(p. 45) adharmamu a-dharmamu. [Skt.] n. Injustice, unrighteousness, every thing unscriptural or contrary to principles. అన్యాయము, అనాచారము. అధర్మపరులు wicked persons.

(p. 61) apatrapa apa-trapa. [Skt.] n. Shame caused by others. పరులవలన గలిగిన సిగ్గు.

(p. 85) arpaṇamu arpaṇamu. [Skt.] n. An offering, dedication, delivering up. Placing. ప్రదానము, ఉంచడము. అంకురార్పణము the offering of buds to a god. అర్పించు arpinṭsu. v. a. To offer, dedicate. ఇచ్చు. తనసొమ్మునంతా పరులకు అర్పించు కూర్చున్నాడు he gave up all his goods and became a beggar. అర్పితము arpitamu. [Skt.] adj. Offered, dedicated. ఇవ్వబడ్డ. కంఠార్పితభూషణము an ornament placed on the neck. ఆ గ్రామము సముద్రార్పితము అయినది the village became the prey of the sea. తన తండ్రికి అర్పితముగా కొంత భూమిని దానము చేసినాడు he gave some land as a gift in memory of his father.

(p. 451) cūpu ṭsūpu. [Tel. from చూచు.] n. Slight, a look, vision, glance. లక్ష్మి అతణ్ని చిన్న చూపుచూచినది fortune frowned on him. చిన్నచూపు humiliation, contempt. బ్రతికే చూపు కనిపించలేదు there was no prospect of his living longer. చూపోపు (చూపు+ఓపు) to endure the sight of. చూడ సహించు. చూపోపక unable to stand before his face. A. v. 78. చూపు or చూపించు v. a. To shew, point out. భయముచూపించు to frighten. అన్నము చూపించు to provide for, give bread to. ఆశ చూపించు to hold out hopes or prospects. చూపుడుకోక a transparent petticoat. చూపుగుర్రము or చూపుడుగుర్రము tsūpu-gurramu. n. A block head, a useless man. పనికి ఉపయోగము కానివాడు. చూపుడువేలు ṭsūpuḍu-vēlu. n. The forefinger. జుట్టునవేలు. చూపరులు ṭsūp-arulu. n. Spectators, bystanders. చూపరి ṭsūpari. n. A handsome woman, or man. చక్కనివాడు, లేక, చక్కనిది.

(p. 619) dhanamu dhanamu. [Skt.] n. A herd of cattle. ఆవులమంద. (Gf. Lat. pecus.) Treasure, property, resources, wealth. In mathematics, it is the equivalent of the word 'plus.' (Warren.) (Metaphorically) a talent 'అభిమానంబు ధనంబుగా' (Bobbili Padya. ii. 129.) surely honour is wealth. క్రయధనము the price paid, the cost price, the purchase money. స్త్రీధనము dowry or pin-money. ధనద్విగుణము అయినది the interest equalled the principal. ధనదాయపరులు beneficent persons. ధనంజయుడు dhanan-jayuḍu. n. A title of Agni or Vulcan, the god of fire: as being the 'vanquisher of wealth.' Also, of Arjuna, అర్జునుడు. ధనంజయపురము dhananjaya-puramu. n. A volcano. The యోని, as being the abode of vital heat. అగ్ని మండలము or అగ్నిపురము. ధనడము dhanadamu. adj. Beneficient, liberal. ధనదుడు dhanduḍu. n. A beneficent or liberal man. దాత. A name of Kubēra, the god of riches. ధనికుడు, ధనవంతుడు, ధని or ధనుడు dhanikuḍu. n. One who is rich, a wealthy man, a rich man. పాండిత్యధనుడు one who has a richly stored mind: a highly accomplished man. తపోధనులు great saints: those who abound in penances. పుణ్యధనులు those who are rich in good works. See ధన్యము.

(p. 708) pani pani. [Tel.] n. Work, a task. కర్మము. Business, employment, వ్యాపారము. Workmenship, శిల్పము. ఈ కట్టడమునందు మంచిపని చేసియున్నారు there is good workmanship in this building. An affair, act, matter. Service, utility, purpose, object, intention, design. ప్రయోజనము. An order, duty, నియోగము. పనిమీద ఉన్నాడు he is busy. మంచిపని very well, well, good. మంచిపనిచేసినావు you did well or right. అతని పనిచూస్తున్నాను I am engaged in his service: I am acting for him. అతనిపని తీర్చినారు they settled his business, or they killed him. ఇక్కడ నీకేమిపని what business have you here? This word is sometimes omitted in translating; as in నీపనిపట్టిస్తాను I will punish you. ఇంతపనికి నన్నేల వెంటబెట్టుకొనివచ్చినావు why have you brought me for such a trifle or pretence? పనికిమాలి (or) పనిచెడి కూర్చున్నాడు he is sitting idle. వారు వ్యాధిచేత పనిచెడిరి they became infirm through illness. వానితో విరోధము పనికిరాదు he will not stand quarrelling. దాన్ని సంపాదించడము ఎంతపని it is no great matter to get it. నాపని చెరిపినారు they spoiled my work. పనిచెరువుకథలు idle stories. పనికి వచ్చే useful. పనికివచ్చే పిల్లకాయ a promising boy. పనికిరాని or పనికిమాలి useless. అక్కడికి నీవు ఏపనిమీద పోయినావు useless. అక్కడికి నీవు ఏపనిమీద పోయినావు about what business did you go there? నీపనిని నీవు చూచుకొనుము mind your own business. అక్కడికి పోవలసినపనిలేదు there is no need of going there. ఇప్పట్లో వానిపని యిట్లు ఉన్నది he is now in this state. అట్లు చెప్ప పని లేదు there is no need of saying so. పనిగొను pani-gonu. v. a. To undertake a work, to engage in a business. పూనుకొను. To employ, నియోగించు. 'పనిగొనవుతెలియగ బరికించి చూచిన.' Vēma. పనితనము pani-ta-namu. n. Workmanship, elegance. పనితనముగల ఒక మంచము a handsome bed. పనితొడవులు pani-toḍarulu. n. Worked or embossed jewels. పనిపడు or పనివడు pani-paḍu. v. n. To busy oneself with. to engage in, పూనుకొను. To concern oneself with, అక్కరపడు. పనివడి or పనిపడి pani-paḍi. adv. Intentionally. కావలెనని, ప్రయత్నపూర్వకముగా. 'పరులను పనిపడి దూషించెనేని పాపము వచ్చున్.' V. P. iv. 249. పనివాటులు jobs, work. పనిముట్టు or పనిమటము pani-muṭṭu. n. An instrument, tool, impelement. కొరముట్టు, ఉపకరణము. 'పనిమటములుగొంచు పయనమైరండు.' Pal. 314. పనివంచు, పని పంచు or పనిగొను pani-vanṭsu. v. a. To command. నియోగించు. పనివాడు pani-vāḍu. n. A servant: a good workman. పనివిను pani-vinu. v. n. To obtain permission, to take leave. To proceed, to go or come. 'దేవర కీర్తి వెక్కసంబుగ జెప్పవిని చూడగోరి, పనివిని నేను మాభాగ్యంబుకతన.' H.D.i. 847.

(p. 721) paruḍu paruḍu. [Skt.] n. Another man, one's neighbour, an alien, a stranger. అన్యుడు. An enemy, శత్రువు. God, పరమాత్ముడు. adj. Addicted to, attached to, a lover of. పరులపాలయిన alienated, given to others. సత్యపరుడు one given to (or addicted to) truth. ముక్తిపరుడు one devoted to holiness, bent upon salvation. చిత్తచాంచల్యపరుడు one addicted to change of mind. శస్త్రాస్త్రపరుడు a lover or arms and weapons. అత్యాశపరుడై being very avaricious. కుతూహలపరులైరి they were full of joy. యజ్ఞపరుడు bent upon performing a sacrifice. M. XII. v. 479. నీతిపరుడు a righteous man. పాపపరుడు one addicted to wickedness. పరహననపరుడు a murderer. కైంకర్యపరుడు one who delights in worship. న్యాయపరుడు a just, upright, or honest man. దానపరుడు a charitable man. భక్తిపరుడు a pious man. ధర్మపరుడు a righteous man. యుక్తిపరుడు a man of tact, a clever or ingenious man.

(p. 732) pāku or ప్రాకు pāku. [Tel.] To creep or crawl. పాకించు pākinṭsu. v. a. To train, as a vine or other creeper. పాకుడు or ప్రాకుడు pākuḍu. n. A trellis for a vine or other creeper. Anything that spreads or creeps; mossiness; the scum or greenness on putrid water. Dirt on the teeth. పండ్లపాచి. Dirt, nastiness, మాలిన్యము. పాకులాడు pākul-āḍu. To creep or crawl. To scramble. పరులను పట్టుకొని పాకులాడితే యేమికద్దు why ask the help of strangers. పాకొను or ప్రాకొను pā-konu. v. n. To attach itself to, or to stick to, as dirt or moss. పాకొన్ననుయి a green pool. 'పాకొన్న నూతియుకము, మేకలపాడియునురో తమేదినిసుమతీ.'

(p. 746) pālu pālu. [Tel.] n. A share or portion. భాగము, వంతు. Possession, charge, వశము. infl. పాలి, or పాలిటి; local ablative పాల or పాలిటి. plu. పాళ్లు. నా వయసు నీపాలుచేసినాను I yielded up my youth to thee. అతని పాలికి వచ్చినది యిది this is what fell to his share. నీపాలిదైవము or నీపాలిటిదైవము your good angel, your tutelary God. వాడు నాపాలిటికి యముడు he has been a curse to me. వేములుపండి కాకులపాలైనవి a proverb regarding the wealth of a prodigal. పరులపాలైన given up to others or sacrificed. దొంగలపాలైన abandoned to thieves. రచ్చలపాలుకావడము to become a prey to ridicule, to become a laughing stock. అప్పుల పాలయినాడు he has fallen into debt. పాలబాన or పాలుబాన pāla-bāna. n. The ryot's share of the crop, ఉభయరాశి అంబారములో కాపునకు చేరే వర్తనధాన్యము. 'కష్టపడి పైరుచేసే సంసారి, ముద్రపిండి, వినాయకునిచాట, గుగ్గిళ్లగంప, పాలుబాన, రాశి అడుగు, ఇవి పుచ్చుకొని,' Miscell. iii. 430. పాలాడు pāl-āḍu. v. a. To divide into shares. To cut, to sever, to separate, ఖండించు. పాలారుచు or పాలార్చు pālā-ruṭsu. (పాలు+అరుచు.) v. a. To disregard, to neglect, ఉపేక్షించు. భాగ. iii. పాలుచేయు pālu-chēyu. v. a. To hand over, give over to, deliver, sacrifice. నన్ను అప్పులపాలుచేసినాడు he plunged me in debt. పాలుపడు or పాల్పడు pālupaḍu. v. n. To undertake, to enter upon, to share, to engage in. పూనుకొను, పైనవేసికొను. To be subject to, స్వాధీనమగు. 'వివిధచేష్టలకుంబాలుపడి.' B. X. §. 30. పాలుపుచ్చు or పాలుపెట్టు pālu-puṭsṭsu. v. a. To deduct or subtract: to divide or separate, విభాగించు. To decide or settle, నిర్ణయించు. వేదనపాలుకాలేను I cannot endure being a prey to grief. పాలుగలవాడు a co-heir, a cousin, దాయాదివాడు. 'పాలుగలవాడు మన కొకజాలియిడక, తానతారసానకు వచ్చెన్.' A. iii. 39. పాలుపోవు pālu-pōvu. v. n. To be divided or shared. విభక్తమగు. To be decided, నిర్ణీతమగు. ఒకరిని పాలుబోక ఆ పనిని అట్టె పడవేసిపెట్టినారు no one undertook the work, so it was left undone. అది యెటు వ్రాయడానకు పాలుపోక విడిచినాను unable to decide how to write the passage. I omitted it. పాలుభోగగ్రామము pālu-bhōga-grā-mamu. n. A village wherein each field is held as one man's separate property.

(p. 756) pirindi or పిరిది pirindi. [Tel.] adj. Behind, after, following. సుదిపిరింది త్రాటిక్రియ as a thread that follows the needle. పిరిందికి or పిరిదికి pirindi-ki. adv. Backwards. వెనుకకు. 'అగ్నియోత్ర పరులు వాజి బిరిందికి నడుగుపెట్టక తెగనడుచువారు.' M. XII. iii. 55. See పిరుదు.

(p. 761) pīḍa pīḍa. [Skt.] n. Pain, annoyance, suffering, బాధ. పీడపోయినది the plague is gone. adj. Painful, nasty, annoying. పీడకల a bad dream. పీడనము pīḍanamu. n. Paining, gripe, seizure, squeezing, pinching, trouble caused by others. పరులచే కలుగుబాధ. పీడించు pīḍinṭsu. v. a. To pain, plague, torment, harass. బాధించు. పీడితము pīḍitamu. adj. Pained, distressed, troubled, afflicted. పీడింపబడిన.

(p. 764) pu ccu puṭsṭsu. [Tel.] v. a. To take. తీయు. To send, to remove. పంపు, పోవజేయు v. n. To decay, mortify, rot. పుచ్చిపోవు puchchi-pōvu. v. n. To be rotten, decayed పుచ్చు puṭsṭsu. adj. Rotten, decayed. 'గురువునకు పుచ్చుకూరైన నియ్యరరయవేశ్యకిత్తురర్థమెల్ల.' Vēma 69. పుచ్చు puṭsṭsu. n. The Sediment of oil. ఆముదపుమడ్డి. Filth. 'పప్పులోనుప్పు మిక్కిలి పారజల్లి, నేతిలో నాముదపుపుచ్చు నిండనించి,' Jagannadha. i. 67. పుచ్చు is used idiomatically with some nouns to give them an active force. ఆ బిడ్డను నిద్రపుచ్చినది she put the child to sleep. నూరు రూపాయలతో ఆ యిల్లు కట్టడమును సరిపుచ్చినాడు he finished the building of the house with a hundred rupees. మోసపుచ్చు to deceive, cheat. చిన్నపుచ్చు to disgrace. ప్రొద్దుపుచ్చు to pass or kill time, కాలక్షేపము చేయు. ఇంతప్రొద్దు పుచ్చినందుకు యేతువేమి what is the reason of your making so much delay? 'చాకివాడుకోక చీకాకుపడజేసి, మయలబుచ్చి మంచిమడుపుచేయు, బుద్ధిచెప్పువాడు గుద్దిననేమయా.' Vēma. 230. 'పరులమోసపుచ్చి ధరరూకలార్జించి, కడుపునించుకొనుటకానిపద్దు.' Vēma. 258.

(p. 806) poḍucu poḍuṭsu. [Tel.] n. To rise (as the sun or moon, a star, or the tide.) ప్రొద్దుపొడుచు, ఉదయించు, ఏపోటుపొడుచు నీకు వానితిట్లు పొడిచేనాటికి when his curses touch you, or fall upon you. ఏరు పోటు పొడిచినది the tide has risen in the river. To fight, పోట్లాడు. 'పాండవబలంబే కాదశా క్షౌహిణుల్ రూఢింగౌరవసైన్య మీయుభయముంరోషాహేతా న్యోన్యమై యీడబోవక వీకతో బొడువగా నేపారుఘోరాజి నల్లాడెంధాత్రి.' M. I. i. 136. వీకతోబొడువగా on their making a bold attack, ధైర్యముతో పైబడగా. v. a. To pierce, stab, gore. To prick or cause pain. To sting, కుట్టు. రంధ్రము to bore a hole. పొడుచు to put (a worm) on a fish hook ఇచది కండ్లను పొడుస్తున్నది it tries (pricks) the eyes. మోచేతితోపొడుచు to thrust or hit with the elbow, or to elbow. ముద్రపొడుచు to seal, set a seal on. To cut down, or fell, నరకు. 'బొగ్గులకైకల్పతరువు బొడుచుటసుమతీ.' Sumati. v. 73. ఆనపొడుచు to lay a ban or protest, so as to check proceedings, ఒట్టుపెట్టు. A proverb says వానివేలితోనే వానికన్ను పొడిచినారు they pierced his eye with his own finger, i.e., they turned his arts against himself. పొడుపు poḍupu. n. A stab, పొడుచుట. A pricking pain, as that of a boil. The rising of the sun. The swell of a river. ఉదయము, పోటు. 'తడుకద్రోపరి ముచ్చు పొడుపులు.' P. iv. 255. టీ నెరదొంగలుగాక తడుకద్రోపరులైన దొంగలు. నెలపొడుపు the rising of the moon. పొడికథ or పొడుపుకథ a conundrum. పొడుపుడుమాట or ఎత్తిపొడుపుమాట a taunt or jeer, దెప్పు. Ila. iii. 8. పొడుపుగొండ poḍupu-gonḍa. n. A mountain out of which the sun is supposed to rise, ఉదయాద్రి. పొడువ or పొడుపడు poḍuva, n. One who thrusts or pricks. పొడుచువాడు. A wicked man, దుర్జనుడు.

(p. 876) bāti or బ్రాతి bāti. [Tel.] n. Likeness. resemblance. A great matter or affair. Greatness, గొప్ప విశేషము. 'పాండునందనుల దుర్దనుభంగియెరింగి ధర్మతత్పరులకు గెల్పు బాతిహరి భక్తులపొందవె భూరిసంపదల్.' M. IX. i. 335. 'ధనమేమి బాతవాకది.' Jag. ii. 31. 'మానముకన్నం గన్నబ్రాణమేమిబాతగు.' Ila. iv. 124.

(p. 944) maḍagu or మడుగు maḍagu. [Tel.] v. n. To bend, to be folded, వంగు, మడతపడు. To turn, మరలు, తిరుగు. మడతొక్కు maḍu-tokku. (పడగన్ + తొక్కు.) v. a. To pile palm leaves and then trample them flat. మడచు or మడుచు maḍaṭsu. v. a. To fold, to plait, to bend. To slay. To abolish. 'ఇహపరాదులకును ఇది సాధనంబని, వ్రాసిచదివి విన్నవారికైన, మధ్య కర్మములను మహిమతో మడచును పరులకైన ముక్తిపదమువేమ.' Vēma 1398. మడత maḍata. n. A fold, plait, crease. A kind of cake. 'పేణీలు నీరువత్తిగలు మడతలుపప్పులూరెలు.' H. i. 117. మడతకత్తి a clasp knife. మడతతడిక a folding screen. మడతతీయు maḍata-tīyu. v. a. To unfold. మడతపెట్టు or మడతవేయు maḍata-peṭṭu. v. a. To fold, to double up, to crease. See మడుగు.