(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 117) ābharaṇamu ābharaṇamu. [Skt.] n. Ornament, decoration, jewels. ఆభరణుడు n. He who wears jewels.

(p. 238) kattera kattera. [Tel.] n. Scissors. The constellation or sign called కృత్తిక. The period of time when the sun is between the signs భరణి, రోహిణి and కృత్తిక. కత్తెర కాలు kattera-kālu. n. The upright cross pieces of wood in a dooly or litter, that connect the bottom with the pole above. కత్తెరగడ్డము kattera-gaddamu. n. A cropped beard. కత్తెరగాయము kattera-gāyamu. n. A certain kind of window గవాక్ష విశేషము. కత్తెరచీల kattera-chīla. n. A pin on which a lever acts. మీట ఆడే చీల. కత్తెరదొంగ kattera-donga. n. A cut purse. కత్తెరబావిలీలు kattera-bāvilīlu. n. An ornament of gold and gems worn by women near the top of the ear. కత్తెరయెండ kattera-yeṇḍa. n. Fierce heat. కత్తెరరాయ kattera-rāyi. n. Marble; a kind of black stone, which is sonorous like metal. కత్తెరవాసములు kattera-vāsamulu. n. Bamboos arranged against each other like the blades of scissors.

(p. 412) ciṭika chiṭika. [Tel.] n. A rap with the fingers. A snap with the fingers. A second of time. క్షణము. చిటికరించు chiṭika-r-inṭsu. v. n. To give a rap with the fingers. చిట్టమిడుచు చిటికవేయు. చిటికరింత Same as చిటిక. చిటికెన chiṭikena. n. The little finger or toe. చిన్న వేలు. చిటికాడు chiṭi-kāḍu. n. A page or attendant. చిన్నవాడు. చిటికెనబొద్దులు chiṭikena-boddulu. n. A jewel worn on the little toe. పాదకనిష్ఠికాభరణము. చిటికెలవాడు chiṭikela-vāḍu. n. A pedlar, a hawker of small wares. చిటికెలు chiṭikelu. n. Castanets. చిటికొరుకులు a sort of cakes. H. i. 114.

(p. 559) toḍugu , తొడగు, తొడ్గు, తొడవు or తొడువు toḍugu. [Tel.] v. a. To put on or wear (dress, jewels, a shape, &c.) To place an arrow on the bowstring. To prepare. To begin. M. XII. v. 88. యత్నపడు, ధరించు, ఆరంభించు, బాణమును ధనుస్సునందు సంధానముచేయు. 'తొడవింటివాడు' One who has drawn his bow. ఎక్కుపెట్టినబిల్లు తోడ నదలించుకొనిపోవువాడు. A. vi. 102. n. An ornament. ఆభరణము. A piece of armour , కవచము. An arrow, బాణము. A sheath, గవిసెన. A drag, a hurdle of brushed, a load of brushwood. ముండ్లకంపమోపు. Swa. iv. తొడుగుకొను toḍugu-konu. v. a. To wear, put, on, &c. తొడుపు toḍupu. n. Armour, plate or coat armour. కవచము. బంగారుతొడువు gold filagree work. Repetition, చెప్పినది మరల చెప్పుట.

(p. 643) nānu , నానుకోవి or నానుక్రోవి nānu. [Tel.] n. A gold necklace of small beads linked together. కంఠాభరణవిశేషము.

(p. 719) pariṣkariñcu parish-karinṭsu. [Skt.] v. a. To trim, deck, settle, arrange, adjust. To get through, finish: to make clear or evident; to decree, decide. చక్కబెట్టు. పరిష్కారము or పరిష్కరింపు parish-kāramu. n. A decision, finishing, settlement, adjustment, arrangement. చక్కబెట్టుట. Decoration, decking. తొడువు. ఆభరణము. పరిష్కృతము parish-kṛitamu. adj. Accomplished, settled, finished, arranged. చక్కబెట్టబడిన. Decorated. అలంకరింపబడిన. పరిష్కారముగా parish-kāramu-gā. adv. Clearly, distinctly, decidedly, flatly, definitively, positively, fully, utterly, wholly, completely, entirely, fitly, duly. పరిష్కారుడు parish-kāruḍu. n. One who is perfect. పూర్ణుడు. 'చాపనైపుణ పరిష్కారుండు.' R. v. 148.

(p. 781) pūrṇamu pūrṇamu. [Skt.] adj. Full, filled, నిండిన. Complete, all, entire. సమస్తము. Strong, powerful, able. శక్తిగల. పూర్ణకము pūrṇakamu. n. A filling up; as పాదపూర్ణకము a peg in a verse: any useless word inserted to fill the measure, as ఒగి, తగన్, ఇల, &c. పూర్ణకుంభము pūrṇa-kumbhamu. n. An ornamented vase filled with water and used in marriages, &c. పూర్ణగర్భము pūrṇa-garbhamu. n. A sort of cake. బూరె. పూర్ణపాత్రము or పూర్ణానకము pūrṇa-pātramu. n. A full cup or vessel, a vessel filled with cloths or ornaments, which are scrambled for at a festival, a vessel full of rice presented at a sacrifice to the superintending and officiating priests. హర్షాదుత్సవకాలే యదలంకారాంబరాదికం. కట్నము కోసరము పండ్లు పసుపుబట్టలు మొదలైనవి ఉంచిన పళ్లెము; ఉత్సవకాలమందు సంతోషముచేత వస్త్రాభరణాదికమును దోచుకొనుట; వస్తుసంపూర్ణపాత్రము. పూర్ణమాసము or పౌర్ణమాసము pūrṇa-māsamu. n. A sacrifice performed on the day of the full moon. పూర్ణము or పూర్నము pūrṇamu. n. The inside of a pie. The stuffing of a cake. పూర్ణిమ or పౌర్ణిమాసి pūrṇima. n. The lunar day on which the moon is full. పున్నమ, పౌర్నమి. పూర్ణీభవించు pūrṇī-bhavinṭsu. v. n. To become full, నిండు, పూర్ణమగు. పూర్ణుడు pūrṇuḍu. n. One who is full or well skilled. వాడు విద్యలో పూర్ణుడు he is an accomplished scholar.

(p. 816) pōgu pōgu. [Tel.] n. A thread, a string. తంతువు, దారము. A heap, a crowd, an assembly. ప్రోగు, కుప్ప, సమూహము. An ear-ring. పురుష కర్నాభరణము. ముక్కుపోగు a nose-ring. కుట్టుపోగు a wire placed in the ear preparatory to an ear-ring. పోగుపోయు or పోగుతీయు to darn. పోగుత్రాడు pōgu-trāḍu. n. A kind of net composed of lines or cords laid by huntsman as a snare. 'పండినచేలకునరాహ పంఙ్త్కులు చొరరా, కుండ న్దెలనిచామరఖండంబులు పోగుద్రాళ్లు గట్టుదురెరుకుల్.' Kālahas. iii. 11. పోగుచేయు pōgu-chēyu. v. a. To collect, to accumulate, to put together. పోగువారు pōgu-vāru. (పోగు+పారు.) v. n. To surround with a cord. To surround, ఆవరించు.

(p. 868) baraṇi , బరిణ, బరిణె or భరిణ baraṇi. [Tel.] n. A casket, small jewel-case, snuff box, pill box. కటాటము. పాచికలబరిణ a dice-box. బరణిచుక్క or భరణి bharaṇi-ṭsukka. n. The second lunar mansion consisting of three stars in a triangle.

(p. 908) bobbilikāya bobbili-kāya. [Tel.] n. An ornament worn by Hindu wives on the great toe. పాదాంగుష్ఠాభరణము.

(p. 918) bharaṇamu bharanamu. [Skt.] n. Cherishing, maintaining, nourishing, supporting భరించుట. Dowry, స్త్రీధనము. Wages, hire. కూలి, జీతము. భుక్తికైనాహరణభరణ శక్తి చూచినాను I did it to the best of my ability to get my bread. భత్యభరణములు batta and wages. Also, a land measure in Ganjam equal to about one-fifth of an acre.

(p. 918) bharaṇi bharaṇi. [Skt.] n. The second lunar mansion, being three stars in a triangle.

(p. 929) bhōgamu bhōgamu. [Skt.] n. Enjoyment, possession, అనుభవము. Happiness, సుఖము. Food, భోజనము. A snake's body or crest. పాముశరీరము, లేక, పాముపడగ అష్టభోగములు the eight kinds of enjoyment as Home గృహము, Bed శయ్య, Clothes వస్త్రము. Ornaments ఆభరణము, Woman's company స్త్రీ, Flowers పుష్పము, Scent గంధము and Betel తాంబూలము. ఏకభోగము undivided possession. ఏకభోగగ్రామము a village in the hands of one single person. పాలిభోగము separate possession. పాలిభోగగ్రామము a village whereof the land is the property of several persons, each of whom holds his land as a separate property and always retains the same fields. ఈ సంవత్సరము ఒక భోగము పండినది ఒక భోగము పోయినది one crop turned out well, one crop turned out ill. భోగగృహము bhōga gṛihamu. n. A bed room. పడకగది. భోగబంద bhōga-banda. n. A mortgage in which the article pledged or mortgaged may be converted to use, as land, houses, cattle, &c. the profits of which are to be appropriated by the lender or mortgagee in lieu of interest. భోగమంటపము bhōga-manṭapamu. n. An open hall or porch of a temple, in which festivals are celebrated. కళ్యాణ మంటపము. భోగవతి bhōga-vati. n. The name of the Capital of the Nagas or serpents, పాతాళము. శేషసర్పపట్టణము. The name of the infernal Ganges. పాతాళగంగ. A fashionable lady. భోగముగలది. భోగస్త్రీ bhōgā-stri. n. A kept woman, mistress or concubine, a prostitute. 'విచిత్రవీర్యుని భోగస్త్రీయందు విదురునింబుట్టించె.' Vish. vi. 425. భోగశిపత్రి bhōgāṣi-patri. n. A name of Garuda. 'భోగాశిపత్రితరస్ఫూర్త్యనుబావ.' Swa. v. 133. టీ పన్నగాశనపతత్రి. గరుత్మంతుడు. భోగి bhōgi. n. A happy man. భోగముగలవాడు. One who lives in splendour or luxury. అనుభవశాలియైనపురుషుడు. A serpent. సాము. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. భోగించు bhōginṭsu. v. a. To enjoy, అనుభవించు. To be happy, సుఖించు, భోగించుట bhōginṭsuṭa. n. Enjoyment. Plu. భోగించుటలు. 'మనమానాడుమహావినోదముల ప్రేమల్ మీరభోగించుటల్ వినుము.' Radha. iii. 25. భోగిని bhōgini. n. A royal concubine. రాజు ఉంచిన బోగముది. An inferior wife of king. పట్టాభిషిక్తురాలుకాని రాజుభార్య. A female serpent. ఆడుపాము. భోగ్యత bhōgyata. n. Deliciousness, sweetness. దీనిభోగ్యత దేనికీలేదు nothing is more delicious than this. భోగ్యము bhōgyamu. n. Use, usufruet, enjoyment, or something given in pledge or on mortgage. భోగ్యపత్రము a mortgage bond, wherein the lender assumes the temporary use of the property mortgaged. adj. Enjoyable, fit to be enjoyed, delicious, agreeable as food. అనుభవింపదగిన. ఆ ప్రసాదము భోగ్యముగానుండలేదు that food was not agreeable. భోజనము bhōjanamu. n. Food, a repast or meal, ఆహారము. Eating, కడుపు. భోజనముచేయు to eat, to dine. భోజనకస్తూరి small oranges pickled. భోజరాజు or భోజుడు bhōja-rāju. n. The name of a king celebrated by Sanskrit poets as a bountiful patron. భోజ్యము bhōjyamu. adj. Edible, fit to eat, eatable. భుజింపదగిన n. Food, ఆహారము.

(p. 938) makaramu makaramu. [Skt.] n. An alligator. మొసలి. The sign of the Zodiac called Capricorn, రాశిభేదము. మకరసంక్రమణము or మకరసంక్రాంతి the passing of the sun into Capricon. This is observed as the Pongul feast. పొంగలిపండుగ. మకరకంఠి makara-kanṭhi. n. A necklace shaped like an alligator. మొసలిమూతులుగల కంఠాభరణము. మకరకుండలము makara-kunḍalamu. n. An earring bearing the figure of a crocodile's head. మొసలిముఖము గల కర్ణభూషణము. మకరతోరణము makara-tōranamu. n. A festoon of cloth shaped like a crocodile, మొసలి మొదలైన రూపములను చిత్రవిచిత్రముగా కుట్టి వీధులలో కట్టే తోరణము. మకరాంకుడు, మకరకేతనుడు or మకరధ్వజుడు makarān-kuḍu. n. An epithet of Manmadha, whose banner is an alligator. మన్మథుడు. మకరాలయము ma-kar-ālayamu. n. The sea. సముద్రము. మకరి makari. n. A crocodile, or alligator. మొసలి. మకరిక or మకరికాపత్రము maka-rika. n. Figures of crocodiles drawn in gold dust on the cheeks or breasts of women, చెక్కిళ్లమీదను రొమ్ములమీదను వ్రాసే మొసలిఆకారము. 'మకరీమయరేఖ లురస్థలంబునన్ భావజచిహ్న ముద్రలయిభాసిల.' Vij. Vil. xi. 97. మకరివల makari-vala. n. A snare to catch crocodiles.