(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 735) pāṭu pāṭu. [Tel. from పడు] n. A fall. పడుట. Suffering, శ్రమము. Labour. A movement, an action, చర్య. Distress, misfortune, hardship, mishap, ఆపద. Time, occasion. సమయము. Manner, way, mode, విధము. A declining state. The ebb of the tide. సముద్రపునీరు పొంగి తగ్గుట. రెప్పపాటు (lit: eye-lid-fall.) a wink or blink. బల్లిపాటు the fall of a lizard. చెవిటివాడు పెదవిపారు గ్రహించును a deaf man understands the motions of the lips. వారు పడే పాట్లు చెప్పనలవికాదు the hardships they suffer are indescribable. కుక్కపడేపాట్లు పడుచున్నాడు he leads the life of a dog. ఎన్నిపాట్లు పడినను వాడు చిక్కలేదు though we did all we could we did not find him. వాడు పడ్డపాట్లు వృధాగాపోవునా will all his trouble be in vain. వచ్చినపాటుననే as soon as he comes. అది ఆపాటుననే ఉన్నది it remains as it was, it remains unaltered. అది యేపాటుననున్నదో ఆపాటుననే ఉండనిమ్ము leave it as it is . అదోకపాటుగానుండేనేల a declivity, slope or descent. పోటుపాటు the ebb and flow of a river or sea, బోర్లపాటులు vile pranks. పొరపాటు an error. Added to some verbs it serves as an affix like-tion, -ness or -ment and forms a noun, as నగుబాటు laughter. తగులుబాటు cost, expenditure. దిద్దుబాటు a correction. కుదురుబాటు settlement. ఒంటరిపాటు loneliness. ఒంటరిపాటున alone, unaccompanied. ఆపాటున where-upon, thereupon, on that occasion. పనిపాటులు jobs. పాట్లమారి a drudge, మిక్కిలి శ్రమపడు స్వభావముగలవాడు. పాటుపడు pāṭu-paḍu. To toil, to labour. శ్రమపడు. పాటుసాగించు pāṭu-sāginṭsu. v. n. To cultivate, to begin cultivation operations. పాటునబడు pāṭuva-baḍu. v. n. To come back to the original position. యథాస్థితికివచ్చు.

(p. 800) poṅgu pongu. [Tel.] v. n. To effervesce; to boil or bubble up, overflow, boil over. To swell. To forment. To exult, to be overjoyed, elated, to be in ecstasy. సంతోషించు. To become proud, గర్వించు. పొంగి బోర్లపడు to boil over with pride or delight. ఎండచేత కండ్లు పొంగినవి the eyes are inflamed by the glare. పొంగునీళ్లు boiling water. పొంగు pongu. n. Effervescence, boiling or bubbling up, overflowing. Excess of joy. సంతోషము. Pride, గర్వము. Eruption of the measles. Boiling water in which rice is to be cooked, ఎసరుకాగిననీళ్లు, చిట్టుడుకునీళ్లు. ఎసరుపొంగి పోతున్నది the water is boiling over. నీ పొంగుకుంగ may your pride perish. ఇదియేమి చూచుకొన్న పొంగు on what do you pride yourself? పొంగులక్షణము symptoms of an eruption of measles. పొంగుప్రాలు pongu-prālu. n. A sort of grain. పొంగలించు pongalinṭsu. v. n. To stand erect; to be proud, నిక్కు. పొంగారు pong-āru. (పొంగు+ఆరు.) v. n. To be full, నిండారు., To swell out, ఉబుకు. To rejoice, సంతోషించు. To excel, to be proud, అతిశయించు, విజృంభించు, నిక్కు 'తూర్యములపటుధ్వాన మడరినింగి పొంగారె నత్యంత నిశ్చలంబులయ్యె సైనికినికరంబులద్భుతముగ.' M. VIII. iii. 273. పొంగించు ponginṭsu. To boil. To delight, to please much. చేరెడుబియ్యము పొంగించుకొనినాడు he boiled a handful of rice.

(p. 820) pōrkāḍiñcu or పోరకాడించు pōrkāḍinṭsu v. a. To bathe an infant. నీళ్లు పోయు. 'పలుమరదల యంటితగన్, నలుగిడిదో యిళ్లజలములం బోర్కాడించి.' KP. vi. 205.

(p. 912) bōra bōra. [Tel.] n. The breast, the chest. రొమ్ము, అక్కు, ఎద, వక్షము. బోరగించు boraginṭsu. v. a. To turn upside down. బోరగిల్లజేయు. 'కడుపుబోరగించి కన్నులుముకుళించి బిర్రబిగిసికొన్న బీదయోగి.' Vēma. 1624. బోరగిల్లు, బోరగిలు or బోరగిలబడు bōragillu. v. n. To lie on one's face or breast. రొమ్ము భూమినానునట్లు పరుండు. 'పొరలున్ బోరగిలున్ వడింజరుగు.' Bmj. i. 68. బోరప్రాకుడు bōrā-prākuḍu. n. A snake, ఉరగము. బోర్ల bōrla. adv. Upside down, topsy-turvy. బోర్లదోయు to upset, overthrow. బోర్లపడు to lie prostrate: to be overset. దేన్ని చూచి బోర్లపడుతావు what do you pride yourself upon? బోర్లబొక్కలపడు to fall on one's breast or face. బోర్లించు bōrlinṭsu. v. a. To upset, lay a thing on its face.

(p. 912) bōru bōru. [Tel.] adj. Great, large. బోరుతలుపులు or బోర్తలుపులు large doors, పెద్దకవాటములు. 'వారలుతమ తమవాకిటి, బోరుతలుపులెట్టి సమయములదెరవకతా, రారసిపదిలముసేయుచు, వారూఢస్థితివహించిరా సౌధములోన్.' KP. vi. 130. n. A rush or downpour, as of heavy rain, వానకురియుటయందగు ధ్వన్యనుకరణము. బోరున, బోరన, భోరున or భోరన bōruna. adv. Quickly, rushingly, శీఘ్రముగా. Much, grandly, greatly, heavily (as rain.) వాన జోరున కురిసినది it rained heavily. బోరునిఏడ్బినది she wept bitterly. 'మనుజేశ్వరులెల్లనుబోరన దమయంతీ స్వయంవరమునకు నొప్పంజనుదెంచిరి.' M. III. ii. 28. బోరుకలగు, బోరుకలుగు or బోరుకల్గు bōru-kalugu. v. n. To sound loud, మ్రోగు, ధ్వనించు బోరుకొను bōru-konu. v. n. To resound, sound aloud. 'భేరిమొదలగువాద్యముల్ బోరుకొనగ.' Ila. i. 104. బోరుకొలుపు bōru-kolupu. v. a. To sound. ధ్వనించునట్లుచేయు. 'బూరుగల్ కంచుకొమ్ములు కాహళములు బోరు కొలుపుటకు నంబుధులెల్లగలగ.' ND. ii. 552.

(p. 912) bōruka bōruka. [Tel.] n. A bath. స్నానము. బోరుకాడు or బోర్కాడు bōruk-āḍu. v. a. To bathe, as children. బోరుకాడించు or బోర్కాడించు bōruk-āḍinṭsu. v. a. To cause to bathe. బోరుకాడజేయు.

(p. 1407) bōrḍu bōrḍu. [Eng. 'board.'] n. A board. A black-board used in schools. నల్లపలక. A council or meeting of managers convened for business, సభ.

(p. 1186) viruguḍu viruguḍu. n. An antidote, a remedy, విరుపు, నివారణము. విరగడ or విరుగడ vira-gaḍa. n. Release, liberation, setting at liberty. విడుదల. నీకు యింకా ఆ తొందర విరగడకాలేదా? are you not yet free from that trouble. నేటితో ఈ కష్టములు విరగడైనవి to-day these ills have ended. విరగబడు or విరుగబడు viraga-baḍu. v. n. To be puffed up or haughty. గర్వపడు, బోర్లపడు. విరుగుపాటు or విరగపాటు viru-ga-pāṭu. n. Pride, haughtiness, గర్వము, బోర్లబడుట. విరుచు viruṭsu. v. a. To cause to break, to break. To counteract poison. విరుగజేయు, భగ్నముచేయు. మాటు వేసిరసమును గాని విషమునుగాని విరిగిపోవునట్లుచేయు. నెటికలు to crack or snap the finger joints. విరుచు twist the tail. పెదవివిరుచు to turn up the lip in scorn. మండలువిరిచినాడు he broke the branches off a tree. 'చెలిమియొనర్పగా వలదె యీనిన్నంచు వెనుల్కికెమ్మాని విరిచెనొకతె.' Ila. iv. 29. విరపనగొయ్య or విరుగనికొయ్య virapana-goyya. n. A stubborn wretch.మొండివాడు. విరుపు virupu. n. A break, or the act of breaking. An objection, contradiction. విరుచుట, భగ్నము, అడ్డము, ఆక్షేపణ, మెడవిరుపులు a puzzle, stumbling block. మోనివిరుపులు turning up the lip in scorn. adj. Counteracting, విరుగుడు. విరుచుకొను viruṭsu-konu. (middle voice, with passive sense.) To be defeated. అదండు వెనకకు విరుచుకొనిపోయినది the army was broken and retreated. ఒళ్లువిరుచుకొన్నాడు he stretched himself through weariness. ఈ కొంచెముపనికి ఏల యెముకలువిరుచుకొంటావు why do you break your bones, i.e., take so much trouble for this trifling business.