(p. 116) āpattu or ఆపద āpattu. [Skt.] n. Calamity, misfortune, adversity. ఆపన్నము āpannamu. Unfortunate, hapless. ఆపన్నుడు āpannuḍu. n. One who is afflicted or distressed. ఆపదను చెందినవాడు

(p. 164) uppana or ఉప్ప or ఉప్పదనము uppana. [Tel. from ఉప్పు] n. Saltness.

(p. 324) kolupu kolupu. [Tel.] v. n. To agree, to consent సమ్మతించు. 'క మనసుకొలుపదనకి నిపుడు.' భార. భీష్మ. iii. To be agreeable సరిపడు. 'గీ హీనమతికి బుద్ధులేలకొలుపు' పంచ. నా. i. To have an effect on చెల్లు. 'ద్వి మలగకన్నాపన్ను మాయలన్నియును గొలుపవువీనిపై.' హరిశ్చ. i. కొలుపు v. a. To encourage, to stir up, to set on, to egg on: పురికొలుపు, కన్నుగీటిసైగచేయు. కుక్కలను కొలిపిరి they set the dogs (on the boar, &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. iv. 207.) who set the elephant upon me? 'చిత్తంబుగొలిపి.' (G. vi. 70.) setting his heart on it. 'కొలుపని ఉత్సాహము,' unexcited passion. Anir. ii. 92. Used as the causal form of కొను. దరికొలుపు to set on fire. మేల్కొలుపు to awaken, to rouse. వురికొలుపు to stir up. మరులుకొలుపు to enamour. ఉపికొలుపు to hiss. కొలుపు n. A rustic holiday: the festival of the Sakti or village goddess.

(p. 442) cappa or చప్పని ṭsappa. [Tel.] adj. Vapid, tasteless, insipid. రసహీనము. చప్పనిభూమి barren land. చప్పనినీళ్లు insipid water. చప్పబడ్డ inactive, passive, spiritless. చప్పనిపథ్యము a plain diet ఆ యుద్ధము చప్పచల్లారినది the battle is entirely calmed down. చప్పగా ṭsappa-gā. adv. Insipidly. చప్పగానుండే tasteless, unattractive. చప్పసొర్ర ṭsappa-sorra. n. A kind of fish Zygæna blochii (F.B.I.) చప్పదనము or చప్పన ṭsappa-danamu. n. Insipidity. చప్పిడి ṭsappiḍi. adj. Flat, not projecting: insipid: void of any taste. చప్పిడిముక్కు a flat pug nose. చప్పిడి పిరుదులచిన్నది a thin-flanked girl.

(p. 606) devparamu depparamu. [Tel.] n. Difficulty, distress. అపద, కీడు, కష్టము. Speed, quickness, త్వర. adj Perilous, terrible. అశక్యము, దుప్సహము. 'చ ఈ కిరీటికిజనుగాకయావిధముదప్పర మునుయలకోర్యవచ్చు నే.' M. IV. v. 338. దెవ్పరట్ల or దెప్పరిలు depparillu. v. n. To be hurt, అపదనోందు. దెప్పరకము depparikamu. n. Undbearableness, intolerableness, దుస్సహత్వము.

(p. 658) nirṇējakuḍu nir-ṇējakuḍa. [Skt.] n. A washerman. చాకలి. నిర్ణేజనము nir-ṇējanamu. n. Washing, cleansing with water. 'హస్తముఖపదనిర్నెజనాదులెల్లదీర్చి.' Balarama vi. 129.

(p. 686) paṅkena pankena. [Skt.] n. Wet. తడి, పదను. Oiling, anointing, smoothing the hair with oil. 'సీ పాపటయిడి నూనె పంకెనతో నున్నగాదువ్వి నెరులు కీల్గంటునైచు.' H. ii. 158.

(p. 704) padanu Same as పదును. (q. v.)

(p. 706) padunu or పదను padunu. [Tel. పది+ఉను.] n. Time, season, సమయము. Temper, sharpness, whetting, వాడి. Moisture, తడి. Goodness of metal. The right degree of softness (in boiled areca nut, &c.) పరిపాకము. ఆ కత్తికి పదును రాలేదు that knife is not properly tempered. దున్నడమునకు ఆ నేల పదునుగా నుండలేదు the ground is not sufficiently moist for ploughing. ఉక్కును కాచడములో పదును తప్పినది he failed in giving the right temper to the steel. 'పదునైనబలువాడిమెరుగువాలు.' HK. iv. 193. పదనుకొను padanu-konu. v. n. To become wet or moist, తడియు. 'సానబట్టిన రాపొడిచల్లి మెదపి. పదనునుధనిడిచేసెనోపద్మభవుడు.' Swa. ii. 40. టీ పదను, చేతితడి. పదను పెట్టేరాయి a bone or whetstone. ఒకపదునువాన one moistening of rain, i.e., so much rain as renders the earth fit for ploughing. One పదను or wetting sinks into the ground about the depth of a plough share: equivalent to 'one inch of rain.' పదునుచేయు to moisten. పొగాకుపదునుచేయు to prepare or cure tobacco in a particular way. పదునుపెట్టు to set or sharpen.

(p. 787) peṭṭa peṭta. [Tel.] n. A female of animals. పశుపక్షిస్త్రీజాతి. A hen, ఆడుకోడి. పెట్టకుక్క a bitch. S. ii. 44. 'ఎదపదనునంబొదలు పెట్టలకుంజుట్టంబులై.' Swa. iv. 51. టీ పెట్టలకు, ఆడుపందులకు, చుట్టంబులై, తగులాటము లైనవై. పెట్టమారి peṭṭa-māri. n. A cock that looks like a hen, ఆడుకోడివలెనుండు పుం౛ు.

(p. 885) bibbōkamu or బిబ్వోకము bibbōkamu. [Skt.] n. Coquetry, blandishment, playfulness. శృంగారచేష్ట. 'లలితబిబ్బోకవిలాస భావముల, కలితివిభ్రమభావగతులనేమిటను, పదనుగావింపనోపక సిగ్గువిడిచి.' Navanatha. 73.

(p. 886) bilukumāru biluku-māru. [Tel.] v. n. To die. To be destroyed, to perish. 'కాల్బలమున్ దనవీకవచ్చియున్, మరలియుదూలియున్ బిలుకుమారియునల్గడ బారియున్.' M. VIII. i. 4. బిలుకుమార్చు biluku-mārṭsu. v. a. To kill, to destory. 'మనుజనాధయొక్కడవుపూని మహాద్భుతబాహుసంపదన్, మిమువడి దాకెదన్ బిలుకుమార్చెదనంట యుదాత్తమైనధైర్య మహిమగాదె.' M. IX. ii. 102. బిలుకురబట్టు bilukura-baṭṭu. v. a. To strangle. 'ఒక్కరుడుభూరిశ్రవుగిట్టి, నీగర్వమణగింతునేడనితిట్టి. పెడకేలుబిగబట్టిబిలుకురబట్టిపడద్రోచి తామీదబడి గ్రుద్దుచుండె.' Dab. 216. చిలుకురబట్టి, అనగా ఊపిరితిరగకుండాపట్టి. బిల్కురు bilkuru. v. n. To be suffocated or strangled. ఉడ్డుకుడుచు.

(p. 991) muṃ mun. [contracted for Tel. ముందు.] adj. First, fore, front, as ముంగుతులు the front locks of hair. ముంగడ mun-jaḍa. (ముందు + కడ.) n. The front place, ముందుచోటు, ఎదురు, ముందు ముంగల mungala. n. The front, ఎదురు. adv. In front, opposite, before, ఎదురు. ముంగలి mungali. adj. Fronting, opposite, being in front. ఎదుటనుండే. Next, తరువాతి. మీదటి. 'సేనాపతియగునాద్రుపదనందనుండు, ముంగలియై నడపించుచుండ.' M. VI. i. 147. n. One who goes before, ముందునడచువాడు. ముంగలు mun-galu. v. n. To walk before, ముందునడచు. ముంగారి or ముంగరి mungāri. adj. Pertaining to the beginning of the season, ముంగారిపైరు the early crop. ముంగాలు mun-gālu. (ముందు + కాలు.) n. The fore leg, the tip of the foot. ముందరికాలు, పాదాగ్రము. 'ముంగాళ్లపై ౛ాగి.' A. vi. 17. ముంగురులు mun-gurulu. (ముందు + కురులు.) n. Front-locks. అలకలు. ముంగేలు mun-gēlu. (ముందు + కేలు.) n. The fore arm. ముంగొంగు mun-gongu. (ముందు + కొంగు.) n. A fringe or trimming. The front tuck of a woman's girdle, ముందరిచెరుగు, చెంగుకొన. ముంగొన the front end, ముందటికొన. ముంగోపము mun-gōpamu. n. Sudden passion, unreasoning anger. ఎందుకును ముందరవచ్చు కోపము, ఓర్పులేక తటాలునవచ్చు కోపము. ముంగోపి mun-gōpi. n. A passionate man or woman, a peevish man or woman, ముందర కోపముచేయువాడు. ముంగోలు mun-gōlu. (ముందు + కోలు.) adj. First, మొదటి. ముంజెయ్యి mun-jeyyi. (ముందు + చెయ్యి .) Same as ముంగేలు. ముంజేతికంకణము a bracelet on the wrist; metaphorically, plain as a bangle on the fore-arm, మిక్కిలి స్పష్టమైనది. ముం౛ూరు mun-ḍzūru. (ముందు + చూరు.) n. The eaves of a house. ఇంటిచూరుచివర.

(p. 1036) mogamu or మొకము mogamu. [from Skt. ముఖము.] n. The face. ముఖము. Front, ఎదురు. An entrance, door, ద్వారము. adj. Chief, ముఖ్యము. మొగచాటు moga-ṭsāṭu. n. Surfeit, disgust in eating, ముఖముకొట్టడము. 'తినతినజిహ్వకు తీపైన మొగచాటు, సారెకుబలుకుట చప్పదనము.' Venkatēswara. §. 16. మొగతప్పు or మొగతిరుగు moga-tappu. v. n. To have the face turned away, విముఖమగు. మొగదల mogadala. n. The end or butt (of a wall.) ఎదురు, ముందటిభాగము. మొగవట్ట or మొగముట్టు moga-paṭṭa. n. An ornament for a horse's head something like a cavesson ముఖపట్ట. 'మణులమొగపట్ట పన్నిసాహిణియొకండు.' Swa. iv. 37. మొగపడు moga-paḍu. v. a. To see, చూచు. మొగపాళము or మొగవాళము moga-pāḷamu. n. The front portion of a house, &c. ఇల్లు లోనగు వాని ముందటిభాగము. మొగపిరికి moga-piriki. (మొగము + పిరికి.) n. A tortoise, తాబేలు. మొగముతప్పించు to abscond, disappear. మొగపు mogapu. (మొగ + పూస.) n. The front portion of a necklace, హారాదుల ముఖభాగము. A buckle. కంఠభూషణము యొక్క ముఖభాగము. 'ధాత్రీ మహాదేవి తాల్చిన మున్నీటి మొలమాలిరత్నంపు మొగపనంగ.' Prabhavati Pradyumnam, i. 3. మొగమిచ్చు moga-miṭsṭsu. v. n. To show the face, to favour, to be pleased, సుముఖుడగు. మొగమోటమి, మొగమొటము, మొగమోట or మోగమోటమి mogamōṭami. n. Partiality, pity, compassion, దాక్షిణ్యము. Hesitation, doubt, సంకోచము. మొగమోడు mogam-ōḍu. v. n. To be ashamed. సిగ్గుపడు. 'ముంగిటికే తెంచి మొగమోడనగునె.' Abhim. 47. To be partial, దాక్షిణ్యపడు. To hesitate, సంకోచించు. మొగవాడ moga-vāḍa. n. The front door of a temple. గోపుర ద్వారము. 'అరిమురిమొగవాడ దెరచివీక్షింప.' BD. iv. 661. మొగవీణె moga-vīṇe. n. A kind of వీణె, ముఖవీణె. మొగసరి moga-sari. (మొగము + అరి.) Same as మొగముట్టు (q. v.) మొగసాల, మొగసల or మోసాల moga-sāla. n. An entrance hall. నడవ. ముఖమంటపము, నగరితల వాకిటిచావడి. 'నీ తమ్ముండు పెద్ద మొగసాలం జాలు మానసులం గావలివెట్టి.' M. ix. ii. 34. A porch in front of a house, తలవాకిటిపంచ.

(p. 1118) vantu vantu. [Tel.] n. A share, portion, part. A turn, time, or bout by rotation. పాలు, భాగము, వరుస. Likeness, సామ్యము. 'నెలకొక్కరుండుగా, నిలువుడటంచుబంచెవిధి నీరజమిత్రులవంతుదీరగన్.' T. ii. 12. 172. 'కొండెగాడుజావకొంపదనుకబోవు వంతుకింతేగా నివగవలేడు. Vema. Rivalry, పోటి.