(p. 44) addikamu addikamu. [Tel.] n. Protection, custody. కావలి, రక్షణము. 'వాటివాటిలోనింతతాటటోటటు చేసి, యటమటించక యుండ బైయద్దికముగ, నేవదిరుగాడువిశ్వాసులెవుడు మాకు జాగిలంబులు సుమ్ముమాసామి కాన.' సా. i.

(p. 65) appu appu. [Skt.] n. Water. నీళ్లు. plu. అప్పులు Vasu i. Preface 56. 'ధరయేయపాంసులత చూపరాకుండ దనకూర్మిరేని నప్పుననెముంచె.' Vasu. i. 'అప్పుల్ వారిధి చేత బుచ్చుకొని కార్యంబైన మున్గొన్నయయ్యప్పుల్ దౌచనియున్ సవృద్ధికముగా నవ్వార్థికేతీర్పగా.' A. iv. 198.

(p. 95) avaśa a-vaṣa. [Skt.] n. She who is out of her senses. స్మారకము లేనిది. 'అవశచందాన బైవాలునవ్వధూటి.' Swa. vi. 41. అవశము a-vaṣamu. [Skt.] adj. Unsubjected, unrestrained, independent. అస్వాధీనమైన. 'మేనవశంబగుట యుత్యజించెనసల.' P. i. 137. అవశముగా not in one's power.

(p. 109) āgubbatillu or అగుబ్బుకొను āgubbatillu. [Tel.] n. To increase. అతిశయించు, వృద్ధిపొందు to be overjoyed. Swa. ii. See. తుబ్బతిల్లు. ఆగుబ్బు āgubbu. [Tel.] n. Greatness, vastness. ఆగుబ్బాగుబ్బైనకూత with a waxing and still swelling shriek. ఆగుబ్బుగా āgubbu-gā adv. All at once, heavily, in a thick shower, bitterly (weeping) భోరున.

(p. 118) āmen āmen. [Heb.] n. తథాస్తు. అట్లు అగుగాక (ఇది బైబిలులో వచ్చే మాట.)

(p. 247) kammaramu kammaramu. [Tel.] n. Smith's work, iron work. కమ్మరవాడు, కమ్మరి or కమ్మరీడు kammara-vāḍu. n. An iron-smith or blacksmith. బైటికమ్మరవాడు an itinerant blacksmith.

(p. 376) gudi gudi. [Tel.] n. A bunch or cluster. గుత్తి. A staff. A string of dried fish, leaves, &c. సరము. మచ్చుల గుది a bunch or set of anything as samples. గాజులగుదికి రోకలి బూనినట్లు a bunch of glass bracelets do not require a rice-pounder to break them. గుదికాలు gudi-kālu. n. The heel. మడిమె (plu. గుదికాళ్లు). గుదికాళ్లనరము తెగగొట్టుట to hamstring. గుదికర్ర gudi-karra. n. A clog suspended from the neck of a beast to prevent it from straying. గుదికొను gudi-konu. v. a. To excel. అతిశయించు, చెలరేగు. To become close or thick దట్టమగు. To fall down with a thud. మాటవలె కూలబడు. 'గుదికొనివెన్నాడు కుసుమపుంజముతోడ.' Ila. i. 10. 'హృదయముపదిలంబైతే, గుదికొను సన్యాసమునకు కొమ్ములుగలవా.' Vema. iii. 197.

(p. 387) goḍḍa goḍḍa. [Tel.] n. Hardness. బిరుసు. A hard word బిరుసుమాట. A hard man బిరుసువాడు. గొడ్డగము goḍḍagamu. adj. Troublesome బాధకము. గొడ్డతనము goḍḍa-tanamu. n. Stubbornness మొండితనము. 'గొడ్డతనంబున గోపతిధ్వజుడు సడ్డచేయక కొంత సన్నంబు దొడ్డు.' Mari Basava. 62. గొడ్డము goḍḍamu. n. Evil, danger, deadly peril. 'విమనృపరాజ్యామిషముంగొనపలువు చేత ప్రాణగొడ్డంబైయున్ననను.' M. Santi. ii. 208. 'ప్రాణగొడ్డములగుపనులు వారలుదీర్పన్.' M. Udy. i. 232. 'నీకు ప్రాణగొడ్డంబుసేయందలంచె.' M. Udy. iii. 162.

(p. 417) cippa chippa. [Tel.] n. A shell, పెంకు, గుల్ల. A cup, a saucer of earth, not of metal. గిన్నె. A hemisphere భూగోళమందర్థభాగము. 'ద్వి. కనకమయాండ మొక్కటిచేసి దాని బనిపూని యన్నీటిపైని దేలించె బైచిప్ప క్రిందిచిప్పయు నొప్పు మీర.' విష్ణు. పూ. iii. The hip joint, తొడచిప్పో or రొంటిచిప్ప. The knee pan, మోకాలిచిప్ప. The shell of a tortoise, తాబేటిచిప్ప. The shell of a cocoanut or half of a broken cocoanut, టెంకాయచిప్ప or కొబ్బరిచిప్ప. The skull, తలచిప్ప. Mother of pearl, ముత్తెపుచిప్ప. చిప్పగుల్లయి burnt up, dried up, as dry as chips. P. iii. 75. A fragment తునక. The scale of a fish చేపమీదిపొలుసు. adj. Little, small, trifling. అల్పము. చిప్పకసువు or చిప్పగడ్డి chippa-kasuvu. n. A fragrant sort of grass, Andropogon schænanthus. నిమ్మగడ్డి. చిప్పకుంకటి or చిప్పకూకటి chippa-kunkaṭi. n. The small lock of hair either below or above the long lock left upon the crown of the head by all Hindu males. కాకపక్షము, పిల్లజుట్టు. చిప్పగొడ్డలి chippa-goḍḍali. n. A broad axe for cutting trees చెట్లునరికేగొడ్డలి. చిప్పవెణక chippa-peṇaka. n. Either side of a shelving roof. ఇంట పార్శ్వములకప్పు. చిప్పముత్తెము chippa-muttemu. n. An artificial pearl కృత్రిమమౌక్తికము. చిప్పమూతి a dull face కళావిహీనమగుముఖము.

(p. 613) dōtramu dōtramu. [Tel.] n. A garment: clothes. దోవతి. 'ఆగుల్భలంబమానాంబు శోణంబైన దోత్రంబునుపవీతసూత్రములను.' Kālahas. iii. 114.

(p. 626) nakārapollu nakāra-pollu. [Tel.] n. The ్ sing of N final. This is exemplified in the words నాకున్, వానికిన్, ఇంటిలోన్, బైటన్.

(p. 641) nāgamu nāgamu. [Skt. from నగ a hill.] n. Lit: That which pertains to a mountain. A serpent, పాము. Particularly, a cobra. An elephant, ఏనుగు. Various species of పాములు are called కంపునాగము, చింత N. దుంప N. పీత N. శంకు N. జొన్న N. కృష్ణ N. కోడె. N. adj. Large, పెద్ద. When used as the second part of compound, (సమాసము) it means Excellent. శ్రేష్ఠము. నాగకంకణుడు nāga-kankanuḍu. n. Siva who wears a 'bracelet of snakes.' నాగకేసరము nāga-kēsaramu. n. The small tree termed Mesua ferra. Rox. ii. 605. నాగగన్నేరు a large species of Oleander. నాగగొలంగ nāga-golanga. n. A plant called Murraya exolica. Rox. ii. 374. నాగజెముడు nāga-jemuḍu. n. A kind of cactus or prickly pear. నాగతాళి nāga-tāli. n. The plant called the prickly pear, Cactus indicus. Rox. ii. 474. Ains. ii. 217. నాగదంతి nāga-danti. n. A plant called కుంజర or నాగస్ఫోటము. నాగపడిగలు nāga-paḍigalu. n. Earrings in the shape of the expanded head of the cobra de capella. నాగపడిగలదండ a necklace. నాగపాశము nāga-pāṣamu. n. The serpentine weapon of Varuna. Nooses twining like serpents. W. on Vish. P. 140. నాగబంధము nāga-bandhamu. n. The serpent's embrace, i.e., both wound together in an upright position as shown in various sculptures. అభినయసంయుత హస్తభేదము. నాగబెత్తము nāga-bettamu. n. A cane with a metal tip at the end. నాగమళ్లె nāga-malle. n. The prickly pear; the plant named Justicia nasuta, అష్టపత్రిక. Rox. i. 120. నాగలోకము nāga-lōkamu. n. Lit: The serpent world, i.e., the nether world, పాతాళము. నాగవాసము nāga-vāsamu. n. The subterranean world of Nagas or fairies, నాగలోకము. A staple or a ring for a hasp, because shaped like a snake's head. తలుపుగొళ్లెముబైట తగిలించేది. The iron stays that diverge from the poles of a palanquin. A dancing house or theatre; a set of dancing girls, a troop of strolling players, నాట్యశాల. వేశ్యలమేళము. నాగస్వరము or నాగసరము nāga-svaramu. n. A hautboy, a kind of clarionet. A pipe used by snake players, పాములవాడు ఊదు బుర్ర. నాగాంతకుడు nāg-āntakuḍu. n. Lit: The killer of serpents, i.e., the eagle, గరుత్మంతుడు. నాగాననుడు nāgānanuḍu. n. Lit: 'Elephant faced', an epithet of Gaṇēsa. నాగు, నాగులు, నాగువు or నాగుబాము nāgu. n. A cobra. నాగము. నాగులుచీర a sort of petticoat woven with red stripes. నాగులచవితి nāgula-ṭsaviti. n. A festival devoted to serpent worship, held in the month of భాద్రపదము. నాగేంద్రుడు nāgēndruḍu. n. The kind of the Naga fairies.

(p. 650) niguḍu niguḍu. [Tel.] v. n. To stretch, or be extended, వ్యాపించు, నిక్కు, సాగు. To rise or increase, విజృంభించు. To fly or be discharged, as a dart. To fall upon or attack, కవియు. To hasten, వేగిరపడు. To become straight, చక్కబడు. To be fulfilled, నెరవేరు. To be vented, as a sigh. To burst forth, as rage. ఆర్పులునిగిడె shouts arose. 'ఇంద్రియములు విషయములమీద, నిగుడనీక మనంబులో మగుడ దిగిచి.' M. XII. v. 90. 'నీళ్లలోన నోడ నిగిడి తిన్నగ బ్రాకు బైట మూరెడైన బ్రాకలేదు.' Vēma. 'నీళ్లలోన మొసలి నిగిడియెనుగు బట్టు, బైట కుక్కచేత భంగపడును.' Vēma. నిగుడుదెంచు niguḍudenṭsu. v. n. To jut out. నిక్కు. నిగడ nigaḍa. (Root in A of నిగుడు.) adv. Out, long, along. నిగడగొలుచు to overreach in measurement. నిగడ దన్నుతాడు చూడు he will kick you so that you will stand straight. నిగిడారు (నిగిడి+ఆరు.) Same as నిగుడు. నిగుడించు, నివుడించు, నిగిడించు, నిగుడుచు or నిగుడ్చు nigudinṭsu. v. a. To stretch, extend. To discharge, shoot, cast, emit (light), give (a sigh). To raise up, prop up. నిగుడజేయు. చూడ్కి నిగుడించు to extend the view over the opening landscape. 'అందనిపండుకేమిటికి నర్రు నిగుడ్చెదవు.' HD. i. 2032.

(p. 700) paḍava paḍava. [Tel.] n. A boat. దోసె, War, combat, fighting, యుద్ధము. Imminent danger, peril, a fatal accident, ప్రళయము. ఈ పడవ గడిస్తే if I can only get over this hobble or scrape. 'అరదంబు నందుండి తన తనయుండైన భగదత్తుండు ముందు నడువ పడవకైవచ్చెనంత.' Satyabhāma. iv. 134. పడవరము or పడవలము paḍava-ramu. (పడలు+వలము.) n. The vanguard of an army, సేనాముఖము. 'గొల్లవల్లభుకపుడు కట్టంబు మిక్కిలి కానుకలిచ్చి, పడవలంబులదూల పలుమారు నేసి.' Pal. 80. పడువరు to proceed or go before, ముందునడుచు. పడవాగె or పడివాగె paḍa-vāge. adj. Prepared. Bridled. కళ్లెము పెట్టి స్థిరపరచిన. 'ఇనుడప్పు డజుడౌట మునుమున్ను పడవాగెగొని వచ్చు రాయంచకొదమయనగ.' Swa. iii. 74. టీ కళ్లెముపెట్టి స్థిరపరచి తేబడినటువంటి, అనగా ముస్తీబైవచ్చినటువంటి. పడవాలు, పడవాలుడు or పడాలు paḍavālu. n. A commander of an army. సేనాధిపతి, దళవాయి. 'కనపపులు వేల్పుపడవాలుగన్నచోటు.' Swa. ii. 9. టీ ': వేల్పుపడవాలు, దేవతలకు సేనాధిపతి. 'ధనంజయుండు తమతోడంజనుదేరదగు పరివారంబు సమకట్టం బడవాళ్లంబనిచె.' M. XIV. iii. 4. పడసాల paḍa-sāla. (పడలు+సాల.) n. A hall, a portico. కూటము, కూటాము. 'పడసాల ముంగిలి పందిలి పసిగాడి.' Suca. iii. 469.

(p. 712) paragaḍa or పరగడము paragaḍa. [Tel.] n. Another place, ఇతరస్థలము. A side, పార్శ్వము. A field outside of a village. ఊరిబైటిపొలము, బీడు, నెత్తము. పరగడ paragaḍa. adv. (affix.) Off, from, aside. బహిరర్థము, అవతల. ఊరిపరగడ outside the village. పరగడబెట్టి. అనగా బైటపెట్టి 'వెరవకుమంచుదేర్చి యదువీరుడునల్గడ జూడ గట్టుదా, పరగడనిల్చి.' N. ix. 138. టీ కొంచెము అవతలగానిలిచి. plu. పరగళ్లు. A. iv. 54. పరగడగా paragaḍa-gā. adv. Indirectly, apart మేము పరగడగా విన్న సమాచారము the news we received indirectly. వారు పరగడగా నిలిచిరి they stood apart.