(p. 16) ampara ampara. [Tel. అమ్ము+పర] n. plu. Arrows. అమ్ములు, శరసమూహము. అంపరచిచ్చు అనగా, బాణాగ్ని.

(p. 85) arra arra. [Tel.] n. A division, a partition. A room or chamber. పెట్టెలో యేర్పరచిన ఒక భాగము, అర, గది.

(p. 87) alayu alayu. [Tel.] v. n. To be fatigued or harassed. బడలు, గాసిపడు. 'అలయక చదివిన నర్థితోవినిన.' BD. v. 1458. To delay. ఆలస్యము చేయు. క 'కనుగొనినాతలచిన పని యనువు పరచిమరచియైన నలయకవేగం బునవత్తు' ఉ. హరి. ii.

(p. 89) alugu alugu. [Tel.] n. A sluice to carry off water from a pond that overflows. The tip of an arrow, the blade of a sword. పరీవాహము, చెరువునకు నీరెక్కువైనపుడు అది పోవుట కేర్పరచినదారి; బాణము యొక్క కొనకు వేసే యినుప ముక్క, కత్తిపిడికిపైని ఉక్కు తునుక. 'కజ్జలాన్విత ధూమాసిత రేఖపై యలుగుగా విజ్ఞాన దీపాంకురాకృతి.' A pref. 7.

(p. 223) kaṅgu kangu. [Tel.] n. A gold armlet of a wavy shape. బంగారుపోగుతో నంకగా నేర్పరచిన కన్ను. A shrill sound as of a bell when struck. కంగున kanguna. adv. Aloud, resoundingly as a bell. కంగుమును kangum-anu. v. n. To sound, echo as a bell.

(p. 253) karta karta. [Skt. from √ - kri, to make.] n. Maker, author, doer. చేయువాడు. The nominative case in grammar. గ్రంథకర్త an author. అట్లు చెప్పడానకు కర్తలమా who are we that we should say this? అర్థాంశ కర్త a half owner. విచారణకర్త a superintendent, an examiner. ధనఋణంబులకు కర్తతనయుండుగదా a son is the person concerned in our gains and losses. గ్రామకర్త the head of a village. 'వెరపెరుంగక స్వచ్ఛందవృత్తియందు నాకొకడు కర్త లేడు.' I live according to my own inclinations and have no master. వాని ధనఋణములకు కర్త నయినాను I came in for both his goods and debts. కైంకర్యకర్త he who presents a sacrifice; ధర్మకర్త the warden of a temple. న్యాయకర్త an officer of justice, a ruler. తన ఆస్తిని నలుగురు ధర్మకర్తలను ఏర్పరచిపోయినాడు he died leaving four guardians or executors of his property. స్మృతికర్త a lawgiver, a legislator. క్షేత్రకర్త a mere tenant at will.

(p. 277) kālu kālu. [Tel.] n. A leg, a foot, a claw, a talon. మోకాలు the knee. మిగాలు the upper surface of the foot. A pillar. నూరుకాళ్లమంటపము a portico built on 100 pillars. A quarter or fourth part. ముక్కాలు being three legs, or quarters. Bilh. ii. 154. కాళ్లకడ at the feet. కాళ్లజెర్రి a centipede. కంపకాలు a fence: lit. a fence-foot. కాలిడొంక (A. vi. 16) a foot path. కాలుత్రవ్వు to paw the ground, to be eager for fighting. M. XII. ii. 301. A. v. 87. సన్నద్ధుడగు. నా కొడుకు పెండ్లాన్ని బిడ్డలను నాకాళ్లగట్టిపోయినాడు my son died and left a widow and children on my hands. మూడుకాళ్ల ముసలి (P. i. 322.) a three legged old woman, because leaning on a staff. తే 'మరుడుశైంగార వీధులేలర్పరచితనదు పేరనోవకపేటకట్టి సంప్తీతితోర ణాలనుంచిన కాలుకంబాలనంగ కలికియూరులు చెలుగు పై కాంచి మెరయ.' Bilh. ii. 154.

(p. 285) kīḍu kīḍu. [Tel.] n. Evil, harm, misfortune, danger. అశుభము, ఆపద. Fault తప్పు, దోషము. Sin పాపము. (plu. కీళ్లు) adj. Bad, evil, base, low. అధమము. కీడుజాతులు low castes. Inauspicious అశుభకరము. Wicked దుష్టము. కీడుపడు, కీడ్పడు or కీడ్వడు kīḍu-paḍu. v. n. To be vanquished. తక్కువపడు. కీడుపరచు or కీడ్పరచు kīḍu-paraṭsu. v. a. To vanquish. 'పరయోధవరుల గీడ్పరచినసరణి.' Dab. P. 239. కీడుమేళ్లు kīḍu-mēḷḷu. Both good and bad: both sides of a question.

(p. 330) kōvi or క్రోవి kōvi. [Tel.] n. A tube, గొట్టము. An orifice, opening. A musket తుపాకి. చేతికోవి a pistol (రా. వి. v.) A bottle బుడ్డి. (నీలా. iii.) A waterpipe భూమి లోపల నీళ్లువచ్చుట కేర్పరచిన మార్గము. A crucible మూస. (కళా. viii.) A flute. ముక్కుకోవి a nostril. గొంతుకోవి the gullet, పుట్టకోవులు the openings or mouths of a white ant hill. కోవిపుండు a sinus or opening in a boil: a corn on the foot. కపురంపుకోవులు pastiles of camphor. తేనె కోవి a honey comb. కోవులు round tiles used in roofs, which are truncated and bisected cones. కొండెములక్రోవి a mere pack of lies.

(p. 540) turumu turumu. [Tel.] n. Powder. పొడుము. Braided hair or tresses. కొప్పు. v. a. To cram, or stick: to thrust in. To adjust, trim, deck the head with flowers. కొప్పుగాముడుచు, కొప్పునదోపు. To grate, pound, reduce to powder or to chips పొడిచేయు. వాని నోట్లో గుడ్డతురిమి కొట్టినారు they thrust a handkerchief into his mouth to beat him. తురుముపీట turumu-pīṭa. n. A crooked knife with teeth at the end used to scoop out a cocoanut, &c. తురుముట కనువుగా చివరను పండ్లేర్పరచిన వంకర యినుప కమ్మిచెక్కిన పీట.

(p. 563) tōka tōka. [Tel.] n. A tail. తోకత్రొక్కిన పామువలె like a snake whose tail has been trodden on. తోకగుం౛ a slanting post or pillar అదోకగా నేర్పరచిన స్తంభము. తోకకష్ప tōka-kappa. n. A tadpole. తోకచిచ్చు a trail of fire. నిప్పులు తగిలించిన పిడకలవరుస. తోకచుక్క tōka-ṭsukka. n. A comet: a star with a tail. ధూమకేతువు. తోకతలవరి tōka-talavari. n. A long slender fish called Ophidion (Russell. No. 39.) తోకపీకుళ్లు tōka-pīkuḷḷu. n. Plagues, hobbles, squabbles. తోకపీకుడుగాడు one who is always stirring up strife నలతగొట్టు. తోకపురుగు an insect with a tail. తోకమిరియములు cubebs, చులవమిరియాలు.

(p. 700) paḍava paḍava. [Tel.] n. A boat. దోసె, War, combat, fighting, యుద్ధము. Imminent danger, peril, a fatal accident, ప్రళయము. ఈ పడవ గడిస్తే if I can only get over this hobble or scrape. 'అరదంబు నందుండి తన తనయుండైన భగదత్తుండు ముందు నడువ పడవకైవచ్చెనంత.' Satyabhāma. iv. 134. పడవరము or పడవలము paḍava-ramu. (పడలు+వలము.) n. The vanguard of an army, సేనాముఖము. 'గొల్లవల్లభుకపుడు కట్టంబు మిక్కిలి కానుకలిచ్చి, పడవలంబులదూల పలుమారు నేసి.' Pal. 80. పడువరు to proceed or go before, ముందునడుచు. పడవాగె or పడివాగె paḍa-vāge. adj. Prepared. Bridled. కళ్లెము పెట్టి స్థిరపరచిన. 'ఇనుడప్పు డజుడౌట మునుమున్ను పడవాగెగొని వచ్చు రాయంచకొదమయనగ.' Swa. iii. 74. టీ కళ్లెముపెట్టి స్థిరపరచి తేబడినటువంటి, అనగా ముస్తీబైవచ్చినటువంటి. పడవాలు, పడవాలుడు or పడాలు paḍavālu. n. A commander of an army. సేనాధిపతి, దళవాయి. 'కనపపులు వేల్పుపడవాలుగన్నచోటు.' Swa. ii. 9. టీ ': వేల్పుపడవాలు, దేవతలకు సేనాధిపతి. 'ధనంజయుండు తమతోడంజనుదేరదగు పరివారంబు సమకట్టం బడవాళ్లంబనిచె.' M. XIV. iii. 4. పడసాల paḍa-sāla. (పడలు+సాల.) n. A hall, a portico. కూటము, కూటాము. 'పడసాల ముంగిలి పందిలి పసిగాడి.' Suca. iii. 469.

(p. 750) piñcusēyu pinṭsu-sēyu. [Tel.] v. a. To scatter, shiver, destroy. ఛిన్నాభిన్నము చేయు. 'బిరుదుమగలనమర్చిన పిండుబించుసేయ, బలితంపు నేర్పులచ్చెరువు బెనుప.' M. IX. i. 137. అనగా శూరులయిన సేనాధిపతులను ఏర్పరచిన దండును ఛిన్నాభిన్నము చేయడానకు విశేషమయిన చాతుర్యములు ఆశ్చర్యమును కలుగజేయగా.

(p. 813) poli poli. [Tel.] n. Freshness, bloom. An offering to some village deity, బలి. Profit, gain, లాభము, పస, మేలు. Loss, నష్టి. పొలికలుగు poli-kalugu. v. n. To gain a profit, లాభముకలుగు. పొలికలును poli-kalanu. n. A battle field. యుద్ధభూమి. పొలిపోవు or పొలివోవు poli-pōvu. v. n. To be spoiled or ruined, చెడు. To die, చచ్చు. To become useless, వ్యర్ధమగు. To be defeated, భంగపడు. To be weakened, to give up, as an attempt, ఉడుగు. To lose. కించిద్భంగమగు. 'తపమంతయుబౌలివోవగ.' Swa. vi. 42. పొలిపుచ్చు poli-puṭsṭsu. v. a. To kill, చంపు. M. X. ii. 115. పొలిపెట్టు poli-peṭṭu. n. Lands and other property made over to a temple for its support, గుడికేర్పరచినస్థితి. పొలిమేర poli-mēra. n. A boundary or limit, సరిహద్దు.

(p. 848) prōsagu prāsagu. [Tel.] adj. Old. పాతగిలిన. 'పలకల నేరినప్రాసంగుబ్రాలు, నలపడము న్నూట యరువదిపుట్లు,' BD. v. 1229. అనగా బల్లలమీద నేర్పరచిన పాతబియ్యము. n. Old grain, పాతధాన్యము.