(p. 33) aḍagiñcu aḍaginṭsu. [Tel.] v. a. To keep under, quell, depress, restrain, crush. అణుచు, పోగొట్టు. రూపడగించు to slay, ruin, destroy. చంపు. 'అరవిందముల జొక్కులడగించు జిగిహెచ్చునాయతంబగు కన్ను దోయితోడ.' A. 1. 13.

(p. 249) karaka karaka. [Skt.] n. Hail. A hailstone. పడగల్లు. కరకము karakamu. A pipkin, or small pot. The cruise of a student or ascetic. గరిగపిడత.

(p. 317) koṭṭu koṭṭu. [Tel.] v. a. To strike, knock. smite, beat, thrash. To attack (as rats do.) To rob, as highwaymen do. To quash, refute, defeat, dismiss, nonsuit. To strike off (the head) or behead. To strike out or rescind (a word). దారులు కొట్టు to rob (on) the high road. గోడను కాగితముకొట్టు to put (or stick) a paper on the wall. చప్పట్లుకొట్టు to clap the hands. అచ్చుకొట్టు to print. కొర్రుకొట్టు to impale. ఈతకొట్టు to swim. నన్నుముకొట్టు to whitewash. నన్ను దొంగలుకొట్టినారు thieves robbed me. చెంపకొట్టు to give a slap on the cheek. బుడ్డికొట్టు to crack a bottle, i.e, drink liquor. తలకొట్టు to behead, to ruin. పిండికొట్టు to pound flour. డేరాకొట్టు to pitch a tent. ఊడగొట్టు to loosen. చెడగొట్టు to spoil or ruin. తేలగొట్టు to set afloat. దిగగొట్టు to drive in. నలియగొట్టు to bruise. పండ్లు రాలగొట్టు to knock out a man's teeth. పగలగొట్టు a break to pieces. పడగొట్టు to throw down. పోగొట్టు to lose. విరుగగొట్టు to break; సాగగొట్టు to beat out (metal). ఊకొట్టు to hum in assent while listening. బుసకొట్టు to hiss. వాడు చేసిన దౌర్జన్యము వాణ్ని కొట్టినది his wickedness has fallen on his own head. నా నోట్లో మన్ను కొట్టినారు they have cast earth into my mouth, i.e., cheated or ruined me. కొట్టించు koṭṭinṭsu. v. t. To cause to beat.

(p. 384) gera gera. [Tel.] n. A circle. గిరి. 'గెరేర్పడగీచి.' H. iii. 207.

(p. 521) tāṭi or తాడి tāṭi. [Tel. Infl. of తాడు.] adj. Belonging to the palmyra tree. తాటి చెట్టు taṭi-cheṭṭu. n. The Palmyra Palm tree. Brab tree, or Fan Palm tree. Borassus flabelliformis (Watts). పోతు (male) and పెంటి (female) తాటిచెట్టు are two kinds. గొడ్డుతాటిచెట్టు or రామతాటిచెట్టు deformed trees of this species supposed to have magic properties. తాటిపిట్ట tāṭi-piṭṭa. n. The Ashy Swallow-Shrike. Artamus fuscus. (F.B.I.) తాటిబెల్లము sugar made from the juice of the palm tree. తాటిచన్నులు or తాటివెన్నులు the flowers of the palm. తాటికట్టెడ or తాటిగిరిపాము tāṭi-kaṭṭeḍa. n. A snake found on the palmyra trees. తాటిపడగవాడు an epithet of Balarāma or Bhīshma. తాటిరిక్క the constellation called జ్యేష్ఠా. తాటిరిక్కనెల the month called జ్యేష్ఠి మాసము.

(p. 699) paḍaga paḍaga. [Tel.] n. A flag or banner, a crest. టెక్కెము. A snake's crest or hood. An ear ornament worn by females. గాలిపడగ a paper kite. పాము పడగ ఎత్తినది the snake raised its hood. 'కోటికిపడగలెత్తి.' Swa. iii. 42. 'కూడువిడిదియు శతకోటిపడగలెత్తి, మాటిమాటికదియుమంటగలిపి.' Vēma. iii. 104. పడగదారి or పడగతాలుపు paḍaga-dāri. n. A snake, పాము, ఫణి.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 944) maḍagu or మడుగు maḍagu. [Tel.] v. n. To bend, to be folded, వంగు, మడతపడు. To turn, మరలు, తిరుగు. మడతొక్కు maḍu-tokku. (పడగన్ + తొక్కు.) v. a. To pile palm leaves and then trample them flat. మడచు or మడుచు maḍaṭsu. v. a. To fold, to plait, to bend. To slay. To abolish. 'ఇహపరాదులకును ఇది సాధనంబని, వ్రాసిచదివి విన్నవారికైన, మధ్య కర్మములను మహిమతో మడచును పరులకైన ముక్తిపదమువేమ.' Vēma 1398. మడత maḍata. n. A fold, plait, crease. A kind of cake. 'పేణీలు నీరువత్తిగలు మడతలుపప్పులూరెలు.' H. i. 117. మడతకత్తి a clasp knife. మడతతడిక a folding screen. మడతతీయు maḍata-tīyu. v. a. To unfold. మడతపెట్టు or మడతవేయు maḍata-peṭṭu. v. a. To fold, to double up, to crease. See మడుగు.

(p. 985) miḍuku miḍuku. [Tel.] v. n. To live, బ్రతుకు. To be insolent, త్రుళ్లు. To move, చలించు, కదలు. To wander, roam, move about, సంచరించు. To grieve, mourn, or lament. దుఃఖపడు. To dry. ఎండు. 'అడిగిన జీతంబియ్యని మిడిమేలపుదొరనుగొలిచి మిడుకుటంకంటెన్. 'Sumati Satakam. n. Life, జీవము. మిడుకుమిడుకను to grieve, పరితపించు. మిడుకుమాలగా miḍuku-māla-gā. n. adv. Insolently, మిడిసిపడగా, మిడుకరించు miḍu-karinṭsu. v. n. To blink (the eyes) in fear. See మిణకరించు. 'మెడవంచుకొనిగుడ్లు మిడుకరించెదవు' Dab. 217.

(p. 1024) meravaḍi or మెరవణి mera-vaḍi. [Tel.] n. Courage, ability, energy, Increase, greatness, excess. Pride. ధైర్యము, శక్తి, ఉద్రేకము, ఆధిక్యము, అతిశయము, గౌరవము. A procession, ఉరేగింపు. Skill, నేర్పు. Respect, గౌరవము. adj. Bright, ప్రకాశముగల. మెరవడియొనర్చు to show respect. 'తమతమడేగల మెరవడిక్రమమున నేర్పడగజూచి, ప్రభువులుమెచ్చన్ గుమిపిట్టల పైవైచిరి ప్రమదంబున రాజసుతులు పంతములలరన్.' Surya Tanaya. iv. 144. డేగలమెరవడి, శ్యేనములధైర్యము, శక్తి.

(p. 1042) morra or మొర morra. [Tel.] n. A cry, scream, outcry, wailing, lamentation, complaint. ఆర్తనాదము. 'ధరణీశతగదనుచు తామొర్రలిడగ.' BD. iv. 1961. దొంగలువచ్చిపడగానే కుయ్యోమొర్రో అని అరిచినారు on being attacked by the thieves they screamed out. మొర్రోయనియేడ్చు to howl, cry, vociferate. నేను మొర్రోవద్దని చెప్పితిని I cried 'Alas! do not do this.

(p. 1083) rūpu rūpu. [from Skt. రూపము.] n. Form. figure, shape, ఆకారము. Beauty, అందము. Manner, mode, way, విధము. రూపగు rūpagu. v. n. To prosper, వర్ధిల్లు. రూపుచెడు or రూపుమాయు rūpu-cheḍu. v. n. To perish. నశించు. చచ్చు. రూపడచు rāp-aḍaṭṣu. v. a. To kill, destroy, చంపు. రూపరు or రూపడగు rūp-aru. (రూపు + ఆరు or అడగు.) v. n. To perish. స్వరూపనాశమగు. 'ఈశ్వరుడైజనియించిరూపరెన్.' Swa. preface. 29. రూపుమాపు rūpu-māpu. v. a. To blot out, kill, destroy. చంపు, నాశముచేయు. రూపుమాపున rūpu-rūpu-na. adv. In one's presence, నమ్మఖమున.

(p. 1124) vaḍa vaḍa. [Tel.] n. Heat, వేడిమి, ఎండసెగ. తాపము. Trouble, pain, labour, శ్రమము. A sort of cake, గారె. A kind of hot cake. adj. Hot, వేడి. వడకొట్టి చచ్చిపోయినాడు or వడతగిలి చచ్చిపోయినాడు he died of sunstroke. 'నిప్పులవసంతములాడు నెండలవడజల్లుపడమటి వాయువులును.' P. i. 304. వడగల్లు vaḍa-gallu. n. A hailstone. 'రాలెనొయ్యనవడగండ్లు పాలపండ్లు.' A. iv. 118. పడగవ్వ vaḍa-gavva. n. The name of a certain fish, a species of Scomber. Russell, plate 139. వడగాలి or వడగాడ్పు vaḍi-gāli. n. The hot or land wind. నిప్పుగాలి. వడగొను vaḍa-gonu. v. n. To feel hot, తాపమునుపొందు. వడపప్పు vaḍa-pappu. n. A dish of green gram, split and soaked in water, with salt, pepper, assafœtida, &c. బడలికతీరుటకు నానవేసి కొంచెము ఉప్పు ఉంగువకలిపిన పెసరపప్పు. వడపిందె vaḍa-pinde.- n. A tender fruit that falls down from a tree through the heat of the weather. వడముడి vaḍa-muḍi. n. One who makes it hot for his enemies, శత్రువులకు తాపమును గలుగజేయువాడు. A Telugu name of Bhīma, one of the heroes of the Pāndu race. భీముడు. 'క కడువడి ౛నియంతంతంబుడమిబడినకరులగములు పొరలుట కతనన్ వడముడియడచినతెరువేర్పడగని వేవేగతేరు పరపెం గదియున్.' M. VI. ii. 375.

(p. 1162) vāstuvu vāstuvu. [Skt.] n. The site of a house; a house, a habitation, గృహము నకునిర్ణయింపడగినభూమి, గృహము. వాస్తవ్యము vāstavyamu. adj. Fit to dwell in, వసింపదగిన. వాస్తవ్యుడు vāstavyuḍu. n. A dweller, inhabitant, resident. అక్కడి వాస్తవ్యులు those who dwell there. వాస్తోష్పతి vāstōṣh-pati. n. A name of Indra. ఇంద్రుడు.

(p. 1167) viccu vitsṭsu. [Tel.] v. n. To become open or loose, to burst asunder, as a ripe fruit, to be cracked, split or broken, to be dispersed. విరియు, వికసించు, వీడు, చీలు. 'మబ్బొకయించుకవిప్పవిచ్చుమొగ్గయి మరిపారిపోదురు సమస్తదిశాగతులైనయధ్వగుల్.' A. iv. 170. మొగ్గవిచ్చినది the bud opened. దండువిచ్చి యథాయథలైపోయినది the army broke up and every man went his way. ఆ గోడ విచ్చినది a crack has opened in the wall. ఆ కుండ విచ్చినది the pot cracked. మూసలో లోహముకరిగి కన్ను విచ్చి అడుగునప్పుడు when the melted metal looks quite clear. v. a. To open, loosen, unite, undo; to spread, expand. విరియజేయు, విడిపించు. దాని కొప్పువిచ్చినాడు he untied her knot of hair. కన్నువిచ్చు వారినని చూచినాడు he opened his eyes and looked at them. పాము పడగవిచ్చినది the snake spread or expanded its crest. 'మేడిపండుచూడ మేలిమైయుండును పొట్టవిచ్చి చూడ పురుగులుండు.' Vema. 174. విచ్చు viṭsṭsu. n. The act of being scattered or dispersed, చెల్లాచెదరగుట. adj. Scattered, scattering. చెల్లాచెదరైన. చెల్లా చెదరుచేయునట్టు. విచ్చుకత్తి viṭsṭsu-katti. n. A drawn sword, ఒరదూసినకత్తి. విచ్చుటాకు viṭsṭsu-ṭ-āku. n. A coloured palmyra leaf rolled up and put in the pierced ears of women, in order to widen the bore for an earring. చెవ్వాకు. విచ్చుమొగ్గ viṭsṭsu-mogga. n. An opening bud, విరియుమొగ్గ.