(p. 89) alugulamu alugulamu. [Tel.] n. Pain, suffering. బాధ. అలుగులపడు alugula-paḍu. [Tel. అలుగులము+పడు.] v. n. To be crushed. నలుగుడుపడు. To suffer. బాధపడు.

(p. 153) uḍḍukuḍucu uḍḍu-kuḍuṭsu. [Tel.] v. n. To be out of breath, to be suffocated. To be at one's wits' end. ఊపిరి తిప్పుకొనలేక బాధపడు. స్నానమందు నీళ్లచలికి ప్రాణములు ఉడ్డుకుడిచినవి the coldness of the water took away my breath. పిల్ల పాలుడ్డుకుడిచినది the infant was choked with milk.

(p. 190) eriyu eriyu. [Tel.] v. n. To burn; to pine, to sorrow. కాలు, మండు, బాధపడు, పరితపించు. ఎరియించు eriyinṭsu. v. a. To cause to burn. To inflame, afflict, hurt.

(p. 228) kakkasamu kakkasamu. [Tel. for కర్కశము] n. Rigidity, hardness, harshness, hardship, trouble, సంకటము, బాధ, కాఠిన్యము, మనఃక్రోధము. కక్కసములాడు to be rude or cruel. కక్కసపు గుర్రము a stubborn horse. కక్కసపెట్టు to be harsh, to behave cruelly. కక్కసపడు to suffer pain బాధపడు, సంకటపడు. కక్కసించు kakka-sinṭsu. v. a. To beset, harass: to plague. బాధించు. సంకటపరచు. ఆ రూకలకై నన్ను కక్కసించినాడు he harassed me for payment.

(p. 229) kaṭa or కటకటా kaṭa. [Tel.] interj. Alas. అయ్యో! కటకటంబడు kaṭakaṭambudu. v. t. To feel pity జాలిపడు. To be angry కోపించు. To suffer pain బాధపడు.

(p. 275) kāriya kāriya. [Tel.] n. Pain, trouble, difficulty. బాధ, కారియపడు to grieve, suffer pain. To be in trouble. ఇడుమల పడు, బాధపడు. 'జూదమాడి ధర్మసూనుండు .... కారియబడడె.' M. IV. v. 250. కారియపెట్టు to trouble ఇడుమలపెట్టు, బాధపెట్టు. 'నరకంబెట్టిది కల్మ షకరులజముండెట్టిభంగి గారియపెట్టున్.' M. XIII. v. 159.

(p. 293) kutila kutila. [Tel.] n. Pain. బాధ. కుతిల గుడుచు or కుతిలపడు kutila-guḍuṭsu. v. n. To suffer. బాధపడు. To sob గుటకలు మింగు. 'విమనృపాలక యూళ్లవెంబడి దీవర గుళ్లపంచలలజేరి కుతిలలగుడిచి యడిగి తెచ్చిన నీరసాన్నముల్ భజియించి.' N. Haris. iv. 202. కుతిలపెట్టు or కుతిలపరుచు kutila-pettu. v. n. To inflict suffering, to afflict. బాధపెట్టు. 'గీ అరాదకత్వ, దోషజాతమైనదురితబాహుళ్యంబు కుతిలపెట్టభూమియతలమునకు బవనెరిగికశ్యపుడు.' M. XII. ii. 99.

(p. 316) koṭṭāḍu koṭṭ-āḍu. [Tel. కొట్టు+ఆడు.] v. n. To quarrel. ౛గడమాడు. To suffer pain బాధపడు.

(p. 326) kōḍāḍu kōḍāḍu. [Tel.] v. n. To amazed or confounded. To bewail అఘోరించు. To suffer pain బాధపడు. 'మొగము వెలవెల బుచ్చును కోడలింగూడికోడాడుచు.' G. v. 223. 'కూడెరుంగక తగగొంటివి చాలు, గోడాడకిచ్చోట గూర్చుండుమనుచు,' Dab. 217.

(p. 376) gadilakonu gudila-konu. [Tel.] v. n. బాధపడు, 'ద్రౌపదీరూపమును నురిదగిలి తన దుహృదయమునుమృగ మత్తరి గుదిలగొనగ కాముడనుబల్లిదపు వేటకానిబాటిబడుట కెంతయు నాసింహబలండు తలరి.' M. IV. ii. 28.

(p. 366) gāsi gāsi. [Tel.] n. Fatigue, distress. శ్రమము. గాసిపడు to suffer pain, to sorrow: to labour. బాధపడు. గాసిపడ్డ exhausted, wearied, కష్టపడ్డ. గాసిచేయు gāsi-chēyu. v. t. To destroy. నాశముచేయు. గాసియగు to be destroyed. నాశమగు. గాసిపెట్టు gāsi-pēṭṭu. v. a. To harass, annoy బాధించు. గాసిలు or గాసిల్లు gāsilu. v. n. To labour: to be exhausted or harrassed. బాధపడు, శ్రమపడు. To get angry కోపపడు. R. II. 36. IV. 23. V. 168. 187. V. P. vii. 253.

(p. 503) taṭṭu taṭṭu. [Tel.] v. n. To occur or happen, to break out. కలుగు. నాకు సంశయముతట్టినది a doubt occurred to me. అది నామనసుకు తట్టలేదు it did not occur to my mind. అది నాకు నిజమని తట్టలేదు it does not strike me as true. v. a. To strike, beat, knock, pat, clap, slap. చరచు. To touch. ముట్టు. To do away with. remove, or dispel (as darkness.) కత్తిదెబ్బ కేడెముతో తట్టినాడు he averted the blow. తట్టివేయు to remove. సరితట్టు to compare with the original, to fill up what was wanting. నీళ్లు ఎగదట్టినవి the water rose to the brink, ఆ ఓడ గట్టుతట్టినది the ship ran ashore. తట్టుపునుగు carefully selected musk. n. A side, direction. పార్శ్వము. మీదితట్టు the top: the upper side. కింది తట్టు the under side: the bottom. A bank or shore దరి. A swelling, an inflammation. Chicken pox తట్టమ్మ. రాజ్యము వానితట్టు చేసినాడు they delivered the kingdom to him. అందరమొకతట్టు దిగితిమి we all went over to one side. ఆ పని తట్టుపడినది that work is laid aside. the ship got aground. తట్టుతీయు to flute wood, or make a groove. వానికి తట్టుపోసినది he has got the chicken pox. తట్టుకొను taṭṭu-konu. v. n. To go along. దొరికినమట్టుకు తట్టుకొని పోయెను he ran off with whatever he could get. To pause, delay, take time, hesitate. తట్టుపడు to suffer బాధపడు. తట్లాట taṭlāṭa. n. A squabble.

(p. 850) prēma or ప్రేమము prēma. [Skt.] n. Love, affection, kindness, tender regard, స్నేహము. Joy, హర్షము. ప్రేమించు prēminṭsu. v. a. To love, to have an affection for. ప్రేముడి prēmuḍi. n. Love, affection. ప్రేమ. M. III. vi. 440. A. vi. 136. ప్రేముడించు prēmuḍinṭsu. v. n. To love, ప్రియుడు. To grieve. భేదపడు శోకించు. To suffer pain, బాధపడు. M. IX. i. 12. ప్రేయసి prēyasi. n. A loved woman, a sweetheart. ప్రియురాలు. ప్రేయసుడు prēyasu-du. n. A lover, a friend, ప్రియుడు.

(p. 877) bādha bādha. [Skt.] n. Pain, trouble, affliction, plague, annoyance, grief. దుఃఖము. బాధకము bādhakamu. n. An obstacle, hindrance, what hinders, opposes, or pains. బాధకము లేదు never mind, no matter: there's no must in the case. adj. Troublesome, hindering, awkward, opposing. బాధపడు bādha-paḍu. v. n. To be in pain, to grieve. బాధించు or బాధపెట్టు bādhinṭsu. v. a. To vex, trouble, oppress, torment, plague, force. బాధితుడు bādhituḍu. n. One who suffers or is afflicted. బాధ్యము bādhyamu. adj. Responsible, liable. Connected with, related to, having a right or claim to. బాధ్యత or బాధ్యత్వము bādhyata n. Responsibility, liability. Relationship, heirship. Right. claim. బాధ్యస్థుడు or బాధ్యుడు bādhya-sthuḍu. n. One who is responsible or liable. An heir. A rightful owner. దానికి నేనా బాధ్యుడను am I responsible for that? బాధ్యపడు bādhyapaḍu. v. n. To be obliged or bound, to be under obligation to be responsible or liable. బాధ్యపరచు bādhya-paraṭsu. v. a. To oblige, put under obligation, cause to be responsible.

(p. 964) masalu or మసులు masalu [Tel.] v. n. To delay, to tarry, తచ్చాడు, తిరుగు. To roam, wander, walk or go about for pleasure, విహరించు, జాగుచేయు, తడయు. To hesitate, సందేహించు, అనుమానించు. To be gorged, or heavy with eating, వెక్కసముగా తిని బాధపడు To boil violently, నీళ్లు మిక్కిలికాగు. To turn back, వెనుకకుతిరుగు. దానికి నెలమసలినది a month has passed with her, i.e., she has been a month pregnant. పాము కప్పను తిని మసలుచున్నది the snake is sluggish being gorged. నీళ్లు మసలుచున్నవి లేక, మరుగుచున్నవి the water is boiling violently. 'తమకము మానిచనుండన్న నవియు మసలకచనియెన్.' Swa. vi. 85. 'పసరపుమాంసముబెట్టియు, మసలకసుల్తాను ముసలమానులజేసెన్, పసచెలులయధరమాంసము, గుసుమాస్త్రుడుపెట్టిచెరిచె గులములవేమా.' Vēma 814. 'కసిగాయ గరచిచూచిన, మసలకమరియొకరెకాక మధురంబగునే.' Sumati. 62. మసలుకొను Same as మసలు. మారుమసలు māru-masalu. v. n. To rival, match, to oppose, to front, సరిగా ఎదిరించు.