(p. 165) uppu uppu. [Tel.] n. Salt. పెట్లుప్పు saltpetre. రాతి ఉప్పు rook salt. వెదురు ఉప్పు a sort of gum (tabasheer. Ainslie 1. 420.) found in the hollows of the bamboo. కప్పురంబు పెట్టి ఉప్పు కొనుట. (A. vi. 75.) To give camphor for salt, that is, what is valuable for what is worthless. ఉప్పుకండ uppu-kaṇḍa. n. Dried flesh, salt meat. ఉప్పుకాయ uppu-kāya. n. Salted fruit, pickle. ఉప్పు కాపడమిచ్చు to foment with heated salt. ఉప్పుకల్లు or ఉప్పురాయి a grain of salt. ఉప్పుచేప uppu-chēpa. n. A salted fish. ఉప్పుటేరు uppu-t-ēru. n. A salt stream. ఉప్పుపర్ర uppu-parra. n. Salt marsh. పర్ర ఊప్వ salt which effloresces on marshy places. బూడిదె ఉప్పు. ఉప్పుమడి uppu-maḍi. n. A salt pen, salt-bed. ఉప్పు మిడత uppu-miḍata. n. A kind of large black cricket. ఉప్పు రేవు uppu-rēvu. n. A place where salt is manufactured: ఉప్పురియు upp-uriyu. v. i. To moulder. ఉప్పురిసిపోయిన mouldering, dilapidated. కప్పురిసిన యిల్లు a house that sweats salt or that is going to decay. ఉప్పు సముద్రము uppu-samudramu. n. The ocean or salt sea.

(p. 379) gummaḍi gummaḍi. [Tel.] n. A gourd, a pumpkin, Cucurbita maxima. గుమ్మడితీగె or గుమ్మడిచెట్టు a gourd vine. గుమ్మడిపువ్వు a gourd flower. గుమ్మడి పండువంటిదేహము a form delicate and fragile as a gourd. పెండ్లి గుమ్మడికాయ or బూడిదగుమ్మడికాయ the white gourd, Benincasa cerifera (Watts.) The expression గుమ్మడిపండు is also a tuck or fold in the front of woman's petticoat. గుమ్మడికాయచెంబు brass pot of a particular shape. గుమ్మడికాయలాగున కూర్చున్నాడు he was sitting at his ease.

(p. 624) dhūsaramu dhūsaramu. [Skt.] adj. Ash-colored, dark, obscure, embrowned as with dust, discoloúred, soiled, begrimed. Iron-grey: blackish. బూడిదవర్ణముగల. n. Ash-color. బూడిదవర్ణము. An ass, గాడిద.

(p. 747) pālemu, pāḷemu or పాళియము pālemu. [Tel.] n. Watching or guarding. కావలి. A town ruled by a Poligar or petty baron, పాళెగాని ఊరు. A hamlet, a small village, పల్లె, చిన్నగ్రామము. An army, a force, troops, దండు. A camping ground, దండువిడియుచోటు. Encamping, halting. A barony or county under a petty chief. పాలెమున్నవారు soldiers in garrison. 'మెలకువరసి కోటచులుకదాటి పాలెమున్న వారిపై నొల్కిబూడిదెమన్నుజల్లి, పెద్దమదులు కొంతకూలద్రవ్వి.' G. 120. 'మృగయావిహారముల్ దేవదలిర్పజేయుటకు శీఘ్రమపాళియమెత్తి.' Kālahas. iii. 71. పాలెగాడు or పాళెగాడు pāḷe-gāḍu. n. A feudal retainer, a petty chieftain called a Poligar. పాళెపట్టు pāḷe-paṭṭu. n. Feudal tenure in fee. Villages held by petty chiefs free of assessment. పాళెముపట్టు pāḷemu-paṭṭu. n. An encampment. దండువిడిసినస్థలము. A polygar's estate, పాళెగాని రాజ్యము.

(p. 785) peṇḍli , పెండిలి or పెళ్లి penḍli. [Drav: పెన్ a wife, a woman.] n. Lit: Taking a wife. Marriage. The rite which answers to betrothal between children, the actual marriage being called, శోభనము. పెండ్లి అరుగు or పెళ్లితిన్నె a small hillock upon which the marriage takes place. పెండ్లి కూతురు or పెండ్లికొమార్తె n. The bride, వధువు. A daughter-in-law, కోడలు. పెండ్లి కొడుకు, or పెండ్లికుమారుడు n. The bridegroom. A son-in-law, అల్లుడు. తోడిపెండ్లికొడుకు a bridesman. తోడిపెండ్లికూతురు a bridesmaid.పెండ్లికూతురిగది the bride chamber. పెండ్లిచేయించు to unite two persons in marriage. పెండ్లిచేయు to marry a couple. పెండ్లిచేసికొను to marry, i.e., become a husband or wife.పెండ్లిండులు or పెళిళ్లు n. plu. Marriages, weddings. పెండ్లికుండలు penḍli-kunḍalu. n. Painted pots used at marriages, అయిరేని. పెండ్లిగుమ్మడి the ash gourd used at marriages, బూడిదగుమ్మడి. పెండ్లినడక penḍli-naḍaka. n. A very slow or tedious walk, as people walk in marriage processions. పెండ్లాడు, పెండ్లియాడు or పెండ్లియగు penḍl-āḍu. v. a. To marry. వివాహముచేసికొను. To be married, వివాహమగు. పెండ్లము, or పెండ్లాము penḍlāmu n. A wife.

(p. 894) būḍida , బూడిదె or బూడ్ద būḍida. [another form of బూది. q.v.] n. Ashes. బూడిద గుమ్మడి a white grey or ash-coloured gourd melon, Benincasa cerifera. పెండ్లిగుమ్మడికాయ. బూడిదవర్ణము būḍida-varṇamu. n. Ash-colour. బూడిదెఉప్పు or మానుఉప్పు Potash, or Pearl-ash. Carbonate of Potash (Watts.) బూడిదపండు būḍida-panḍu. n. A ball of ashes. విబూతిపండు. బూడిదెపన్ను būḍide-pannu. n. A tax levied for burning a corpse on the cremation ground.

(p. 900) beḷava, beḷaguvva or బెళ్లగువ్వ belava. [Tel.] n. A dove. Various species are తిండిబెళగువ్వ the Bronze-winged Dove, Chalcophaps indica; ఎర్రనిగువ్వ the Red Turtle dove, Conopopelia tranquebarica; చిటబెళగువ్వ the little Brown Dove, Turtur cambayensis. బూడిదెబెళగువ్వ or పెద్దబెళగువ్వ the Indian Ring-dove, Turtur risorius. పచ్చబెళగువ్వ the Green Pigeon, Crocopus chlorogastor. (F.B.I.). పిడేరపుబెళగువ్వ a large species.

(p. 906) boṭṭu boṭṭu. [Tel.] n. A drop. A sectarian mark on the forehead, white, yellow, black or scarlet, long or round. A gold spangle or patch in general. The gold piece attached to the marriage cord. (మంగళసూత్రము.) A three-pie piece. The grammatical sunna or circlet, representing N. or M. నిలువుబొట్టు or సోగబొట్టు the upright line or streak in the forehead which denotes the Vaishṇava sect. అడ్డబొట్టు the cross mark which denotes the Saivites. తాళిబొట్టు the sign of marriage, being a bit of gold tied on the bride's throat. బొట్టుకట్టు to tie the తాలిబొట్టు,i.e., to marry. గట్టిబొట్టు full sunna. నేతిబొట్టు a little ghee. 'తిరుపతి కొప్పులమదముగదీర్చిన బూడిదెబొట్టు, మంచిదేర్పరచినమించునట్టి రుదురాక్కల పేరులు.' S. iii. 99. ఎక్కడ ఉన్నా సరిగా బొట్టు పెట్టినట్టు చిక్కుచున్నది wherever it is, he finds it in a moment. బొట్టుదారము boṭṭu-dāramu. n. The string round the neck from which the tāli is suspended, మంగళసూత్రము.

(p. 974) mānu mānu. [Tel.] adj. Fit, proper, worthy, యోగ్యము. Pleasant, fine, మనోజ్ఞము. ప్రకాశముతోమానై beautiful with brightness. n. Pleasantness, మనోజ్ఞత. మానుగ mānu-ga. adv. Duly, fitly, truly, పొందుగా. మాను or మ్రాను mānu. [Tel. cf. Tam. మరమ్.] n. A tree. Wood. మ్రాను or అడుగు మాను, the trunk of a tree. మానుపడు, మాన్పడు, మ్రానుపడు, మ్రాన్పడు or మానయినిలుచు mānu-paḍu. v. n. Literally, to turn into wood. To be astounded. or stunned with horror: to stand aghast, to be struck dumb. అడ్డమ్రాను the cross bar of a door. కట్టమాను (cf. Tam. Catamaran), a float. or raft. మానుఉప్పు or బూడిదఉప్పు Potash, Pearl-ash, Carbonate of Potash, (Watts.) మాని or మ్రాని māni. adj. Wooden, vegetable. మానిపసుపు māni-pasupu. n. Wood turmeric, a medicinal drug. Curcuma vanthorrhiza. Rox. i. 25. Ainsl. ii. 183. పర్జనీ, దారుహరిద్ర. మానిముంత māni-munṭa. n. A wooden pail. S. ii. 391. పడివలె కొయ్యతో చేసిన పాత్ర.

(p. 1023) meyi or మయి meyi. [Tel.] n. Manner. రీతి, విధము. The body, శరీరము. A side, పక్క, పార్శము. Time, opportunity, సమయము. 'నీచెప్పెడిమెయి చూడగ నీచతవాటిల్లెమనయనీక మునకు.' M. III. ii. 417. 'మెడను లింగమునిచి మెయినిండ బూడిదబూసి.' Vēma. 885. 'హరితోనే నొకవేళనొంటిమెయి మాటాడంగనేలాకృశోదరి.' N. ix. 350. 'అచ్యుతుండర్జును నాలోకించి రెండు మెయిలగండుమిగిలివచ్చి పోరెడు నిమ్మూకలనన్నిటిని.' M. VII. v. 334. మెయి postp. With, along with. తో, చేత. అలుక మెయి angrily, అలుకచేత. 'అనుజులు దానుభక్తి మెయి, నమ్మహనీయుని గొల్చియుండ.' M. XV. ii. 78. 'నేర్పు మెయింబటంబులను నిన్నులిఖించి లిఖించి.' T. iv. 129.

(p. 1090) rōgamu rōgamu. [Skt.] n. A disease, sickness, ailment. వ్యాధి, తెగులు. తాళపుచెవికేమో రోగమువచ్చినది the key has got something the matter with it. నీకేమిరోగము వచ్చినది what was the matter with you that you did this? పెద్దరోగము leprosy, in which the limbs drop off. భవరోగములు the ills of the flesh, the ills or sorrows that flesh is heir to. రోగకారి rōga-kāri. adj. Insalubrious, unhealthy. వ్యాధిని కలుగజేసే. రోగహారి rōga-hāri. n. Lit. 'The disease destroyer.' The ash gourd. బూడిదగుమ్మడి. రోగి rōgi. n. A patient, a sick person, a sufferer, వ్యాధిగ్రస్తుడు. భవరోగి one who is subject to the ills of the flesh, one who is not yet released from earthly ties.

(p. 1149) vāṭu vāṭu. [Tel. from పడు and పాటు.] n. The act of throwing. వైచుట. A blow, stroke, దెబ్బ. A mode, manner, way, fashion, విధము. రీతి. Convenience. కత్తివాటు an ineision or cut. 'మాయయామాటకు మారుత్తరంబు వాయెత్తగాలేక వాటు దప్పినను, జోహారు వన్నట్లు.' L. vii. 77. Turning over, upsetting. బండి వాటుపడును the cart will upset. వాటుగాలు vāṭu-gālu. n. A lame leg, a leg that has a convulsive twitch in walking. వడవడములో పక్కవాటుగా పోయేకాలు. 'వాటుగాలును రోలువంటినడుము.' HK. iv. 143. 'వాటుగాలనరాదుచేటుదెచ్చు.' S. ii. 20. వాటుగాలు వేసుకొనుచు వచ్చినాడు he came twitching along or limping. వాటురాయి vāṭu-rāyi. n. A stone for slinging, a pebble or stone that could be easily flung at a person, రువ్వడమునకుతగిన రాయి. 'ద్వి ఒలకులబూడిదెయును వాటురాలు.' BD. v. 680. వాటులాడు vāṭul-āḍu. v. n. To fight, కొట్లాడు. వాట్లీడు vāṭl-īḍu. n. A quarrelsome man, కొట్లాడువాడు.

(p. 1182) vibhūti vi-bhūti. [Skt.] n. Blessedness, divine excellence or power. Happiness, సంపద, ఐశ్వర్యము. A divine attribute. అణిమాదులు. అష్టవిభూతులు the eight divine attributes. These are అణిమ invisibility, లఘిమ buoyancy, ప్రాప్తి omnipresence, ప్రాకామ్యము amplitude, మహిమ gravity, or vastness, ఈశత supremacy, dominion, వశిత్వము omnipotence, and కామావశయిత miraculous creation, &c, at pleasure. White ashes of cowdung, with which the worshippers of Siva smear themselves, తెల్లనిబూడిద. Hence సొమ్ము విభూతిపాలయినది the money is all gone to ruin: lit, to ashes. విభూతిపండ్లు vibhūti-panḍlu. n. Balls of white ashes, తెల్లనిబూడిదఉండలు.