(p. 231) kaṭṭanamu kaṭṭanamu. [Tel.] n. A gift, a present. కానుక. Typing up బంధనము.

(p. 232) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] n. A tie, bond, band. A bandage, a knot బంధము, ముడి. A rule, regulation, law. నిబంధనము, నిర్బంధము. A tax or duty. Fascination,. వాకట్టు striking dumb. Soil, place ప్రదేశము. ఇసుకకట్టు sandy soil. System, fashion, mode or plot, device. కట్టుగా మాట్లాడు to speak by rule or consistently. A strike. వారు కట్టుకట్టినారు they struck work. Form, shape. Prohibition, restriction, a charm, an enchantment. మితి. A streak. నూనూగు మీసకట్టు the line of his budding whiskers. The hoop or band of a bucket, the tire of a wheel. The water in which any kind of pulse is boiled except rice. ఉలవకట్టు boilings of horse gram. Season, weather. part of the year. ఋతువు. శీతకట్టు the cold season. A forged coin. సీసకట్టు రూపాయి a leaden rupee. వెండికట్టు a silvered coin. జాతికట్టు the tie of kindred, the custom of the caste. మంత్రకట్టు fascination, charming by spells. మడికట్టు a waistband or girdle, నీరుకట్టు a stoppage of urine. వలకట్టు a weir in a river, posts to fasten a net to ఈ యింటిలో ముందరికట్టు పెద్దది వెనకటికట్టు చిన్నది the front of this house is larger than the back rooms.

(p. 232) kaṭṭupaḍu kaṭṭu-paḍu. [Tel.] v. i. To be tied, to be bound by. To be subject to బద్ధమగు. న్యాయమునకు కట్టుబడి being tied down to justice. కట్టుపాటు kaṭṭu-pāṭu. n. System, regulation, a code, a byelaw. నిబంధనము. కట్టుపాటుచేయు kaṭṭu-pāṭu-chēyu. v. a. To ordain.

(p. 354) gatamu gatamu. [Skt.] adj. Lost, gone, past, over, late. పోయిన, గతదినము the last day. గతఫలము loss of advantage. గతజీవితులయి who had lost their lives. గతకాలము the past time. గతకులము a family which is extinct. గతజలసేతుబంధనము banks for a stream that has run dry, a proverb for pains taken too late (shutting the stable door after the horse is stolen.) గతాహంకారులై he who has lost his wits. గతాహంకారులై they being stripped of their pride. గతము n. Passing away. పోక. గతపడు. gata-paḍu. v. n. To pass away. కడచు. To die చచ్చు గతపడ్డ dead. గతవడగ్రస్తవద్యము or ముక్తవదగ్రస్తవద్యము gata-pada-grasta-padyamu. n. A poetical conceit, Capped lines wherein the last word of each line is repeated at the beginning of the next.

(p. 653) nibandhanamu ni-bandhanamu. [Skt.] n. A condition, an agreement. ఏర్పాటు. That which is binding on any one, భంధము. adj. Ordered, arranged, కూర్పబడిన, నిబంధించు ni-bhandinṭsu. v. t. To blind, to prevent, to restrict, బంధించు, అడ్డగించు. నిబద్ధము ni-baddhamu. adj. Tied, bound. బంధింపబడిన. Prevented, restricted, అడ్డగింపబడిన.

(p. 860) bandhamu bandhamu. [Skt. Cf. Eng. 'Blind.'] n. A binding, tie, or fetter. కట్టు. A position or attitude. Confinement, imprisonment. చెర. A pledge, కుదువ. A kind of poetical composition, కావ్యరచనావిశేషము. A knot, ముడి. బంధకవనము or బంధకవిత్వము bandha-kavanamu. n. A poem composed in a fantastic form; either in the shape of a sword (ఖడ్గబంధము), or, a serpent (నాగబంధము,) &c. చాసీతిబంధములు 84 ways, i.e., sorts of attitudes. సంసారబంధములు the ties of family. బంధకము bandha-kamu. n. Binding, tie, confinement, చెరసాల. బంధకి bandhaki. n. An unchaste wife. రంకుటాలు. బంధకీపతి a cuckold. బంధనము bandhanamu. n. Binding, tying, a knot, కట్టు. Imprisoning, confining, చెర. దిగ్బంధనము the tying up or imposing restriction upon the quarters of the world, so as to prevent the intrusion of evil spirits, &c. బంధనాలయము bandhan-ālayamu. n. A prison house, చెరసాల. బంధస్తంభము a post to which an elephant is tied. బంధించు bandhinṭsu. v. a. To tie, bind, tighten. కట్టు, బంధనము చేయు. v. n. To be bound or stopped, as urine, &c. మలము బంథించినది there was a stoppage of the fœces.

(p. 902) baisaṇa or బయిసణ baisaṇa. [Tel.] n. The bridge of the Vina, or Indian lute. వీణెకాయ ముఖమందుండే బంధనము.

(p. 960) malamu malamu [Skt.] n. An excretion, especially applied to the fœces, dung, dirt, filth, dregs, sediment. Sin, pollution. మూత్రము, పురీషము, గులిచి, చీమిడి, పుసి, ఉమ్మి మొదలైనవి, పాపము, మాలిన్యము, దోషము. మలహరుడు the remover of defilement. అణవమలము original sin, అణుసంబంధమైన మలము. మలత్రయము or ముమ్మలము three kinds of defilement or evil passions, viz., గర్వము, మాయ, కామము, pride, confusion of mind and lust. మలమూత్రములు dung and urine, మూత్రపురీషములు. మలబంధనము costiveness, obstruction of the bowels. మలబాధకు వెళ్లు to go to stool.

(p. 1018) mūlamu mūlamu. [Skt.] n. A root, వేరు. Origin, commencement, beginning. మొదలు. Capital, principal, సంచిమొదలు. A text, as opposed to its commentary. ఈ కలహమునకు మూలమెవరు who was the beginning of this quarrel? అది సమూల నాశనమైనది it is ruined, root and branch. ఋషిమూలము నదిమూలము విచారింపరాదు you must not inquire into the origin of a Rishi of a river. ఆ సంగతిని ఆమూలాగ్రముగా విచారించినాను I examined it throughly. Means, an instrument. In Algebra, the root of quantity. adj. Radical, main, principal, primeval. ప్రధానమైన. మూల విగ్రహము the chief image in a temple. మూలకము mūlakamu. n. The horse radish. ముల్లంగి. మూలదుంప the principal root. మూలముగా mūlamu-gā. adv. Through, by means of, ద్వారా. మూలధనము mūla-dhanamu. n. Capital, principal, stock. మొదటిరూకలు. మూల బంధనము mūla-bandhamu. n. A foundation. పునాది. మూలభూతము mūla-vitamu. adj. Original. ప్రధానమైన. మూలభూతుడు mūla-bhūtuḍu. n. One who is the origin. ప్రధానుడు. మూలమట్టు or మూలముట్టు mūla-muṭṭu. adv. Entirely. అమూలముగా. మూలవ్యాధి or మూలశంక mūḷa-vyādhi. n. The disease called piles. రక్తమూలము bleeding piles, hæmorrhoids. Ainslie. మూలస్థానము mūla-sthānamu. n. The shrine in a temple. మూలవిగ్రహము ఉండు స్థలము. మూలాధారము mūl-ādhāramu. n. The basis or source. The bottom. The chief support. The Sacrum. The coccyx.

(p. 1027) mēkhala mēkhala. [Skt.] n. A zone or girdle. The silver girdle worn by women. మొలమాలు, వడ్డాణము. The central part of a hill, కొండనడుము. A sword knot. A string or chain fastened to the hilt. A sword belt. కాంచీదామ, త్సరునిబంధనము మేఖలకన్యక mekhala-kanyaka. n. A epithet of the river Narbada.

(p. 1147) vākku or వాకు vākku. [Skt.] n. Speech, speaking. A word, పలుకు, మాట. 'పాలవంటి వారుపన్నుబెట్టెడువారు, వాకెరుగరుకాపవారు.' Vēma. 1314. మనోవాక్కాయకర్మంబుల by mind, word, limbs or acts. వాగ్దత్తము a promise. వాగ్దానము giving a promise. వాక్సహాయము interest, recommendation వాక్పటుత్వము power of speech, eloquence. వాకొను vā-konu. v. a. To tell, say, utter, speak. చెప్పు, మాటాడు. To cry out. అరచు. వాక్పతి or వాగీశుడు vāk-pati. n. Lord of speech. A name of Brahma or of Brihaspati, బ్రహ్మ, బృహస్పతి. An eloquent person. కవీశ్వరుడు. వాక్యము vākyamu. n. A sentence, కర్తృకర్మ క్రియా సంబంధముగల పదసమూహము. Speech, a word, utterance, dictate. మాట. (In astronomy,) the process for astronomical computations. వాక్రుచచ్చు vā-kruṭsṭsu. (వాకు+కూర్చు.) v. a. To say, utter. చెప్పు. To name, పేరుచెప్పు. 'గారాబుసంతతిగలుగమి మనకుస్థిర మపుత్రత్యగతిర్నాస్తియనుచు వరవేద వాక్యముల్ వాక్రుచ్చుచుండు.' L. iii. 105. వాక్సరణి vāk-saraṇi. n. The course of conversation. వాగ్ధోరణి. వాగ్జాలము vāg-jālamu. n. A mass of words, loquacity. శబ్దచచయము, వాగ్దేవత or వాగ్దేవి vāg dēvata. n. The goddess of speech, Sarasvati, సరస్వతీదేవి. వాగ్ధాటి vāg-dhāṭi. n. Readiness of speech, వాగ్ఝరి. వార్బంధనము vāg-bandhanamu. n. Silencing, stopping any one's speech. నోరుమూయడము. వాగ్మి vāgmi. n. A man of eloquencce an orator. One who is talkative, or talks much. నలుగురిలో నిర్భయముగా మాట్లాడేవాడు, యుక్తి యుక్తముగా మాట్లాడువాడు. మాటకారి వాగ్వాదము vāg-vādamu. n. A verbal dispute or altercation, an argument. వాక్కలహము. వాఙ్మూలము vāng-mūlamu. (from వాక్ mouth and మూలము origin.) n. A deposition, an oral statement. వాచాచెప్పినది వాచాచెప్పినదానిని వ్రాసినది. వాఙ్మూలము వ్రాయించు or ఇచ్చు vāng-mūlamu-vrā-yinṭsu. v. n. To depose, to make a deposition. వాఙ్మూలము వ్రాసికొను to take down a deposition. వాఙ్మూలముగా vāng-mūla-mu-gā. adv. Orally, by word of mouth. నోటిమాటగా.

(p. 1278) sandhi sandhi. [Skt.] n. Connection, union combination, junction, coalescence. కూడిక, చేరడము, కలియడము. A joint of the limbs, కీలు. Pacification, peacemaking, conciliation, peace, a treaty. అనుకూలము, సమాధానము. The coalescence of letters in accordance with the laws of euphony. అచ్సంధి the union of vowels. హల్సంధి the union of consonants. ఈయన వారికి సంధి చేసినాడు he made them friends. 'బిట్టుల్కి సంధులు ప్రిదలిగిర్రనుచు.' BD. iv. 359. కుసంధి a bad union. సంధివిగ్రహము peace and war. సంధివిగ్రహాధికారము a war ministry, the duty of a war minister. సంధిబంధనము a ligament. సంధించు san-dhinṭsu. v. a. To cause to meet, to bring together, join, unite. కలుపు, చేర్చు, కూర్చు. సంధించు or సంధిల్లు. v. n. To be joined to or united with, కూడు. సంధితము sandhitamu. adj. Joined, united, connected, bound, చేర్చబడిన, కూర్చబడిన కట్టబడిన. సంధిత్స sandhitsa. n. The desire of joining, an inclination to unite. చేర్చవలెననేయిచ్ఛ. సంధిలు or సంధిల్లు sandhilu. v. n. To happen, occur; to meet. ప్రాప్తమగు, ఎదురుపడు, కలుగు, వచ్చు. 'భక్తిగౌరవము విశ్వాసంబు సంధిల్లగా.' T. ii. 55. 'అచలాత్మజమాటకు లేత నవ్వు సంధిల్ల.' Swa. pref. 2. సంధుడు or సంధురాలు sandhuḍu. n. One who is united with. These words are used in compounds; thus సత్యసంధుడు, సత్యసంధురాలు. a truthful or veracious man or woman.

(p. 1368) snāyuvu snāyuvu. [Skt.] n. A tendon, a muscle, described as a tubular vessel attached to the bones at either end, and conveying vital air. సంధిబంధనము, సరము, సన్నపునరము. స్నాయుబంధనము a ligament. స్నాయుచక్రములు muscle rings.