(p. 247) kammaramu kammaramu. [Tel.] n. Smith's work, iron work. కమ్మరవాడు, కమ్మరి or కమ్మరీడు kammara-vāḍu. n. An iron-smith or blacksmith. బైటికమ్మరవాడు an itinerant blacksmith.

(p. 626) nakārapollu nakāra-pollu. [Tel.] n. The ్ sing of N final. This is exemplified in the words నాకున్, వానికిన్, ఇంటిలోన్, బైటన్.

(p. 712) paragaḍa or పరగడము paragaḍa. [Tel.] n. Another place, ఇతరస్థలము. A side, పార్శ్వము. A field outside of a village. ఊరిబైటిపొలము, బీడు, నెత్తము. పరగడ paragaḍa. adv. (affix.) Off, from, aside. బహిరర్థము, అవతల. ఊరిపరగడ outside the village. పరగడబెట్టి. అనగా బైటపెట్టి 'వెరవకుమంచుదేర్చి యదువీరుడునల్గడ జూడ గట్టుదా, పరగడనిల్చి.' N. ix. 138. టీ కొంచెము అవతలగానిలిచి. plu. పరగళ్లు. A. iv. 54. పరగడగా paragaḍa-gā. adv. Indirectly, apart మేము పరగడగా విన్న సమాచారము the news we received indirectly. వారు పరగడగా నిలిచిరి they stood apart.

(p. 723) paryāyamu paryāyamu. [Skt.] n. An order, arrangement. ప్రకారము, క్రమము, వరుస, అనుక్రమము. An opportunity, occasion, a time, అవసరము, సమయము, తడవ. Generic or specific character. నాలుగు పర్యాయములు పోయి ఉంటిని I went four times. ఈ రెండు పర్యాయములనుండి జ్వరము బైటకాయడములేదు these two times the fever has not shown itself. adj. Moderate, మితమైన, యధోచితమైన. పర్యాయపదము paryāya-padamu. n. A synonym. పర్యాయముగా paryāyamugā. adv. Moderately. అది యిప్పట్లో పర్యాయముగానున్నది it is not pretty well. ఆ దేశములో వర్షము పర్యాయముగా నున్నది the rain is but slight there. పర్యాయతః or పర్యాయేణ paryāyatah. adv. Gradually, by degrees. Moderately.

(p. 755) pittamu pittamu. [Skt.] n. Bile, gall, the bilious humour. పిత్తకాక or పిత్తకారకము bilious heat. పిత్తకాసము a kind of consumption. పిత్తశోభ a kind of jaundice, Leucophlegmatia. పిత్తపుపగుళ్లు choppings of the hands and feet. పిత్తనాడి a bilious pulse. ఈ మందు పిత్తము చేయును గనుక మీరు బైటికి పోరాదు this medicine will stir up the bile, so you must stay at home. పిత్తకోశము pitta-kōṣamu. n. The gall bladder. పిత్తజాడ్యము pitta-jāḍyamu. n. A bilious disease.

(p. 858) baṇḍāramu or బండారు bandāramu. [from Skt. భండారము.] n. A treasury, ఖజానా, ధనగృహము, సంచికట్టు, బొక్కసము. 'తక్కినబండారులెక్కలు చూడు.' BD. v. 800. See also ఆముక్త. iv. బండరు, బండరుడు or బండారి banḍaru. n. A treasurer, కోసగృహాధ్యక్షుడు, బొక్కసమున కధికారి. 'హితులుభృత్యులు బురోహితులును రాజసుతులు, బండరులురాహుతులులెంకలును.' Charitr. iii. 108. బండరువు banḍaruvu. n. A treasury. ఖజానా, సంచికట్టు, బండారము, బండవలము or బండాలము banḍavalamu. n. Stock, capital, funds, treasure. సంచిమొదలు. Means, capacity, strength, సామర్థ్యము. దాని బండవలము బైటపడినది the secret came to light. అందులో బండాలము ఏమిన్ని లేదు there is nothing in that.

(p. 883) biṭāramu biṭāramu. [Tel.] n. A coquettish prank, విలాసచేష్ట. బిటారి biṭāri. n. A coquette. బిటికి or బిటుకులాడి biṭiki. n. A gad-about. 'భిత్తికచెంతకంకటికి నరుగు బిటికి నీక్షించియెప్పటిపెద్దసెట్టి.' A. ii. 203. 'బిటుకులాడివాని పెండ్లాముగరుబమ్ము వీటిమేటి మేటివీధులందు, కోడెకాండ్రదిక్కు చూడదు మోమెత్తి యూరిబైటనలుగురున్నచోట.' Samagamam. iii. 31. చిటికితనము biṭikitanamu. n. Incontinence.

(p. 902) bailu, bayilu or బయలు bailu. [Tel.] n. An open field, plain, area. మైదానము. The outside, the exterior. The sky, the expanse of heaven. బాహ్యము. 'పండిన చేలెల్ల బయలుగా మేసి.' (HD. i. 398.) they devoured the corn fields and reduced them to a bare plain. బయలాడుమాట a voice uttered (or heard) from heaven. 'ధారుణిబడిబయలు దన్నుచు నేడ్చు.' (BD. iii. 878.) the baby was kicking with its legs upwards. adj. Open, clear. బైలుదేరు, బయిలుదేరు, or బయలుదేరు bailu-dēru. v. n. To come forth, break out; to begin, start, set out; to come to light, result, appear, be discovered; to prove true or false. To be shed, or to burst forth as tears, తానును ఒక మగవాడుగా బైలుదేరినాడు he set out as if he was a big man. గడ్డబైలుదేరినది a boil rose. వెన్న బైలుదేరినప్పుడు కుండ పగిలినది when the butter was coming the churn burst. ఇల్లువిడిచి బైలుదేరగానే on leaving the house. ఆ ప్రాంతములలో దొంగలు బైలుదేరిరి thieves broke out in that neighbourhood. బైలుదేర్చు bailu-dērṭsu. v. a. To bring out, elicit, bring to light, exhibit. బైలుపడు or బైలగు bailu-paḍu. v. n. To fall out, come to light, be disclosed. ఆ మర్మము బైలుపడినది the secret came to light. బైలుపరచు, బయలుపరచు or బైలుపుచ్చు bailu-paraṭsu. v. a. To bring to light, to reveal. బైలువెళ్లు or బయలువెడలు bailu-vellu. v. n. To start. బైళ్లు or బయళ్లు baiḷḷu. n. plu. Plains. బైట or బయట baiṭa. adv. On the outside, on the plain. Out. బైటపడు or బయటపడు baiṭa-paḍu. v. n. To come out, come to light. To become public. బైటపెట్టు or బయటపెట్టు baiṭa-peṭṭu. v. a. To put forward, to reveal, బహిరంగముచేయు, వెల్లడిచేయు. బైటపోవు or బయటికిపోవు baiṭa-pōvu. v. n. To go out. To go to the necessary. బైటఉండు or బయటనుండు baiṭa-unḍu. v. n. To be outside: to be menstruous, (because excluded from the family.) బైటవేయు or బయటవేయు baiṭa-vēyu. v. a. To cast out. To bring to light, to let a secret out. దీన్ని బైటవేస్తే చూడు take care you don't let this be known. బైటి or బయటి baiṭi. adj. Outer, exterior; strange, foreign. బైటిఊళ్లు the circumjacent villages.

(p. 1131) varada varada. [Tel.] n. The overflow of a river, a torrent or flood. An inundation. నదిలోనుంచి బైటికివచ్చిన క్రొత్తనీరు, ప్రవాహము. వరదగుడి varada-guḍi. n. A halo round the sun or moon, సూర్యాదిపరివేషము. వరదపారు or వరదలుపారు varada-pāru. v. n. To flow in a torrent or torrents.

(p. 1152) vāna vāna. [Tel.] n. Rain, a shower, వర్షము. Plu. వానలు showers. The rainy season, వర్షాకాలము. వానలేనివట్టిపిడుగు lit: a thunderbolt without rain: i.e., mere words without deeds. వానకాళ్లు vāna-kāḷḷu. n. Dark or black streaks in the sky, which are a sign of rain, a Nimbus or raincloud, a water spout, వర్షధారలు. 'శ్యామలోపరినిబిడచ్ఛదాభ్రములకు కాండషండంబుదిగువానకాళ్లు .' Swa. iii. 109. ఉదకధారలు. 'మింటిపైనుండి తనవెంటనంటి వచ్చు కాలసర్పంబులనవానకాళ్లుదనర.' Paidim. iv. 13. వానకోకిల, వానకోయిల or వానకోవెల vāna-kōkila. n. The Coel or Indian Cuckoo. Also used for a swallow or martin. చాతకపక్షి. A harmless water snake of a brown colour, with two light green stripes down the back. వానకురుసినప్పుడు బైటపడే నీళ్లపాము. 'వడిగొని భీతితో వర్షంబురాక కోరుచుండెడివానకోయిలభంగి.' Pal. 15. వాన౛ాలిపులుగు vāna-dzāli-pulugu. n. A swan. హంస. 'అనియలవానజాలిపులుగావనజాక్షిని జీరివేడినన్.' H. iv. 67. వానతరి vāna-tari. n. The rainy season. వర్షాకాలము, వర్షఋతువు. an epithet of the cuckoo. వానపాము or వానవేగు vāna-pāmu. n. An earthworm; (lit: a rain worm. గండూపదము, మహిలత, ఎర్రపాము. వానరాయి vāna-rāyi. n. A hailstone. వడగల్లు.

(p. 1195) visaru or విసురు visaru. [Tel.] v. n. To come out, బయలుపడు To blow, as the wind, to spread, as a scent. గాలికొట్టు, వీచు, వాసనకొట్టు. లోగా అణిగి ఉన్న రోగమును బైట విసిరేలాగు చేసేమందు a searching medicine, a medicine that makes a hidden disease appear. లోనికాక బైటికివిసిరినది the latent fever came out. v. a. To wave as a fan, to brandish, whisk, flourish, as a sword or a whip. ఆడించు. వీచు. To throw, fling, hurl, sling, రువ్వు. To turn, to grind. తిరుగలివిసరు to turn a mill. వలవిసరు to cast or let down a net. n. Waving, casting, spreading. ఆడించుట. వీచుట, వేయుట, వ్యాపించడము. కాటకపువిసరుచేత through the spreading of the famine. విసరురాయి visaru-rāyi. n. A grindstone. తిరుగలి. వసరియాడు Same as విసరు. విసరికొట్టు or విసరికొట్టు visari-koṭṭu. v. a. To fling, to dash. రువ్వు. To scorn, to huff. కసురు. ఒకడబ్బు ఇమ్మంటే మూతితో ముఖములో విసిరికొట్టుచున్నది he asked for a penny, she gave him a scolding. ఆ కుండను గోడమీద విసిరికొట్టినాడు he dashed the pot against the wall. విసరివేయు or విసిరివేయు visari-vēyu. v. a. To hurl, fling. రువ్వు. ఊరిబైట విసరివేసినట్టుగానుండే ఒకయిల్లు a house that seemed as if it had been thrown out of the town.

(p. 1208) veḍalu veḍalu. [Tel.] v. n. To come out, go out, set out, start, బయలువెళ్లు. 'వెడలుమని తేరుచూపిన.' M. XII. v. 461. వెడలబడు or వెడలబారు Same as వెడలు. వెడలబాటు veḍala-bāṭu. n. The act of going out. వెడలించు, వెడలుచు or వెడల్చు veḍa-linṭsu. v. a. To take out, send, send away, despatch, వెడలజేయు, బైటికి వెళ్లదీయు, పంపు, సాగినంపు. 'శీలమనాయడుచేకొనిమనలదేశంబు వెడలింపదిరుగుచున్నాడు.' Pal. 92. 'నేవేగమె వాలిననికి వెడలింపుమికన్.' R. v. 299. 'భుజగకేతను బలంబులతోడనిపుడు, మనపురి వెడలింపు మసలకుమింక.' Dab. page. 232. వెడలుపు or వెడల్పు veḍalupu. n. Extent, breadth, width, వైశాల్యము, విశాలత. adj. Broad, extensive. విరివి.

(p. 1213) velapala or వెలపల velapala. [Tel. వెలి+పల.] n. The outside, exterior, బహిఃప్రదేశము. adv. Outside, externally, on the right side, బైట, కుడిపక్కను. వెలపలి or వెలుపలి velapali. adj. Outer, external, outside. Dexter, on the right hand or side. బాహ్యమైన, బైటి, కుడి. వెలుపలిసున్న the 'next N' or, the letter n following a syllable. See దాపలి.

(p. 1215) veli veli. [Tel.] n. Whiteness, తెలుపు. The outside or exterior, బయట, బాహ్యము. The external surface of the body, దేహముయొక్క బహిఃప్రదేశము. Publicity, బయలుపాటు. Excommunication, or exclusion from caste, బహిష్కారము. మాలో వెలి అనేమాటలేదు excommunication is unknown in our caste. 'వెలికిగోర్కు లెల్లవిడిచిపెట్టి.' Vēma. 791. adj. White, తెల్లని. Outer, outside, external. బైటి, బాహ్యమైన. వెలిగుడారు a tent pitched outside the town. వెలిపొలములు the outlying fields of a village. వెలికొత్తు to drive out. వెలికత్తెరనేల veli-kattera-nēla. a. A land mixed with gravel. కంకరమన్ను కలిసిననేల. వెలికిలు veli-kilu. v. n. To fall on the back,to touch the ground with the back. వీపుక్రిందగు. To lie on the back, వీపు క్రిందుగాపరుండు. వెలకిల velikila. adv. Supine, lying on the back, ఉత్తానముగా. వెలకిలబడు to lie on the back. వెలిగడ veli-gaḍa. n. Dry land. మెట్టనేల. వెలిగారము veli-gāramu. (వెలి+కారము.) n. Borax. బంగారమునకు కాంతితెచ్చే ఒకవిధమైన తెల్లని ఉప్పు. వెలిగిడ్డి veli-giḍḍi. n. The fabulous cow that grants all wishes, కామధేనువు. వెలిగుల్ల veli-gulla. n. A conch shell, శంఖము. 'వెలిగుల్లయు వనమాలయు గలిమియు మానికము మేనగలిగినవేల్పున్' G. iv. 169. వెలిగొండ veli-gonḍa. n. The distant mountain. Same as వెలితిప్ప. వెలిగౌరు veli-gauru. n. The white elephant of Indra, ఐరావితము. వలిచంట్ర The white species of the tree called చండ్ర వెలిచవి veli-ṭsavi. n. Adultery. జారత్వము. వెలితిప్ప veli-tippa. n. The silver mountain, Kailasa. వెండి కొండ, కైలాసము. వెలితుమ్మ the white species of the తుమ్మచెట్టు. వెలిదుక్కి veli-dukki. n. Ploughing land while it is moist with rain. నీళ్లుకట్టకుండావానతడితో దున్నడము. (Opposed to రొంపిదుక్కి.) వెలిపము Same as వలిపము. (q. v.) వెలిపుచ్చు or వెలిపరచు veli-putstsu v. a. To reveal, divulge. బైటబెట్టు, బయలుపరుచు, 'వేదశీర్షమెల్లవెలి బుచ్చగానేల.' Vēma. 214. వెలిపెట్టు See వెలివేయు. వెలిబూడిద veli-būḍida. n. The ashes of cowdung fuel. పిడకనిప్పులబూడిద. వెలిబిత్తరి a certain feat in wrestling. వెలిమాడు exports. లోమాడు imports, goods received. వెలిమావు veli-māvu. n. (Indra's) white horse, (ఇంద్రుని) తెల్లగుర్రము, ఉచ్చైశ్శ్రవము. వెలిమావులు white mares. 'విమలాంబుదముల బూనిన విమానములనదగవెలసి వెలిమావులు.' M. VII. i. 228. 'వేరొక్క వెలిమావువేల్పుదొరకు.' R. i. 46. వెలిమిడి or వెల్మిడి veli-miḍi. (వెలి+మిడుగు.) n. The ashes of cow-dung fuel, ashes, పిడకనిప్పులబూడిద, భస్మము. 'తెలుపులన్నియు మేలుదెలియంగనిసుక వెలిమిడియెముకలు వెసనుప్పుపత్తి.' Madhura Puran. D. page. 78. వెలిమొట్ట veli-moṭṭa. n. A sort of fish, the 'white snout.' వెలిమొట్టలనుదండువల తలార్లకునిచ్చె కొడిసెలపరిహాసకులకు నిచ్చె.' G. i. 111. వెలిమ్రాను veli-mrānu. n. The fabulous tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము. వెలియునికి veli-y-uniki. n. Living in a foreign land, పరదేశవాసము. వెలివాడ veli-vāḍa. n. The outer 'street' or shrub of a town in which the pariahs live. బైటనుండేమాలపల్లె, చండాలవాటిక. వెలివాడపని veli-vāāa-pani. n. Cobblers' work. మాదిగపని. 'వెలివాడపని క్రొత్తమలక వాల్గొని నూనెయిడితంగెడాకుగట్టెడు తహతహ.' A. vi. 94. వెలివాడు or వెలివాడవాడు veli-vāḍu. n. An out caste, a pariah. చండాలుడు. మాలవాడు. 'వెలివాండ్రురెపల్లెకు జేరిరయ్యెడన్.' M. xiii. iii. 270. వెలివారు veli-vāru. n. A cordon formed round a hunting place. వేటాడుదోట బయటచుట్టుపారించెడుపోగు. వెలివెరియు Same as వెల్లివిరియు. (q. v.) వెలివిసరు veli-visaru. v. n. To come out, be revealed, be made public, బయలుపడు. వెలివేయు or వెలిపెట్టు veli-vēyu. v. a. To eject or excommunicate from a caste or sect. బహిష్కరించు.

(p. 1215) velu velu. [Tel.] adj. Another form of వెలి. (q. v.) వెలుక vel-uka. (వెలి+ఉక.) n. Whiteness. తెల్లన. వెలుకబారు or వెల్కబారు veluka-bāru. v. n. To turn pale. తెల్లబరు. 'తనుబాసి శశ దవ్వుచనిననెవ్వగబోలె తొలిదిక్కు జవరాలు వెలుకబారె.' Swa. v. 47. 'వెలుకబార నిశాంతనిశాంతదీపముల్.' Parij. ii. 76. వెలుపడు or వెల్వడు velu-vaḍu. v. n. To come out, become known, be made public, బయలుపడు. To set out, బైలువెళ్లు, బైలుదేరు. వెలువరించు, వెల్వరించు or వెలువరచు velu-varinṭsu. v. a. To send out, to force out, to give vent to, make known, divulge. వెలువడజేయు, బైటికివచ్చునట్లుచేయు, బయలుపుచ్చు. 'ఒక్కింతసేపు పలుకు వెలువరింపంజాలక యూరకుండి.' M. IX. ii. 12.