent; great, large, big. నెరమంట a great flame or a great pain. 'పౌరజన కోలాహలంబుతో జంటయై మింటికెగయు నెరమంట గనుంగొని.' S. iii. 269. నెరగొయ్యి a large gully. నెరమాటలు queer speech. 'నెరమాటలు కోడిగములు నరమాటలు జాణతనము.' H. v. 86. నెరకాడు nera-kāḍu. (నెరవు+కాడు.) n. A perfect man. పూర్ణుడు. నెరక neraka. n. A hair. వెంట్రుక. 'నెరకలు తాకినయమ్ముల జొరజొర నెత్తురులువడియ.' Hari vamsa. ii. 192. నెరకొను nera-konu. v. n. To fill, నిండుకొను. 'తమమను కాలాహిప్రపంచము నెరకొని.' Swa. v. 43. నెరడు neraḍu. adj. Rough. గొగ్గి, విషయము. ఆ నేల నెరడుగా నున్నది that ground is rough or uneven. నెరతనము nera-tanamu. n. Respectability 'విజయవివేకశీలతలచే ననుకూలమును నెరతనము నేర్చి.' V. P. ii. 245. నెన్నడుము nen-naḍumu. n. A slender waist. నెన్నుడురు or నెన్నొసలు nen-nuduru. n. The forehead. నెమ్మనము nem-manamu. (నెర+మనము.) n. The heart. నెమ్మొగము or నెమ్మోము nem-mogamu. (నెర+మొగము.) n. A fair face. నెరయు or నెరియు nerayu. v. n. To fill, నిండు. To be fulfilled, నెరవేరు. To become grey, తెల్లనగు. To extend, grow, swell, వ్యాపించు. To shine, ప్రకాశించు. 'సీ కాటుక నెరయంగ కన్నులునలుపుచు.' B. X. §9. 16. నెరయ neraya. adv. Fully, much, greatly. గొప్పగా నెరపు or నెరువు nerapu. v. a. To fill. నించు To fulfil, నెరవేర్చు. To spread, extend, పరచు. To make, చేయు To enlighten, ప్రకాశింపజేయు. 'మధుర భాషల హరిమిద మైత్రినెరపి.' B. viii. 438. adj. Much, great, అధికము. n. The act of spreading. వ్యాపనము. Greyness of hair. నెరయుట. నెరయిక nerayika. n. Filling, నిండుట. Spreading, వ్యాపించుట. The act of turning grey, as hair, తెలుపగుట. నెరపంది or నెరవెంద nera-vanji. n. A kind of plant. అలక్ష్య. వెరవడి or వెరవణి nera-vaḍi. n. Ful speed. A scrawl or device. నెరవడిగా వ్రాసినాడు he scrawled or flourished in writing. Wit, skill. నెరవాది nera-vādi. n. A skilful, or clever man, సమర్థుడు, నేర్పరి. P. iii. 205. నెరవాదితనము skilfulness. నెరవిద్దె or నెరవిద్య nera-vidde. n. Conjuring, sleight of hand. హస్తలాఘవము, జాలవిద్య. Foppery, conceit. నెరవు neravu. n. Fulness. పుర్తి. Spreading, వ్యాపనము. A way, మార్గము. Understanding, తెలివి. A contrivance. ఉపాయము. The name of a certain tree. 'నెరవుగలుగువారు నెరుపుగలవారు, విద్యచేత విర్రవీగువారు పసిడి గలుగువారి బానిస కొడుకులో.' Vēma. 140. నెరవుగలుగువారు, ఉపాయశాలులు. adj. Full. పూర్ణము. Much, great, అధికము. Proper, యుక్తము. Broad, spacious, విశాలము. Spreading, spread, వ్యాపకము, వ్యాప్తము. నెరవేరు nerar-ēru. [From నెరవు much, and ఏరు.] v. n. To be fulfilled, to prosper, thrive, succeed, నెరవేరిన mature. నెరవేర్చు nerav-ērṭsu. v. a. To accomplish, effect, manage, discharge. నెరయ neraya. adv. Entirely, vastly, extremely. In the least, at all. ముగుల, బొత్తిగా.

(p. 684) nosalu nosalu. [Tel.] n. The forehead. నుదురు, ఫాలము. Gen. నొసటి. Loc. నొసట. Plu. నొసళ్లు. నొస్ట or నొష్ట (corruption of నొసట) on the forehead. లలాటమునందు. నొసట వ్రాసినవ్రాత తప్పగలదె can what is written on the forehead fail of effect?

(p. 695) paṭalamu paṭalamu. [Skt.] n. A roof; thatch. ఇంటికప్పు. A multitude, troop, train, number or retinue, సమూహము, పరివారము. A film over the eye, cataract in the eye, నేత్రరోగవిశేషము. A flaw in gems, రత్నదోషము. A mark on the forehead, నొసటిబొట్టు. A section or chapter, గ్రంథభాగము. ధూమపటలము a mass or volume of smoke. పటలి paṭali n. A multitude, సమూహము.

(p. 696) paṭṭamu paṭṭamu. [Skt.] n. A gold band or fillet tied on the forehead of one at the time of his coronation as king, పట్టాభిషేక కాలమున నొసటకట్టెడుపట్టె. A diadem. Silk thread, పట్టుమాలు. The bark of a tree, చెట్టుమీదిపట్ట. A grant or lease granted by asking to the ryots, రాజు రైతులకిచ్చు పట్టా. A title, బిరుదు. A grade or step in genealogy. A kingdom, రాజ్యము. అతనికి ప్రతాప సింహుడనే పట్టము నిచ్చినారు they gave him the title of Pratāpa Simha. ఆ పట్టాధికారి చనిపోయినాడు the head of the state died. అతనికి పట్టముకట్టిరి they crowned him. పట్టపుదేవి a queen. పట్టపు ఏనుగు or పట్టపుటేనుగు a royal elephant, a state elephant. రాజెక్కు ఏనుగు, భద్రగజము. పట్టపుకత్తి a state sword. పట్టమేలుట to reign. పట్టాభిషేకము paṭṭ-ābhishēkamu. n. Coronation, installation. పట్టాభిషిక్తుడు he who is crowned. పట్టాభిషేకము చేయు to crown one king. పట్టభద్రుడు paṭṭa-bhadruḍu. n. A chief, leader.

(p. 729) pasanu pasanu. [Tel.] n. Crimson or orange colour. ఎరుపుమించిన పసుపు వన్నె. పనసుగా pasanu-gā. adv. Well, properly, duly. చక్కగా, బాగుగా. 'పసనుగా నిర్మంచె పట్టణం బొకటి.' DRB. 250. 'మసలక తెప్పించి మందు పోయించి, పసనుగా నొసరింపు ప్రాణదానంబు, ననుచుదైన్యముదోప.' HD. ii. 1918.

(p. 735) pāḍu pāḍu. [Tel.] adj. Waste, desolate, dismal, dreary, neglected, ruined, dilapidated. శూన్యము. Cursed, blasted. Horrid, vile, sad. ఇల్లు పాడువేసిరి they left the house empty. పాడుమాట sad news, a horrid story. పాడుచలి horridly cold. పాడుతోట a neglected garden. పాడుతాగుబోతు an abandoned drunkard. పాడునేల waste ground. పాటిమన్ను or పాటినేల rich soil. పాడునొసలు a blank forehead, i.e., one unadorned with the tilacam. పాడుజ్వరము a wasting fever. పాడువాన cursed rain. n. A wreck, waste, ruin, desolation. శూన్యము. A village. పల్లె. పాడుచేయు pāḍu-chēyu. v. a. To spoil. To waste, ruin, throw away. పాడుపడు, పాడరు or పాడు పారు pāḍu-paḍu. v. n. To become waste or desolate. పాడునుయ్యి pāḍu-nuyyi. n. A disused well.