(p. 69) abhidhānamu or అభిధేయము abhi-dhānamu. [Skt.] n. A name, an appellation, a title నామము, పేరు. అభిధాయకము adj. Designated. పేరుగానుండే ఈ శబ్దములు ప్రథమావిభక్త్య భిధాయకములుగావున as these words express the nominative.

(p. 273) kāyamu kāyamu. [Skt.] n. The body. అతడు చచ్చినప్పటికిన్ని బహుధర్మాత్ముడని పేరుపడి యశఃకాయముతో యిప్పిటికిన్ని జీవించుచున్నాడు though he is dead, through his reputation for charity he still lives in his fame. కాయము [Tel.] n. A certain restorative medicine, administered to a woman in childbed. బాలెంతలకిచ్చే మందు. H. i. 114. కాయపుష్టి kāyapushṭi. n. Stoutness. కాయసిద్ధి corporeal perfection imagined to be attainable by religious austerities. కాయసిద్ధుడై ఉన్నాడు he bears a charmed life.

(p. 378) gubba gubba. [Tel.] n. A stud, a knob, a protuberance. A woman's breast. 'బంగారుగుబ్బతో భాసిల్లు గొడుగు' an umbrella with a gold knob at the top. Pal. 280. 'సగళాతుగుబ్బలజోళ్లు' woollen shoes with knobs. Pal. 62. గుబ్బకాయ a long gourd, Cucurbita laegenaris, సొరకాయ. గుబ్బ gubba. adj. Round గుండ్రని. గుబ్బటిల్లు gubba-ṭillu. v. n. To spread, as scent, sound or fire. వ్యాపించు. 'గుబ్బిని కాచరుండు బలుఖడ్గము కేల నమర్చి దిక్తతుల్ గుబ్బతిలంగ పేరుకొని కోయనియూర్చుచు.' HK. iii. 154. గుబ్బమేకులు large round-headed nails. గుబ్బతిల్లు or గుబ్బతిలు gubbatillu. v. i. To excel అతిశయించు, ఉప్పొంగు. గుబ్బలాడి gubbal-āḍi. n. A full breasted woman. A young woman. యువతి. T. iii. 3. గుబ్బలి gubbali. n. A hillock, a hill, a mount. కన్నెగుబ్బళి a small hillock. గుబ్బిలిరేడు, lit. the king of hills, i.e., the Himalaya హిమచలము. R. i. 77. గుబ్బలికాడు or గుబ్బిలికాడు or గుబ్బిలి gubbali-kāḍu. n. The spotted owlet. Athene brama (F.B.I.) పైడికంటి. గుబ్బలివిలుకాడు lit. the hill archer, i.e., Siva. శైలధన్యుడు. గుబ్బలిపట్టి lit. the 'daughter of hills:' or నగతనయ a name of Parvati. గుబ్బసరము gubba-saramu. n. A necklace composed of different kinds of gems.

(p. 380) guriza guriza. [Tel.] n. A certain grain. Same as గురిగిం౛ or గురివెంద. గురి౛పేరులు. G. xi. 5.

(p. 565) tōḍu tōḍu. [Tel.] v. a. To draw or take up (water:) to bale. To dig up. కెల్లగించు. To wind up, as thread. నూలలుపోగుతీసిచుట్టు. కుంభముతోడు to place the dinner before the goddess. వడ్డించు. తోడికొను, తోడుకొను or తోడ్కొను tōḍu-konu. v. a. To bring along with one, to lead; to draw water. వానిని ఇక్కడికి తోడుకొనిరా bring him here. v. n. To curdle as milk. పేరుకొను. పాలు తోడుకొన్నవి the milk curdled. తోడితెచ్చు, తోడుతెచ్చు, తోడ్తెచ్చు or తోతెచ్చు tōḍi-teṭsṭsu. v. t. To fetch, to go and bring పిలుచుకొనివచ్చు. తోడించు tōḍinṭsu. v. a. To have drawn, to cause (water) to be raised. తోడ్తేర = కూడా పిలుచుకొని రావడానకు.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 791) penayu penayu. [Tel.] v. n. To twine, కలయు. To struggle, to be implicated. పెనగు. 'రూపు పేరు రెండు రూఢితో గలిగిన, పేరురూపు క్రియను పెనసియుండు.' Vēma. 361. పెనపు penapu. v. a. To cause to be entwined, పెనయజేయు. To unite, కలుపు. To cause to be twisted, పెనచు. To cause to struggle. n. A quarrel. వివాదము. Enmity, విరోధము. పెనపరి penap-aṛi. n. A quarrelsome person, వివాదశీలుడు. One who is fond of creating enmity, భేదశీలుడు.

(p. 797) pēru pēru. [Tel.] n. A name, an appellation. నామము. Fame, celebrity, notoriety, కీర్తి. A long loose necklace, దండ. దొంగయని పేరుపడినాడు he is notorious as a thief. మంచివాడని పేరెత్తినాడు he is well known as a good man. నిన్నుకొట్టకుంటే నాపేరు రాయుడుకాదు if I do not beat you my name is not Rama. నానుపేరుగలకంఠి a kind of necklace. adj. Great, అధికము. Large, పెద్ద. పేరోడ a large ship. Vish. iii. 393. పేరెండ fierce sunshine. ib. vi. 304. పేరలుక great anger. T. iii.86. 119. పేరురము a broad breast. పేరెలుగెత్తి పలికిరి they spoke aloud. R. v. 220. పేరంగద a great misfortune, మహత్తైన ఆపద. పేరెలమి great joy. M. XIII. i. 242. పేరుంగరము pēr-ungaramu. n. A ring with one's name cut on it, a signet ring, పేరుచెక్కిన ఉంగరము, సిఖాఉంగరము. పేరు or పేరుకొను pēru. v. n. To congeal, curdle, harden or thicken, as melted butter or curds. ఘనీభవించు, దట్టమగు. పాలు పేరబెట్టినది she set the milk to curdle. To increase, అతిశయించు. పేరుకొను or పేర్కొను pēru Konu. v. a. To call one by his name to call, to utter. పేరుపెట్టి పిలుచు, పిలుచు, ఉచ్చరించు. To praise, స్థుతించు. 'భయకంపితద్గదకంఠనాదియై జనకునితల్లిబేరుకొని సంతతముల్ పరిదేననంబు మానని నృపకన్య నూరడిల నమ్మికమాటలు బల్కి.' Vish. vi. 220. పేరుకోలు pēru-kōlu. n. Calling one by his name, &c. పేరు గ్రుచ్చు or పేరుకూర్చు pēru-gruṭsṭsu. v. a. To call one by his name, పేరుపెట్టిపిలుచు. To tell to say, to mention. చెప్పు, ఉదహరించు. పేర or పేరట pēra. adv. In the name of, in one's name. By name. నా పేరట వ్రాసినాడు he wrote to my name, i.e., wrote to me. నా పూర్వులపేరట పుట్టినమాన్యము a grant made to my ancestors. తల్లి పేరట ఒక పల్లె కట్టెను he built a village in his mother's name. In translation into English we omit 'name.' దినాలపేరట in course of time. పేరి pēri. adj. Named, by name, videlicet, id est. పేరుగల, 'శాంత పేరికాంతాలలామ' a woman named Sānta. R. ii. 139. పేరిటి pēriṭi. adj. Directed to, bearing the superscription of, as అతని పేరిటి౛ాబు a letter for you. నీపేరటివాడు a man bearing your name. పేరుపెట్టు pēru-peṭṭu. v. n. To name, to give newly a name or appellation. పేర్వేర pēr-vēra. adv. Name by name. ప్రతిమనిషియొక్కయును పెరుపెట్టి. 'పేర్వేరబొమ్మల పెండ్లిండ్లు సేయుచు నబలలతో డవియ్యంబులందు.' B. X. 1818. (Rukmini kalyan.) పేరడవి pēr-aḍavi. (పేరు+అడవి.) n. A great forest, a wilderness. మహారణ్యము. పేరాముదము pēr-āmudamu. (పేరు+ఆముదము.) n. The large kind of castor oil tree, పెద్దాముదము as opposed to చిట్టాముదము, a smaller species. పేరోలగము pēr-ōlagamu. n. A great court, or assembly. నిండుసభ. పేరుడు pēruḍu. n. The act of congealing, or thickening. పేరుకొనుట, ఘనీభవించుట. పేరుచు or పేర్చు pēruṭsu. v. n. To excel, అతిశయించు, విజృంభించు. To pile, to heap up. To increase, to enlarge: to display. ఒకటిమీద నొఖటిని వరుసగాపెట్టు, విశేషింపజేయు. చితిపేర్చిరి they prepared a funeral pile. 'ఇనుమును రాగియు దగరంబును వెండియు బసిండియును, బ్రభూతములై పేర్చిన సిరిజేయగమోపెడు గనులెడసెడ పెక్కుగలవు శారవనాధా.' M. VI. i.50. పేరుపు or పేర్పు pērupu. n. The act of arranging things one over another, the act of heaping or piling up. ఒకటిమీద నొకటి పేర్చుట. A potsherd, కుండపెంకు. పేరుమాను n. A large tree, పెద్దమాను.

(p. 840) praśaṃsa pra-ṣamsa. [Skt.] n. Praise, commendation, eulogy. స్తోత్రము, స్తుతి. A subject, topic: mention. ప్రస్తావము. ఆప్రశంస తెచ్చినాడుకాడు he made no mention of the matter. ప్రశంసించు pra-ṣamsinṭsu. v. a. To praise, స్తుతించు, పొగడు. To mention, allude to , speak of. ప్రస్తావముచేయు. ఆయన పేరును నిర్నిమిత్తముగా ప్రశంసింపరాదు thou shalt not take his name in vain. ప్రశస్తము or ప్రశస్తులైన pra-ṣastamu. adj. Famous, renowned, celebrated, excellent, superior, ప్రసిద్ధమైన, శ్రేష్ఠమైన. ప్రశస్తి pra-ṣasti. n. Fame, excellence, eminence, eulogy. ప్రసిద్ధి, పొగడిక. ప్రశస్తకుడు pra-ṣastakuḍu. n. A renowned man, one who is famous. ప్రసిద్ధుడు. 'అనవినిసర్వశాస్త్రములయందు ప్రశస్తకులైనయార్యులన్.' Bilh. i. 66.

(p. 847) prālambamu or ప్రాలంబిక pr-ālambamu. [Skt.] n. A garland, necklace. పేరుగా వేసుకొన్న పూలదండ, పేరు, గొలుసు.

(p. 906) boṭṭu boṭṭu. [Tel.] n. A drop. A sectarian mark on the forehead, white, yellow, black or scarlet, long or round. A gold spangle or patch in general. The gold piece attached to the marriage cord. (మంగళసూత్రము.) A three-pie piece. The grammatical sunna or circlet, representing N. or M. నిలువుబొట్టు or సోగబొట్టు the upright line or streak in the forehead which denotes the Vaishṇava sect. అడ్డబొట్టు the cross mark which denotes the Saivites. తాళిబొట్టు the sign of marriage, being a bit of gold tied on the bride's throat. బొట్టుకట్టు to tie the తాలిబొట్టు,i.e., to marry. గట్టిబొట్టు full sunna. నేతిబొట్టు a little ghee. 'తిరుపతి కొప్పులమదముగదీర్చిన బూడిదెబొట్టు, మంచిదేర్పరచినమించునట్టి రుదురాక్కల పేరులు.' S. iii. 99. ఎక్కడ ఉన్నా సరిగా బొట్టు పెట్టినట్టు చిక్కుచున్నది wherever it is, he finds it in a moment. బొట్టుదారము boṭṭu-dāramu. n. The string round the neck from which the tāli is suspended, మంగళసూత్రము.

(p. 986) minuku or మిన్కు minuku. [Tel.] n. Glittering, flashing, brightness, తళుకు. A ray of light. కిరణము. A marriage token, తొలిబొట్టు. 'ఇమ్ము నీకంఠసూత్రమున నున్న మినుకైనశోకముడిగి. 'మదీయగళంబుననున్న మంగళ సూత్రంబుమినుకు పరపురుషులకెన్నడు లోచన గోచరంబుగాదు.' HN. v. 102. A small gold coin. చిన్న బంగారు నాణెము. మినుకులు or మిన్కులు minu-kulu. n. The sciences, the scriptures. విద్యలు, శాస్త్రములు, వేదములు. 'ఉడివోనిమిన్కులీనెడు పేరులిరుదెస.' Vasu. Pref. 7. టీ ఉడివోని మిన్కులు, వేదములు. మినుకుచేడియ minuku-chēḍiya. n. An epithet of Sarasvati. మినుమినుకను, మినుకుమినుకుమను or మినుక్కురను to twinkle, to sparkle. మినుకులబరణి or మినుకులయిక్క minukula-baraṇi. n. An epithet of the sun, సూర్యుడు.

(p. 1058) yōdha , యోథుడు or యోద్ధ yōdha. [Skt. from యుద్ధము.] n. A warrior, soldier, combatant. బంటు. 'ఒక్కట దిక్పతుల్ విబుధయోధులతోశశిజుట్టు ముట్టిపేరుక్కున.' T. v. 89.

(p. 1133) vargamu vargamu. [Skt.] n. A class or tribe, a group or set of things, the whole group or body of a number of similar things. సజాతీయసమూహము. A chapter, అధ్యాయము. భూవర్గము the chapter regarding the earth. కవర్గము the class of guttural letters. త్రివర్గము a class of three (objects, as love, duty, and wealth.) ఆప్త వర్గము a body of friends, a band of allies. తమపోష్యవర్గములో నున్నానుగనుక as I am one among the number of your dependants. అరిషడ్వర్గము the six classes of foes to good, i.e., the six passions, కామక్రోధ లోభ మోహమదమాత్సర్యములు, desire, wrath, covetousness, lust, arrogance, and envy. కట్టువర్గము a dress, or suit of clothes. వర్గావర్గి vargā-vargi. [Mahr.] n. Exchange, transfer, income, resources. వచ్చుబడి. వర్గావర్గీచేయు vargā-vargī-chēyu. v. a. To change, or exchange. మార్చు. వర్గు or వర్గువు vargu. n. A square number (in arithmetic,) సమసంఖ్య. In accounts, it means a ledger. ఆసామివారిగా వ్రాసినలెక్క పేరువరుసగా వ్రాసినలెక్క. Change of appointment, ఉద్యోగములను మార్చడము. వర్గించు varginṭsu. v. a. To classify, class, post, arrange. తరగతిగా ఏర్పరచు, వర్గుచేయు.

(p. 1147) vākku or వాకు vākku. [Skt.] n. Speech, speaking. A word, పలుకు, మాట. 'పాలవంటి వారుపన్నుబెట్టెడువారు, వాకెరుగరుకాపవారు.' Vēma. 1314. మనోవాక్కాయకర్మంబుల by mind, word, limbs or acts. వాగ్దత్తము a promise. వాగ్దానము giving a promise. వాక్సహాయము interest, recommendation వాక్పటుత్వము power of speech, eloquence. వాకొను vā-konu. v. a. To tell, say, utter, speak. చెప్పు, మాటాడు. To cry out. అరచు. వాక్పతి or వాగీశుడు vāk-pati. n. Lord of speech. A name of Brahma or of Brihaspati, బ్రహ్మ, బృహస్పతి. An eloquent person. కవీశ్వరుడు. వాక్యము vākyamu. n. A sentence, కర్తృకర్మ క్రియా సంబంధముగల పదసమూహము. Speech, a word, utterance, dictate. మాట. (In astronomy,) the process for astronomical computations. వాక్రుచచ్చు vā-kruṭsṭsu. (వాకు+కూర్చు.) v. a. To say, utter. చెప్పు. To name, పేరుచెప్పు. 'గారాబుసంతతిగలుగమి మనకుస్థిర మపుత్రత్యగతిర్నాస్తియనుచు వరవేద వాక్యముల్ వాక్రుచ్చుచుండు.' L. iii. 105. వాక్సరణి vāk-saraṇi. n. The course of conversation. వాగ్ధోరణి. వాగ్జాలము vāg-jālamu. n. A mass of words, loquacity. శబ్దచచయము, వాగ్దేవత or వాగ్దేవి vāg dēvata. n. The goddess of speech, Sarasvati, సరస్వతీదేవి. వాగ్ధాటి vāg-dhāṭi. n. Readiness of speech, వాగ్ఝరి. వార్బంధనము vāg-bandhanamu. n. Silencing, stopping any one's speech. నోరుమూయడము. వాగ్మి vāgmi. n. A man of eloquencce an orator. One who is talkative, or talks much. నలుగురిలో నిర్భయముగా మాట్లాడేవాడు, యుక్తి యుక్తముగా మాట్లాడువాడు. మాటకారి వాగ్వాదము vāg-vādamu. n. A verbal dispute or altercation, an argument. వాక్కలహము. వాఙ్మూలము vāng-mūlamu. (from వాక్ mouth and మూలము origin.) n. A deposition, an oral statement. వాచాచెప్పినది వాచాచెప్పినదానిని వ్రాసినది. వాఙ్మూలము వ్రాయించు or ఇచ్చు vāng-mūlamu-vrā-yinṭsu. v. n. To depose, to make a deposition. వాఙ్మూలము వ్రాసికొను to take down a deposition. వాఙ్మూలముగా vāng-mūla-mu-gā. adv. Orally, by word of mouth. నోటిమాటగా.