(p. 306) kṛtamu kṛitamu. [Skt.] n. An act, a thing done. చేయబడ్డది. దైవకృతము an act of God. కృతము or కృతయుగము kṛitamu. n. The golden age, the first of the four ages of the world. supposed to consist of 1,728,000 years. కృతము kṛitamu. adj., Done , made, accomplished. కృతకృత్యుడు he who has attained his desire. ఇష్టార్థసిద్ధి గలవాడు. కృతాంజలి he who assumes with folded hands a reverential posture before his superiors. అంజలిబంధముకలవాడు. కృతాకృత done and not done. కృతస్నానయై having bathed. కృతమతి a prepared mind or set heart. adv. [Used in Vizag. for ప్రకృతము.] At present, just now. కృతికము kṛitakamu. adj. Artificial, made. మనుష్యులచేత చేయబడినది. Unreal. కృతకాద్రి or కృతకశైలము an artificial hillock. కృతక కళేబరము a thing made to represent a corpse. కృతఘ్నము kṛitaghnamu. [from ఘ్న to kill, destroy.] adj. Ungrateful. కృతఘ్నత kṛita-ghnata. n. Ingratitude. కృతఘ్నుడు an ungrateful man చేసినమేలు మరచినవాడు. కృతజ్ఞుడు kṛitagnyuḍu [from జ్ఞ to know, to recognise.] n. A grateful person. చేసిన మేలు తలచువాడు. కృతజ్ఞత kṛitagnyata. n. Gratitude. కృతపడు kṛita-paḍu. n. To be done or made. గతించు. 'దేవావినుమువగ చినంగృత పడిన కార్యంబులు క్రమ్మరంబొడమునే, డెందంబుగుందు నింతియకాక.' M. VIII. i. 232. To be separated విడబడు. కృతహస్తుడు kṛita-hastuḍu n. An unerring marksman గురితప్పకవేయువాడు. A skilful man నేర్పరి. కృతాంతుడు kṛitāntuḍu. n. He who brings to an end. An epithet of Yama. కృతార్థత kṛitārthata. n. Success. కోరిక యీడేరడము. కృతార్థుడు kṛitārthuḍu. n. A gainer, one who is successful. కోరిక యీడేరినవాడు, ధన్యుడు.

(p. 430) cera chera. [Tel.] n. A prison. కారాగృహము. Imprisonment, captivity నిర్భంధము. యుద్ధములో బలాత్కారముచేత పట్టుకోబడ్డది, కయిదు. చెరబోవు to go to jail. చెరపట్టు or చెరగొను to take one a prisoner, to capture, to carry away by force; to ravish a woman చెరచూరలు chera-chūralu. n. Rape and robbery. చెరచూరలుపట్టు chera-chūralu-paṭṭu. v. t. To ransack or overhaul, to sack. చెరసాల chera-sāla. n. A prison house or dungeon. చెరబడు or చెరబోవు to be taken prisoner, to be captured or carried away.

(p. 501) tagulu tagulu. [Tel.] v. a. & n. To happen, occur, turn up, appear. To belong to. appertain to, to come in contact with, to touch, hit, strike. To be caught; got, found, joined, entangled, understood. To be received (as a blow), incurred (as expense or punishment.) n. See under తగులము. ఆ యింటికి నిప్పుతగిలినది the house caught fire. ఇక్కడ గాలి తగులుచున్నది the wind strikes here, here we get the breeze. పెండ్లితగిలినది there was a marriage. ప్రయాణము తగిలినది he had occasion to make a journey. అక్కడ మంచినీళ్లు తగిలినవి there we found fresh water. వానికి దెబ్బతగిలినది he received a blow. కుండ కాలికి తగిలినది the pot touched my foot. ఓడ మెరకు తగిలినది the ship ran aground. వానికి రోగముతగలకుండ to prevent his catching the disease. అతనితిట్లు నాకు తగలలేదు his abuse did not affect me. ఇది వానిమనసునకు తగిలినది this was impressed upon his mind. వెంటతగులు to pursue. తగులుకొని వచ్చిరి they attacked, they followed. అడ్డముతగులు to oppose, to come in the way. పదిరూకలు తగిలినవి it cost ten cash. తగులుకొను tagulu-konu. v. n. To be involved or entangled with. చిక్కుకొను. To fall in love with. వలచు. To catch fire. అది వాణ్ని తగులుకొనిపోయినది she has gone off with him. ఆ యిల్లు తగులుకొన్నది the house caught fire. తగలబడు or తగులబడు tagala-baḍu. v. n. To burn or be set on fire. ఇల్లు తగలబడ్డది the house was burnt. తగలబెట్టు or తగులబెట్టు tagala-beṭṭu. v. a. To set fire to, to kindle, to burn అడివిని తగలబెట్టిరి they burned the forest. తగులుబడి tagulu-baḍi. n. Expense, charge, cost, outlay. పట్టుబడి. తగులుబాటు tagulu-bāṭu. n. Charge, cost, expense. తగులవడు to be caught. చిక్కు, పట్టుపడు.

(p. 592) diga diga. [Tel. from దిగు.] adv. Down. downwards. దిగబడు to go down, to sink. దిగజారు to slide down. దిగగాచు to distil. దిగదిగ diga-diga. adv. Rapidly, brightly. వేగముగా, ప్రకాశముగా, 'గీ అబ్జరుచిదూర్పు దిగదిగయుంచుమెరసె.' BD. v. 4, 14. దిగదీయు or దిగదుడుచు diga-dīyu. v. a. To take down. To disenchant, to avert a spell, or the evil eye, to expel a fiend. దిగదుడుపు diga-duḍupu. n. Waving a lamp to break a spell. Disenchantment, diga-drāvu. v. t. To drink down, to let go, to leave, విడుచు. v. n. To come down, దిగు. దిగనాడు diga-n-aḍu. v. a. To do away with or remove (sin.) To put (a fault) out of view. To lay (a vest) aside. To forsake or desert, విడుచు. దిగబట్టుకొను diga-buṭṭu-konu. v. a. To drag down. దిగబడు diga-baḍu. v. n. To get down. దిగు. To sink or give way. ౛ారు; to remain or be left behind, రాలేక దిగబడ్డాడు he stayed behind as he could not come. దిగబడిన పైకము an outstanding balance. ఈ కాగితము నాదగ్గిర దిగబడ్డది this paper remained in my hands. దిగబెట్టు diga-beṭṭu. v. a. To set out of view, set aside. To leave (a thing behind, through forgetfulness.) దిగబోత diga-bōla. n. Spreading downwards. దిగువకు వ్యాపించుట. వానికి చెమట ఎగబోతలు దిగబోతలుగానున్నది he perspires profusely. దిగరోజు diga-rozu. n. Panting. కుట్టూపిరి. వాడు ఎగరోజు దిగరోజులుగా పరుగెత్తుచున్నాడు he runs out of breath. దిగవిడుచు diga-viḍuṭsu. v. a. To throw aside or leave, to leave behind. విడుచు.

(p. 768) punḥ punaha. [Skt.] prep. Again, (in composition.) Thus పునర్విమర్శ or పునర్విచారణ a review, a re-trial. ఈ దావా హైకోర్టువారివల్ల పునర్విచారణకు పంపబడ్డది this suit is remanded by the High Court for a re-trial. పునఃచేసినవిచారణ a repeated inquiry. పునఃపునః again and again. పునఃప్రతిష్ఠ re-consecration. పునరుక్తము punar-uktamu. adj. Repeated. పునరుక్తముగా punar-uktamu-gā. adv. Repeatedly. పునరుక్తి punar-ukti. n. Repetition. పునరుత్థానము punar-utthānamu. n. Restoration. In the Telugu Bible it is used for Resurrection. పునర్ఝన్మము punar-janmamu. n. A second birth. Metempsychosis, పునర్నవ punar-nava. n. Hogweed, గలిజేరు. A finger nail, నఖము. పునర్భవము punar-bhavamu. adj. Lit: Being born again, మరలపుట్టిన. n. A nail. గోరు. Family life, సంసారము, A phase of the moon, చంద్రకళ. పునర్భువు punar-bhuvu. n. A re-marriad widow, మారుమనువుది, దిధిషువు. పునర్వసు punar-vasu. n. The seventh of the lunar mansions, See పునాస. పునశ్చరణ punaṣ-charaṇa. n. The repetition of a certain prayer, or charm, మంత్రమును మరలమరల పఠించుట. పునస్కారము punas-kāramu. n. A word like '&c.' ఆ విగ్రహము పూజాపునస్కారము లేక పడియున్నది homage and the like is no longer offered to that image. పునస్సంధానము punas-sandhā-namu. n. Lit: Bringing together again. మరలకూర్చుట. A preliminary ceremony. Also used for the ceremony performed at the consummation of marriage.

(p. 825) prakṣiptamu pra-kshiptamu. [Skt.] adj. Well thrown, cast or rejected, చక్కగా విసిరివేయబడిన, నిరస్తమైన. Well united, చేర్పబడ్డది. ప్రక్షిప్తశ్లోకము a spurious verse.

(p. 825) pragrahamu pra-grahamu. [Skt.] n. A rein, rope, కళ్లెమును దూర్చి రౌతుపట్టే లగాము, పగ్గము. Confinement, చెర. A prisoner, a captive, కైదుచేయబడ్డది.

(p. 828) pratijña prati-gnya. [Skt.] n. An agreement, engagement, undertaking, asseveration, solemn avowal, determination, resolution, vow. శపథము. Assent, అంగీకారము. ప్రతిజ్ఞాతము prati-gnyātamu. adj. Acknowledged, admitted. అంగీకరింపబడ్డది.

(p. 859) bandi bandi. [from Skt. బంధము.] n. Imprisonment, confinement. చెర, కయిదుచేయడము, నిర్బంధము. That which is imprisoned, చెరబడ్డది. 'బావింపమనుమాడ బందిచిక్కితిమి.' (BD. ii. 800.) behold we have fallen into his hands. బంధికాడు bandi-kāḍu. n. A marauder, a high-way-man. బందిపోటుదొంగ. 'బందికాడైన పొరువులు బ్రతుకగనునె.' Swa. iii. 157. బందిగము bandi-gamu. n. A dungeon, a prison, చెరసాల. 'బందిగములో నశృంఖలబద్ధుచేసి.' Vish. ii. 202. బందిపోటు bandi-pōṭu. n. Gang robbery, a predatory incursion, a dacoity. 'బందిపోటులు. తరుచయ్యె పాపకారి.' Ellaya. iii. 210. బందీకృతము bandī-kṛitamu. adj. n. Imprisoned. Vasu. vi. 109. బందీఖానా, బందిఖానా banḍī-khānā. [H.] n. A prison, చెరసాల. See బందము.

(p. 927) bhṛtamu bhṛitamu. [Skt.] adj. Carried, maintained. భరింపబడ్డది. Filled, నింపబడినది. Hired, paid, భృతకుడు bhṛitakuḍu. n. A hired servant. కూలివాడు. భృతి bhṛiti. n. Support, భరించడము. Wages, hire, జీతము, కూలి. Price, వెల. భృత్యుడు bhṛityaḍu. n. A servant, a slave. పరిచారకుడు, పనివాడు, బంటు.

(p. 1208) veda veda. [Tel.] n. Sowing of the seed, విత్తుట, విత్తులుచల్కడము. The rutting season, పశుఋతువు, ఫలించుకాలము. వెదబడ్డది the seed is sown. 'సీ హల జీవి సందోహములకు బలాకికావిసరంబులకు మంచి వెదలుదొరికె.' A. iv. 160. A woman's tresses, కొప్పు. వెదగొర్రు vēda-gorru. n. A drill-plough. విత్తనము వేయు మూడు కర్రులు గలవాగేలు. వెదచల్లు veda-ṭsallu. v. a. To scatter, to sow broadcast. పార౛ల్లు. 'వేడిమిరిక్కుల వెదచల్లుకొనుచు.' DRY. 1412. To cause to spread, వ్యాపింపజేయు. వెదచిందు veda-chindu. v. n. To spread, వ్యాపించు. వెదపెట్టు veda-peṭṭu. v. a. To scatter, sow, as seed, చల్లు, విత్తు. To impregnate, గర్భాధానము చేయు, బీజావాపముచేయు. వెదావు ved-āvu. n. A cow that is in heat, ఫలపడడానకు ఆ యుత్తముగానుండే ఆవు, పొర్లుటకుతగియున్న ఆవు.