(p. 8) aṇṭukonu anṭu konu. [Tel.] v. n. To cleave, adhere to, stick, stick as paste. To catch fire. వాడు దాన్ని అంటుకొని పోయినాడు he carried her away, he has run away with her. అ యిల్లు అంటు కొస్నది the house has caught fire. వాదు వా వుస్మకముసు అంటుకొని పోయినాడు he stole my book. ఊపిరిమాత్రము అంటుకొనియున్నది his breath just remains in him. వానికడుపు వెన్నుతో అంటుకొనిపోయినది his belly sticks to his back-bone, i. e., he is emaciated.

(p. 11) antaramu antaramu. [Skt.] n. Interval, intermediate space. Period, term. Difference, disparity. Rank. వాని అంతరమేమి నీ అంతరమేమి consider his rank and yours. అంతరమునందు in the midst. కాలాంతరమందు at another time. గ్రంథాంతర మందు in another book. ప్రత్యంతరము another copy. పాఠాంతరము another reading. వనాంతరమునందు in the forest. స్థలాంతరమందు in another place; elsewhere. భాషాంతరము a translation into another language. అతని ముఖాంతరముగా through him. దేశాంతరముపోయినాడు he is gone to another country, he is in foreign part. మతాంతరము another opinion or religion. కర్మాంతరము the funeral ceremonies.

(p. 31) aṭē or అటో aṭē. [Tel.] Contraction of అటవే or అటవో (intensive of అట) My good woman! అతను పోయినాడటే is he gone, ma'am? ఇంకా కాలేదటో is it not finished, ma'am?

(p. 32) aṭṭu or అట్టుగా aṭṭu. [Tel.] adv. (A particle) So that, as, according to. అతడు వచ్చేటట్టు వ్రాయుము write a letter so that he may come. మీరు చెప్పినట్టుగా చేస్తిని I did as you bid me. ఆయన చెప్పినట్టు according to his order. వాడు ఇంకా అవతలకు పోవునట్టు అగుపడ్డాడు he seemed as though he would go further. నేను చెప్పినట్టు చేసినాడు he did as I said. వారు సాగిపోయినట్టుగా చెప్పెను he said that they had passed on. అట్టు గాక or అట్లాకాక aṭṭugāka. adv. Without being so. అట్టుల aṭṭula. adv. As soon as, soon after. వెంటనే. 'చెట్టు దిగి వచ్చినట్టుల.' H. ii. 47. Just as. ఆప్రకారము. అట్టే (for అట్లాగే) aṭṭē. [Tel.] adv. Thus. So. In the same manner, as it was. అట్టే ఉండనీ leave it as it is. నొప్పి అట్టే ఉన్నది the pain is in the same state. అట్టే పోయినాడు he went off straightway. అట్టే మాట్లాడుతూ ఉండినాడు he was talking straight on. ఆ గుర్రములట్టే ఉన్నవి the horses are as they were: they are untouched.

(p. 52) ani ani. [Tel.] (Past p|| of అను to say) Having said. This is translated by the word 'That' or 'so' or the infinitive mood is used, as వారు అక్కడ ఉండినారని అన్నాడు he told me that they were there. అవతల వెళ్లరాదని తిరిగీ వస్తిమి we did not think it right to go on and returned; we thought we must not go further; so we came back. నన్ను పొమ్మని చెప్పెను he told me to go. తన సొమ్మని యెంచి considering it his own. దాన్ని నాకని కొన్నాడు he bought it for me. కావలెనని అక్కడికి పోయినాడు he went there on purpose. పండ్లను పటపటమని కొరికినాడు he gnashed his teeth. ఘమ్మని fragrantly. తళుక్కని brilliantly. గడగడమని మాట్లాడినాడు he spoke rapidly. ఈగలు జుమ్మని ముసురు కొన్నవి the flies covered it buzzingly. నీవు ఈ శాలువ కప్పుకొంటే గుమ్మని ఉండును if you wear this shawl it feels warm: or, you will feel warm.

(p. 76) ayi (past p|| of అగు to become.) Having become, turned into. మాకు అయి నిలిచినాడు he stood like a post., i.e., he has transfixed with surprise &c. దొంగ అయి తిరుగుతున్నాడు he has turned thief. పోకిరి అయిపోయినాడు he has become a wicked fellow. అయిన (past rel. p|| of అగు to become.) Accomplished, becoming, agreeable, suitable. అయినపని a work that is accomplished, a becoming art. అయిన పెండ్లాము a good wife. అయినమందు a suitable medicine. అయినమనిషి a useful or proper man. అయినవాండ్లు friends, relations. See కాని. అయిన is also used to change nouns into adjectives as సొగసైన పిల్ల, ఆశ్చర్యమైన కార్యము a wonderful deed. For other uses, see under ఐన.

(p. 180) endu endu. [Tel.] adv. Where? ఎందో somewhere. ఎందుగురించి regarding what or which. ఎందున్ను everywhere. ఎందుపోయినాడు where is he gone? ఎందుమీద whereupon. ఎందెందులకు in what respects. ఎందులో wherein ఎందేని somewhere or other, anywhere. ఎందుండి whence. ఎందుకు or ఎందులకు why? for what? wherefore? అది నాకెందుకు what is that to me, ఎందుచేత whereby. ఎందుచేతనంటే because. ఎందున where.ఎందునిమిత్తము wherefore, why. ఎందునుంచి, ఎందునుండి whence. ఎందైన wheresoever, anywhere.

(p. 206) okki okki. [Tel. corruption of ఒక్క] adj. Lean, thin, emaciated. వాడు ఒక్కినరమై పోయినాడు he has become very lean.

(p. 253) karta karta. [Skt. from √ - kri, to make.] n. Maker, author, doer. చేయువాడు. The nominative case in grammar. గ్రంథకర్త an author. అట్లు చెప్పడానకు కర్తలమా who are we that we should say this? అర్థాంశ కర్త a half owner. విచారణకర్త a superintendent, an examiner. ధనఋణంబులకు కర్తతనయుండుగదా a son is the person concerned in our gains and losses. గ్రామకర్త the head of a village. 'వెరపెరుంగక స్వచ్ఛందవృత్తియందు నాకొకడు కర్త లేడు.' I live according to my own inclinations and have no master. వాని ధనఋణములకు కర్త నయినాను I came in for both his goods and debts. కైంకర్యకర్త he who presents a sacrifice; ధర్మకర్త the warden of a temple. న్యాయకర్త an officer of justice, a ruler. తన ఆస్తిని నలుగురు ధర్మకర్తలను ఏర్పరచిపోయినాడు he died leaving four guardians or executors of his property. స్మృతికర్త a lawgiver, a legislator. క్షేత్రకర్త a mere tenant at will.

(p. 277) kālu kālu. [Tel.] n. A leg, a foot, a claw, a talon. మోకాలు the knee. మిగాలు the upper surface of the foot. A pillar. నూరుకాళ్లమంటపము a portico built on 100 pillars. A quarter or fourth part. ముక్కాలు being three legs, or quarters. Bilh. ii. 154. కాళ్లకడ at the feet. కాళ్లజెర్రి a centipede. కంపకాలు a fence: lit. a fence-foot. కాలిడొంక (A. vi. 16) a foot path. కాలుత్రవ్వు to paw the ground, to be eager for fighting. M. XII. ii. 301. A. v. 87. సన్నద్ధుడగు. నా కొడుకు పెండ్లాన్ని బిడ్డలను నాకాళ్లగట్టిపోయినాడు my son died and left a widow and children on my hands. మూడుకాళ్ల ముసలి (P. i. 322.) a three legged old woman, because leaning on a staff. తే 'మరుడుశైంగార వీధులేలర్పరచితనదు పేరనోవకపేటకట్టి సంప్తీతితోర ణాలనుంచిన కాలుకంబాలనంగ కలికియూరులు చెలుగు పై కాంచి మెరయ.' Bilh. ii. 154.

(p. 278) kāluva or కాలవ kāluva. [Tel. cf. Tam. కాలువాయి or వాయికాల్.] n. A canal, a channel; a stream. కాలము పోయి ఉన్నాడు or కాలవతట్టుకు పోయినాడు he is gone to the necessary, or to relieve himself.

(p. 438) cakka or చక్కగా ṭsakka. [Tel.] adj. and adv. Beautiful సుందరము. Right, straight, correct, due, proper. చక్కపోయినాడు he departed straightway, he went away. చక్కచేయు to repair, amend, set right, settle, సవరించు. To finish ముగించు. చక్కపెట్టు to set right: to perform, finish: to destroy నాశముచేయు; to kill. చక్కపడు to become right. సరిపడు.

(p. 488) ṭapā or టపాలు ṭapā. [H.] n. The post or mail, the 'tappal.' A station or stage. టపాలమీదపోయినాడు he travelled by post.

(p. 590) dāhamu dāhamu. [Skt.] n. Burning. ignition. కాల్చుట. Thirst, దప్పి. Eager desire, ఆశ. దాహము అయినది I am thirsty. దాహానికి పోయినాడు he is gone to drink water, a usual phrase for going to take refreshment. దాహశాంతిచేసికొని after quenching the thirst దాహమువుచ్చుకొను after quench one's thirst, to drink water. దాహకుడు dāhakuḍu. n. One who burns. కాల్చువాడు. దాహతిరోగము dāhati-rōgamu. n. The disease called diabetes.

(p. 637) nalugu , నలగు or నలియు nalugu. [Tel.] v. n. To break. To be broken, bruised, crushed, crumpled or reduced to powder. నలియగు. To rub with a fragrant paste నలుగుపెట్టు. To become easy, smooth, or familiar by acquaintance. To wither, be weakened or debilitated. ఆ పాఠము అతనికి నలిగినది the lesson has become familiar to him. దోవ యింకా నలగలేదు the road is not yet trodden smooth. వారు జగడమాడగా నేను నలిగిపోతిని they were the disputants but I was the sufferer, I was crushed between them. వారు నలిగిపోయినాడు they are in reduced circumstances. ఒళ్లు నలిగియున్నది the limbs are quite tired. నలుగు nalugu. n. Rubbing, scrubbing the limbs with fragrant paste made usually of పెసలు. నలుగుపెట్టు to rub the limbs with paste. నలుగు or నలుగుపిండి n. A sort of fragrant paste used as soap. నలుగుడు or నలగుడు naluguḍu. n. Difficulty, trouble, pain, suffering. పిడనము, సంకటము, తొందర, ఇబ్బంది 'అతండు నలుగుడుబడరాదో మగువ.' Suca. iii. 333. That which is thrashed or bruised. నలిగినది. నలుగుడుపెట్టు to oppress, to harass. నలగగొట్టు nalaga-goṭṭu. v. a. To pound, to bruise. వాణ్ని నలగకొట్టినారు they thrashed him severely. నలత or నల్త nalata. n. Debility: a weak state: the remains or constitutional effects of a disease. పురాణించిన రోగము. Convalescence, a bad state of health, lingering indisposition, a low fever. నలతగొట్టు nalata-goṭṭu. n. A make-bate, a thorn in one's side. నలుకువ or నలకువ nalukuva. n. Ailing, an ill state of health. వ్యాధి. Suffering, శ్రమము, బాధ. Weariness, ఆయాసము. నలుచు, నలచు or నలుపు naluṭsu. v. a. To crush. To rub the skin. నలియజేయు, తోము.