(p. 241) kanukuṭṭu kanu-kuṭṭu. [Tel.] n. An oppressor. బాధకుడు. కనుకుట్టుదనము kanukuṭṭu-danamu. n. Envy.

(p. 387) goḍḍa goḍḍa. [Tel.] n. Hardness. బిరుసు. A hard word బిరుసుమాట. A hard man బిరుసువాడు. గొడ్డగము goḍḍagamu. adj. Troublesome బాధకము. గొడ్డతనము goḍḍa-tanamu. n. Stubbornness మొండితనము. 'గొడ్డతనంబున గోపతిధ్వజుడు సడ్డచేయక కొంత సన్నంబు దొడ్డు.' Mari Basava. 62. గొడ్డము goḍḍamu. n. Evil, danger, deadly peril. 'విమనృపరాజ్యామిషముంగొనపలువు చేత ప్రాణగొడ్డంబైయున్ననను.' M. Santi. ii. 208. 'ప్రాణగొడ్డములగుపనులు వారలుదీర్పన్.' M. Udy. i. 232. 'నీకు ప్రాణగొడ్డంబుసేయందలంచె.' M. Udy. iii. 162.

(p. 460) jalamu jalamu. [Skt.] n. Water; any fluid. జలకము or ౛లకము jalakamu. n. A bath, ablution, bathing. స్నానము. జలకట్టె or ౛లకట్టె jala-kaṭṭe. n. A sort of hawk. Swa. iv. 43. HD. i. 533. HN. ii. 47. జలకమాడు jalakam-ādu. v. n. To bathe. జలక్రీడ jala-krīḍa. n. Romping in water, naked play, any naked exhibition or nudity in sculpture. జలగడుగు or ౛లగడుగు jala-gaḍugu. v. t. To wash earth for gold, diamonds, &c., small pebbles, జరగడుగు, జెరగడుగు. జలగడుగుల వాండ్లు jala-gaḍugula-vānḍlu. n. Plu. A caste of gold finders, who search for gold in drains and in the sweepings of gold-smith's shops. BD. vii. 844. జలచరము jala-charamu. n. An aquatic animal of any kind. జలజము jala-jamu. n. Lit: born in water: The lotus. తామర. A conch, a shell, శంఖము. జలజభవుడు The lotus-born, a title of Bramha జలజారి jala-jāri. n. The moon, as being the enemy of the lotus. జలతస్కరుడు jala-taskaruḍu. n. The evaporator, the drawer off of water, i.e., the sun. జలదము or జలధరము jaladamu. n. A cloud. మబ్బు. జలదారి or ౛లదారి jaladāri. [Tel.] n. A drain: the projecting spout of a lingam. జలధార jala-dhāra. n. A flood, a torrent, a stream. జలధి or జలనిధి jala-dhi. n. The sea, the ocean. సముద్రము, కడలి. జలపక్షి jala-pakshi. n. An aquatic bird. జలపాయి jala-pāyi. n. A water drinker, a teetotaler. జలబాధకు పోవు jala-bādha-ku-pōvu. v. n. To go to make water: or to go to the privy. జలయంత్రము jala-yantramu. n. An artificial fountain or jet. జలరాగము jala-rāgamu. n. A ruby of imperfect water supposed to be unlucky. జలసూత్రము jala-sūtramu. n. A jet d' cau or artificial fountain. జలాశయము jalāṣayamu. n. A lake, a piece of water. జలూక or జలౌకసము jalūka. n. A leech. జెలగ.

(p. 460) jalamu jalamu. [Skt.] n. Water; any fluid. జలకము or ౛లకము jalakamu. n. A bath, ablution, bathing. స్నానము. జలకట్టె or ౛లకట్టె jala-kaṭṭe. n. A sort of hawk. Swa. iv. 43. HD. i. 533. HN. ii. 47. జలకమాడు jalakam-ādu. v. n. To bathe. జలక్రీడ jala-krīḍa. n. Romping in water, naked play, any naked exhibition or nudity in sculpture. జలగడుగు or ౛లగడుగు jala-gaḍugu. v. t. To wash earth for gold, diamonds, &c., small pebbles, జరగడుగు, జెరగడుగు. జలగడుగుల వాండ్లు jala-gaḍugula-vānḍlu. n. Plu. A caste of gold finders, who search for gold in drains and in the sweepings of gold-smith's shops. BD. vii. 844. జలచరము jala-charamu. n. An aquatic animal of any kind. జలజము jala-jamu. n. Lit: born in water: The lotus. తామర. A conch, a shell, శంఖము. జలజభవుడు The lotus-born, a title of Bramha జలజారి jala-jāri. n. The moon, as being the enemy of the lotus. జలతస్కరుడు jala-taskaruḍu. n. The evaporator, the drawer off of water, i.e., the sun. జలదము or జలధరము jaladamu. n. A cloud. మబ్బు. జలదారి or ౛లదారి jaladāri. [Tel.] n. A drain: the projecting spout of a lingam. జలధార jala-dhāra. n. A flood, a torrent, a stream. జలధి or జలనిధి jala-dhi. n. The sea, the ocean. సముద్రము, కడలి. జలపక్షి jala-pakshi. n. An aquatic bird. జలపాయి jala-pāyi. n. A water drinker, a teetotaler. జలబాధకు పోవు jala-bādha-ku-pōvu. v. n. To go to make water: or to go to the privy. జలయంత్రము jala-yantramu. n. An artificial fountain or jet. జలరాగము jala-rāgamu. n. A ruby of imperfect water supposed to be unlucky. జలసూత్రము jala-sūtramu. n. A jet d' cau or artificial fountain. జలాశయము jalāṣayamu. n. A lake, a piece of water. జలూక or జలౌకసము jalūka. n. A leech. జెలగ.

(p. 813) polamu polamu. [Tel.] n. A field, corn land. చేను, పైరుపెట్టునేల. A rice field, వరిపైరుపెట్టునేల. Uncultivated land on which cattle graze, పసులుమేయు భూమి. A forest, అడవి. A place, land, ground, ప్రదేశము. ఊరిపొలము the land attached to a village. వెలిపొలము the outlying fields belonging to a village. A village, ఊరు. A trace, ౛ాడ. Manner, విధము. పొలపు కూరలు field herbs, or ordinary herbs, as చెంచలి, చిట్లింత, పేరింత, పొన్నగంటి, మొదలైనవి. (These weeds infest fields sown with జొన్నలు, &c.) 'అప్పొలమువరాహపోతములు భూవర తొండములేని యేనుగుల్.' Swa. iv. 18. టీ అప్పొలము వరహపోతములు, అక్కడి అడవిపందిగున్నలు. 'గీ ఈ పొలములగుమహాధిక వ్రతములు దేహబాధకములు.' M. XII. iv. 361. ఈ పొలములగు, ఈ విధములైన పొలముపాటు polamu-pāṭu. n. Husbandry, పైరుపెట్టుట, కృషి, వ్యవసాయము. పొలకట్టు pola-kaṭṭu. ైోౌ n. A ploughed field. Kasi Yatra. 55. పొలమరి polam-ari. n. A cultivator. పొలముకాపు. 'పొలమరులందుకూతలిడ భూసురులన్నదివార్చివార్చి.' A. iii. 28. టీ పొలమరులు, పొలముచేయువారు. పొలవరి or పొలమరి polapari. (పొలము+అరి.) n. One who knows the signs, ౛ాడతెలిసినవాడు.

(p. 877) bādha bādha. [Skt.] n. Pain, trouble, affliction, plague, annoyance, grief. దుఃఖము. బాధకము bādhakamu. n. An obstacle, hindrance, what hinders, opposes, or pains. బాధకము లేదు never mind, no matter: there's no must in the case. adj. Troublesome, hindering, awkward, opposing. బాధపడు bādha-paḍu. v. n. To be in pain, to grieve. బాధించు or బాధపెట్టు bādhinṭsu. v. a. To vex, trouble, oppress, torment, plague, force. బాధితుడు bādhituḍu. n. One who suffers or is afflicted. బాధ్యము bādhyamu. adj. Responsible, liable. Connected with, related to, having a right or claim to. బాధ్యత or బాధ్యత్వము bādhyata n. Responsibility, liability. Relationship, heirship. Right. claim. బాధ్యస్థుడు or బాధ్యుడు bādhya-sthuḍu. n. One who is responsible or liable. An heir. A rightful owner. దానికి నేనా బాధ్యుడను am I responsible for that? బాధ్యపడు bādhyapaḍu. v. n. To be obliged or bound, to be under obligation to be responsible or liable. బాధ్యపరచు bādhya-paraṭsu. v. a. To oblige, put under obligation, cause to be responsible.

(p. 960) malamu malamu [Skt.] n. An excretion, especially applied to the fœces, dung, dirt, filth, dregs, sediment. Sin, pollution. మూత్రము, పురీషము, గులిచి, చీమిడి, పుసి, ఉమ్మి మొదలైనవి, పాపము, మాలిన్యము, దోషము. మలహరుడు the remover of defilement. అణవమలము original sin, అణుసంబంధమైన మలము. మలత్రయము or ముమ్మలము three kinds of defilement or evil passions, viz., గర్వము, మాయ, కామము, pride, confusion of mind and lust. మలమూత్రములు dung and urine, మూత్రపురీషములు. మలబంధనము costiveness, obstruction of the bowels. మలబాధకు వెళ్లు to go to stool.

(p. 1030) mēra mēra. [Tel.] n. A limit, boundary, space, distance. ఎల్ల, హద్దు, మితి మట్టు, ఎడము. An instalment, వాయిదా, Order క్రమము. An arrangement, ఏర్పాటు. 'దరిమేరలేని బాధకు తాళలేను.' SD. vi. 95. 'మీరునుధర్మమున్ దగవుమేరయుదప్పక.' B. X. 73. 12. Respect,మర్యాద. మేరయెరింగి, మర్యాదగుర్తెరిగి. A fee in money, in goods or in grain. మేరలేని దుఃఖము boundless grief. మేరతప్పు to transgress. నాలుగడుగులమేర a space of four feet. మేరకు mēra-ku. prep. Up to, according to. ప్రకారము. బుద్దిమేరకు according to reason. ఆజ్ఞమేరకు according to orders.

(p. 1226) vēsaramu vēsaramu. [Skt.] A mule. వేసడము. [Tel.] n. Fatigue, trouble, vexation, శ్రమము. వేసరి vēsari. n. A tormentor, బాధకుడు. వేసరించు vēsarinṭsu. v. a. To fatigue, vex, or disgust. విసికించు, అలసటనొందించు, శ్రమపెట్టు. వెసరు or వేసారు vēsaru. v. n. To be fatigued, vexed, disgusted, విసుగు, అలసటపడు, బడలు. To be troubled or pained, శ్రమపడు, నొచ్చు. To be grieved, విచారమునొందు.

(p. 1322) sādhakamu sādhakamu. [Skt.] adj. Completing, effecting, finishing. సాధించునది. n. Practice, exercise. Vouchers in evidence. Instruments, means, medium; authority for the use of a word. అభ్యాసము, అలవాటు, దస్తావేజు, ఉదాహరణము. కత్తిసాధకము sword exercise. నీవు చెప్పేమాటకు సాధకముకదర్దా have you any means of proving what you say? సాధకబాధకములు the pros and cons of a case. సాధకముచేయు sādhakamu-chēyu. v. a. To practise, exercise or use. అభ్యాసముచేయు. సాధకుడు sādhakuḍu. n. A conqueror, masterer, achiever, సాధించువాడు, నిష్పాదకుడు, సాధనకర్త. A devotee, ఉపాసకుడు. 'అయ్యోగియోగ సాధకుండకానేరడు.' A. iii. 90. 'స్వానుభూతి లేకశాస్త్రవాసనలచే సంశయంబు చెడదు సాధకునకు.' (Vema. 115.) సాధనము sādhanamu. n. A way, means, medium, instrument, agent, contrivance, expedient, tool, implement. Authority, reason. నిష్పాదనము, ఉపకరణము. సామగ్రి, ఉపాయము, హేతువు. సాధనసంపత్తి ways and means. మూలసాధనము the principal means. 'చక్రగదాశంఖ శార్ఙ్గాదిసాధను.' BX. సాధనీయము sādhan-īyamu. adj. That which can be realised or accomplished, practicable. సాధింపదగిన.