(p. 56) anubhāvamu anu-bhāvamu. [Skt.] n. Majesty, dignity, magnanimity. A positive conclusion, decision, firm opinion. Indication of passion or emotion by word or gesture. ప్రభావము, నిశ్చయము, భావబోధక ముఖవికాసాది. అనుభావ్యము anu-bhāvyamu. [Skt.] adj. that which may be enjoyed. అనుభవింపదగినది.

(p. 159) udbuddhamu ud-buddhamu. [Skt.] adj. Awakened, excited, reminded తలపునకు వచ్చిన, తెలుపబడిన, లేపబడిన, ఉసికొలుపబడిన, జ్ఞాపకము చేయబడిన. ఉద్బోధకము ud-bōdhakamu. n. Hinting, suggesting. Association, connection of ideas: exemplified thus: హస్తి హస్తి పకన్యాయము the sight of this elephant reminds one of him who rode it. ఉద్బోధకుడు ud-bōdhakuḍu. n. One who reminds. తలపునకు తెచ్చువాడు.

(p. 813) polamagu polam-agu. [Tel.] v. n. To happen, to come into one's possession, దొరకు, కలుగు. 'ఆదినారాయణుడొకనికి, విదితమునీవలన సురలు వివిధమునులు, నిర్మలసిద్ధ సాధ్యగుణములు మొదలగునర్హుల సుబోధములబొల మయ్యెన్.' M. XIII. iv. 182.

(p. 825) pracāraṇamu pra-chāraṇamu. [Skt.] n. Putting in practice, causing one to act. ఆచరింపజేయుట. 'శాస్త్రంబుల వేదనకధీతిబోధంబుల దక్కనాచరణ ప్రచారణంబులేమి.' A. vi. 86.

(p. 834) prabuddhuḍu pra-buddhuḍu. [Skt.] n. One who is awake, మేలుకొన్నవాడు. A man who has become acquainted with reality; an enlightened man, a wise man. A clever man. ప్రబుద్ధులు the wise. ప్రబోధము pra-bōdhamu. n. Wisdon, Intellect, understanding. మిక్కిలి తెలివి. జ్ఞానము. Caution, vigilance, wakefulness, మేలుకొనుట. ప్రబోధించు pra-bōdhinṭsu. v. a. To teach clearly, చక్కచగా తెలుపు. To wake up, మేలుకొలుపు. ప్రబోధిక pra-bōdhika. adj. That which rouses or warns. లేపునది, జ్ఞానమును కలుగజేయునది. గురుబాలప్రబోధిక the name of a certain Telugu commentary on the Amara Kosha.

(p. 850) prēriñcu , ప్రేరేచు, ప్రేరేపు or ప్రేరేపించు prērinṭsu. [Skt.] v. a. To urge, induce, incite, spur, instigate, excite, prompt, urge, encourage. ప్రేరణచేయు. పురికొలుపు. ప్రేరేపణచేయు. ప్రేరకుడు prērakuḍu. n. One who incites or encourages, ప్రేరేపణచేయువాడు. ప్రేరణ. ప్రేరణము or ప్రేపణ prēraṇa. n. Inducement, encouragement, temptation, excitement, instigation, urging. పురికొలుపడము. 'ప్రేరణమును లేనిలేమ.' Sumati. 65. ప్రేరణి prēraṇi. n. A kind of dance, ఒకవిధమైననృత్యము. ప్రేరణీయము prēra-ṇīyamu. adj. Fit to be encouraged, ప్రేరణ చేయదగిన. ప్రేరితము prēritamu. adj. Encouraged or incited, ప్రేరేపబడిన. ప్రేరితుడు prērituḍu. n. One who is induced instigated or encouraged, పురికొల్పబడ్డవాడు. ప్రేరేపకుడు prē-rēpakḍu. (for ప్రేరకుడు.) n. One who urges, or instigates. ఉద్బోధకుడు, పురికొలుపువాడు. In Grammar, ప్రేరణార్థకము the Causal voice.

(p. 892) bubhutsa bubhutsa. [Skt.] n. A desire to learn or to be taught. బోధగొనవలెనను ఇచ్ఛ.

(p. 911) bōdana bōdana. [from Skt. బోధన.] n. Advice, బోధన. Evil advice, దుర్బోధనము.

(p. 911) bōdha or బోధము bōdha. [Skt.] n. Wisdom, intellect, understanding, awaking, arousing; teaching, instruction, doctrine, తెలియడము, తెలివి, జ్ఞానము. 'బోధకళమాన్పెన్ మోహవిభ్రాంతి.' Swa. ii. 37. టీ బోదకళ, నిరంతరజాగ్రత. 'పుత్రకునివాక్య విస్ఫురద్బోధమునకు, తల్లిదండ్రులు సంతోషముల్లసిల్ల.' H. i. 208. బోధకుడు bōdhakuḍu. n. A teacher, preacher, instructor: బోధించువాడు, ఉపాధ్యాయడు, గురువు. బోధపడు bōdha-paḍu. v. n. To be known, to be understood, to become intelligible. ఆకళింతకువచ్చు. అది నాకు బోధపడినది or బోధఅయినది I understand it. బోధపరుచు bōdha-paruṭsu. v. a. To teach, explain, or make intelligible. బోధన or బోధనము bōdhana. n. Teaching, informing, awaking, arousing, counsel. వాని బోధన వినవద్దు I do not listen to his counsel. బోధ్యము or బోధనీయము bōdhyamu. adj. Fit to be taught. బోధింపదగిన. బోధించు or బోధచేయు bōdhinṭsu. v. a. To teach, to explain, to inform, తెలియజేయు. To persuade, advise, admonish, induce, నేర్పు వానికి బోధచేసేశక్తి లేదు he is unable to convey his knowledge, i.e., to teach. బోధితుడు bōdhituḍu. n. One who is taught. బోధింపబడినవాడు. బోధిద్రుమము bōdhi-drumamu. n. The sacred fig tree: Ficus religiosa. రావిచెట్టు.

(p. 996) mukhamu mukhamu. [Skt.] n. The mouth, నోరు. The face, countenance, మొగము. The commencement, ఆరంభము. The front, ముందటిభాగము. The external appearance, the look of the face, ముఖవిలాసము. నిశాముఖము nightfall, evening. సేనాముఖము the front of the army. నఖముఖములు the points of the nails. ముఖమిచ్చు to indulge. అతడు వారితో ముఖమిచ్చి మాట్లాడలేదు he did not speak with them as a friend. 'బల్దూరంబైన శ్మశానవాటి ముఖమాలోకింపగన్.' Bilh. iii. 25. అధోముఖుడుగానుండినాడు he was hanging with his head down. ఆ దివిటీని అధోముఖముగాపట్టినాడు he held the torch with the flaming end downwards. 'అనుఘకథాముఖంబున హితాహిత బోధమొనర్తురింపుగా.' Mand. i. 8. టీ కాథా ముఖంబున by means of a story, కథచేతను అర్ధముఖము the profile or half face. తమరు రామునిముఖముచూచి నన్ను రక్షింపవలసినది I pray that for the sake of Rama you will relieve me. పడమటిముఖముగా towards the west. పడమటిముఖముగా నుండే యిల్లు a house facing the west. ఆడదానిముఖమెరుగనివాడు a youth that as yet knows not the face of a woman, i.e., entirely chaste. అందరును ఏకముఖముగా నుండలేదుగనుక as they were not unanimous or were not all of one mind. 'బాణకృపాణముఖాస్త్ర శస్త్రములు,' M. VII. ii. 275; arrows, swords, and other weapons. ముఖముమాడ్చుకొనినాడు he looked sulky or angry. వానికి ముఖము చచ్చినది he turned pale, he looked blank or ashamed. ముఖదాక్షిణ్యము complaisance. వానిముఖములో ఈగ ఆడలేదు he was all in a pucker. ఆ రూకలను వాని ముఖముమిద పారవేయుము fling the money at his face. అది వానికి ముఖపాఠముగానున్నది he has got it by heart. వాడు ముఖప్రితి మాటలాడును he talks plausibly. ముఖమెరుగనివాడు a stranger. ముఖమెరుగనిదేశము a strange land, a land where one has no acquaintance. ముఖవాసికలవాడు he is a winning man. వానికి ముఖవశ్యముకద్దు he is a very taking man. ముఖము తప్పించుకొనిపోయినాడు he has absconded or disappeared. ముఖస్తుతి flattery. ముఖస్తుతిచేయు to flatter. వాని కాశ్లోకము ముఖస్థముగానున్నది he knows the verse by heart. ముఖద్వారము mukhadvāramu. n. The mouth. నోరు. నదీముఖద్వారము the mouth of a river. ముఖపట్ట or మొగపట్టా mukha-paṭṭa. n. The headstall of a horse, గుర్రము యొక్క ముఖమునకువేసే తోలుపట్టా. ముఖమంటపము mukha-manṭapamu. n. The porch or pillared entrance of a Hindu temple. మందరిమండపము. ముఖవచనము mukha-vachanamu. n. Verbal communication, word of mouth. నోటిమాట. ముఖవస్త్రము mukha-vastramu. n. A veil. A pall, ప్రేతవస్త్రము. ముఖశాల or మొగసాల mukha-sāla. n. A hall at the entrance of a house, an antechamber, తల వాకిటిచావడి. ముఖాంతరముగా mukh-āntaramu-gā. adv. By means of, through, ద్వారా. నా తమ్ముని ముఖాంతరముగా పంపించినాను I sent it by my brother. ముఖాముఖి mukhā-mukhi. adv. Face to face. ఎదురెదురుగా. 'వినుముఖాముఖిబల్కెద.' T. iii. 84. ముఖుడు mukhudu. n. A word used in compounds, thus అధోముఖుడై hanging with his face down. సుముఖుడుగా మాట్లాడినాడు he spoke graciously. దుర్ముఖుడైయుండినాడు he was cross. పరాఙ్ముఖుడైయుండెను he turned his face away.

(p. 1197) visphurat vi-sphurat. [Skt.] adj. Shining. ప్రకాశించే. 'పుత్రకునివాక్యనిస్ఫుర ద్బోధమునకు.' H. i. 208. విస్ఫురణము vi-sphuraṇamu. n. Trembling, quivering of the lips, throbbing of the eyes, &c. Expansion of mind, Splendour, manifestation. కంపనము, మనోవికాసము, ప్రకాశము. విస్ఫురించు vi-sphurintsu. v. n. To shine, ప్రకాశించు. To swell, enlarge, విస్తరింపజేయు. విస్పురితము vi-sphuritamu. adj. Shaken, tremulous; Swollen, enlarged. Shining. కంపితమైన, విస్తరింపబడిన. ప్రకాశించే. విస్ఫూర్జితము vi-sphūrjitamu. adj. Very bright, మిక్కిలి ప్రకాశము నొందిన. విస్ఫూర్తి vi-sphūrti. n. Throbbing, palpitating, shaking; shining.

(p. 1224) vēru vēru. [Tel.] n. A root. మూలము. plu. వేరులు or వేళ్లు. వేరిడి vēr-iḍi. [వేరు+ఇడి.] n. A fool, a mad man. అవివేకి, వెర్రివాడు, వెర్రిస్త్రీ.' వృథాబోధకుండు వేరిడికాడే.' P. i. 729. వేరిడించు vēriḍintsu. v. n. To cause to become foolish, అవివేకమునుపొందజేయు. వేరుపారు or వేరుతన్ను vēru-pāru. v. a. To take root. వేరుపనస vēru-panasa. n. That kind of jack tree, the fruit of which springs from the root. A. i. 21. వేరుమల్లె vēru-malle. n. A creeper called Ipomea cymosa. వేరుసంపెంగ vērē-sampenga. n. A plant called Polyanthes tuberosa. వేరుసెనగ vēru-senaga. n. The ground nut. Arachis hypogœa (Watts.) వేరునకాచే సెనగలు. వేరువిత్తు vēru-vittu. n. A bane, ruin, destroyer. నాశకము, నాశకుడు. 'వినవేమీకెల్లవేరువిత్తనినన్నున్.' M. VIII. iv. 247. 'పుంజులవేరువిత్తు.' H. iii. 268.

(p. 1231) vyaṅgyamu vyangyamu. [Skt.] n. Sarcasm, irony, covert expression of contempt, &c. అవక్షేపము, శ్లేషకథ. వ్యంగ్యోక్తి a sarcastic speech or expression. 'కాంతకిట్లనియెవ్వంగ్యము గానబడగ.' L. viii. 84. Impropriety, indecency, indelicacy, ఎబ్బెరికము. ఇది వారికి వ్యంగ్యముకాదు among them this is no indecency. వ్యంజకము vyanjakamu. adj. Making clear or plain, distinguishing, indicative or expressive of passion or feeling. ప్రకాశమైన, సుచకమైన, బోధకమైన. వ్యంజనము vyanjanamu. n. A mark, sign, token. గురుతు, చిహ్నము. A consonant (in grammar.) హల్లు. కాదిఅక్షరము. A sauce, or condiment. అన్నోపకరణము. కూర. వ్యంజితము vyanjitamu. adj. Made visible, manifested. బైలుపెట్టబడిన. 'జలధి వ్యంజితశాదముల్ ప్రళయగర్జన్మేఘసంవాదముల్.' N. iv. 40.

(p. 1280) samprēraṇamu or సంప్రేరణ sam-prēranamu. [Skt.] n. An exhortation, instigation. బుద్ధి, బోధన. 'దైవసంప్రేరణనడిగిన.' KP. v. 244.

(p. 1282) sambuddhi See సంబోధనము.