(p. 457) jampatulu jam-patulu. [Skt. జాయ+పతి.] n. Man and wife: partners; దంపతులు.

(p. 457) jampatulu jam-patulu. [Skt. జాయ+పతి.] n. Man and wife: partners; దంపతులు.

(p. 537) tuṭumu tuṭumu. [Tel.] n. An assembly, a crowd. A flock or flight, a line or series a clump of trees. a row of houses గుంపు, వరుస. 'తుటుములైశుకదంపతులుచరించు.' Vedanta Ras ii. 17.

(p. 576) dampatulu dam-patulu. [Skt. from జాయ+పతి.] n. plu. Man and wife. ఆలుమగలు. దంపతిపూజ worship or homage paid to a man and his wife.

(p. 635) nartanamu nartanamu. [Skt.] n. Dancing, gesticulation, acting. నటనము, ఆట. నర్తనాగారము a dancing school. నాట్యశాల. M. IV. ii. 326. నర్తనప్రియము nartana-priyamu. n. A peacock. నెమలి. నర్తించు. నర్తిల్లు or నర్తిలు nartinṭsu. v. n. To dance. నర్తనముచేయు, ఆడు. నర్తకి nartaki. n. An actress, a female dancer. ఆటకత్తె. నర్తకదంపతులు an actor and his wife. నర్తకుడు nartakuḍu. n. An actor, mime, or juggler. A puppet showman. ఆడెడువాడు, నట్టువుడు.

(p. 712) paragu paragu. [Tel.] v. n. To be, exist, remain. చెలగు, ఉండు. To be used, to be applied. ప్రయుక్తమగు. To apply, to be applicable, ప్రవర్తిల్లు. To spread, ప్రసరించు. To become known, to be found, ప్రసిద్ధమగు. To set out on a journey, ప్రయాణమగు. To flow. ప్రవహించు. To roam about, to walk about, విహరించు. 'పన్నగపతులు సంతసముల బరగిరపుడు.' V. P. ii. 148. పరగ paraga. adv. Agreeably, duly. ఒప్పుగా. పరగించు paraginṭsu. v. a. To emit. To let? fly. బయిటవిడుచు. To cause to spread, వ్యాపింపజేయు. M. XIV. ii. 218.

(p. 716) parika parika. [Tel.] n. A kind of bird. పక్షి విశేషము. See పరిగె పిట్ట. A kind of stone, ఒకవిధమైన రాయి. Also, a pattern or diagram drawn on the floor with lines of flour or coloured powder. ముగ్గులు. పరికలువేయు, అనగా ముగ్గులుపెట్టు. 'చ తిరుమల కంచి పుష్ఫగిరి తీర్థములం ౛ని కొంగుములఠ్లతో, నరములు దంపతుల్ వడయ వారక కాన్కలు వైచి యంతటన్, బరికలు దృష్టిదీపములలు పన్నిన గద్దెలు బెట్టి యేమిటన్, గరమగు పుత్రవాంచ కడ గానగలేక విచారభిన్నులై.' Hamsa. ii. 96.

(p. 770) purāṇamu purāṇamu. [Skt.] adj. Old, ancient, పురాతనము. n. An ancient story, or legend, a mythological tale, a rhapsody or string of stories. The name of a class of books in Indian literature. పూర్వకథ. స్థలపురాణము local archives, a book regarding the origin of a town, &c. పౌరాణికకథ an old tale or romance. పురాణముచెప్పు to chant or read a legend to an audience. పురాణమువిను to be an auditor of a legend which is recited. పురాణభట్టుడు a mere block-head, one who recites a legend without knowing the meaning of it. పురాణించు or పురణించు purāṇinṭsu. v. n. To recite a Purāṇa, పురాణము చెప్పు. To become inveterate, chronic, or constitutional, as a disease, వర్ధిల్లు, విజృంభించు. వ్యాధి పురాణించినది the disease became chronic. పురాణ దంపతులు. purāṇa-dampatulu. n. The 'primeval pair,' a phrase for Siva and Pārvati, or Vishṇu and Lakshmi. A phrase like Adam and Eve.

(p. 1050) mrānu Same as మాను a tree (q. v.). మ్రానుకోయిల a wood pecker, వడ్రంగిపిట్ట. మ్రానుద్రిమ్మరి, మ్రాన్దిమ్మరి, మ్రానుమనికి or మ్రానుమన్కి mrānu-drimmari. n. A monkey. కోతి. మ్రానుపాటు or మ్రాన్పాటు mrānu-pāṭu. n. Stupor, the state of being stunned. నిశ్చేష్టత. మ్రానుపడు, మ్రాన్పడు. మ్రానుచెందు, మ్రానుతేరు. మ్రానుపిల్లు or మ్రానుపిలు mrānu-paḍu. v. n. To be stunned, or become motionless. నిశ్చేష్టితుడగు. 'దిక్పతులుమ్రాన్పడియెద్దియు జేయజాలకె చిత్తరుబొమ్మలో యనవిచేష్టతనొందిన.' T. v. 144. మ్రానుపెట్టు mrānu-peṭṭu. v. a. To cause to be stunned, మ్రానుపడజేయు.

(p. 1058) yōdha , యోథుడు or యోద్ధ yōdha. [Skt. from యుద్ధము.] n. A warrior, soldier, combatant. బంటు. 'ఒక్కట దిక్పతుల్ విబుధయోధులతోశశిజుట్టు ముట్టిపేరుక్కున.' T. v. 89.

(p. 1323) sāmantuḍu sāmantuḍu. [Skt.] n. A neighbouring king, a feudatory prince, ఇరుగుపొరుగురాజు. 'దొరలుసామంతులదుర్గాధి పతులు.' Sar. D. 592. సామంతరాగోల sāmanta-rāgōla. n. A kind of weapon. ఆయుధవిశేషము. రాగోల అనగా, పంగలకట్టె.' ద్వి సామంతరాగోలసాచి వేసినను, వలభుజంబున దాకివసుధేశుడలిగి.' Pal. 413.

(p. 1335) sīdaramu or సీద్రము sīdaramu. [Tel.] n. Poverty, దారిద్య్రము, లేమిడి. A serpent, a snake, సర్పము. A serpent's skin, కుబుసము. సీ 'అనయంబునడకతప్పని గోత్రపతులెప్పుడును సీదరము లేని యవఘభోగులు.' Vasu. i. 8. 'కూటికినికోకకుసీదరమైకృశింపుచుం.' P. i. 800.