(p. 33) aḍakamu aḍakamu. [Tel.] a. Included in. Which is contained in. లోపల నణగినది, అంతర్భూతము. 'నానామరేంద్ర బృందము మాయలెల్ల హరమాయలోపల నడకముల్.' విష్ణు పూ. 1. ఆ.

(p. 70) abhibhavamu abhi-bhavamu. [Skt.] n. Insult, dishonour, disgrace. అవమానము, తిరస్కారము. అభిభవించు v. To insult. తిరస్కరించు. అభిభూతము adj. Defeated, humbled, subdued. తిరస్కరింపబడిన, పరాభూతమైన, గర్వ భంగము చేయబడ్డ అణచబడ్డ. R. i. 79.

(p. 72) abhūtamu a-bhūtamu. [Skt.] adj. Non-existent. లేని, అవిద్యమానమైన. అభూతకల్పనము. a novel invention.

(p. 94) avamāniñcu ava-māninṭsu. [Skt.] v. a. To dishonour, to disgrace. అగౌరవము చేయు. అవమానము ava-mānamu. [Skt.] n. Disgrace, dishonour, disrespect. అమర్యాద. వానికి అవమానము అయినది or వాడు అవమానపడినాడు he was disgraced or treated with disrespect. అవమానితము adj. Despised, disrespected. పరిభూతమైన. అవమానితుడు ava-mānituḍu. [Skt.] n. He who is disgraced or treated with disrespect. పరిభూతుడు.

(p. 96) avāntaramu avāntaramu. [Skt.] adj. Included, subordinate. అంతర్భూతమైన, లోని, కింది. అవాంతరదశ a minor distinction: a species, a subdivision of a general term. అవాంతరశ్లోకము a spurious verse: an interpolation. అవాంతరకథ an episode. అవాంతరముగా unexpectedly.

(p. 127) āvirbhaviñcu āvirbhavinṭsu. [Skt.] v. i. To be produced, generated or born. పుట్టు ఆవిర్భవము or అవిర్భావము āvirbhavamu. n. Birth, origin. ఆవిర్భూతము āvirbhūtamu. adj. Produced. పుట్టిన.

(p. 274) kāraṇamu kāraṇamu. [Skt.] n. A cause, source, motive. హేతువు. కారణశరీరము the fleshly or mortal body as opposed to జ్ఞానశరీరము the spiritual body. ఇందుకు కారణభూతమైన దుఃఖము grief which caused this event.

(p. 342) khaṇḍanamu khanḍanamu. [Skt. from ఖన్ = to cut.] n. Breaking, dividing, cutting, reducing to pieces. నరుకుడు. Slaying, smiting, destroying, annihilating. Refuting. Rebellion, opposition. Criticism. ఖండసుడు khanḍanuḍu. n. A slayer, a smiter. ఖండము khanḍamu. n. A piece, part, fragment, portion. A chapter, a section. A country, a district, a division. ఉత్తరఖండము the Northern Division. ఖండసంవిత్తు (L. XIII. 32.) జీవేశ్వరుడు. జీవపరమాత్ముడు. ఖండశర్కర khanḍa-ṣarkara. n. Lump sugar. ఖండశశి khandaṣaṣi. n. The moon when less than full: the half moon or crescent. ఖండా khanḍā. n. A cross handled dagger. జంజాతికత్తి, పెద్దకత్తి. In poetry కలువరేకుఖండా he whose dagger is a blossom, i.e., the god of love. ఖండి khanḍi. n. The measure called a Kandy. పుట్టి. ఖండించు khanḍinṭsu. v. t. To cut to pieces, sever, divide, take to pieces, dissect. To tear or break off. To reject, confute, refute. To criticise, to test. To decide, settle, determine. ఖండింపు khanḍimpu n. A settlement, a bargain. ఖండింపుచేయు to settle a bargain, to bargain, to settle. ఖండిక or ఖండ్రిక khanḍika. n. A grange or farm house. A lot of land, or portion of a village, granted free of rent or on a favourable lease. ఖండితము khanḍitamu. adj. Severed, cut, divided. నరకబడిన. Decided, certain, strict. Absolute, down right. ఖండితోత్తరము a decisive answer. ఖండీభూతము khanḍī-bhūtamu. adj. Dashed to pieces. M. VII. iv. 308. ఖండేందువు khanḍēnduru. n. The half moon or crescent. ఖండశశి. ఖండేందు భూషణుడు he who wears a crescent as his crest, i.e, Siva.

(p. 344) khilamu khilamu. [Skt.] adj. Waste or unploughed. దున్నని. Dilapidated, ruined. చెడిన. ఖిలపడు khila-paḍu. v. n. To be ruined or laid waste. ఖలీభవించు khilībhavintsu. v. n. To be ruined. చెడు. ఖలీభూతము khilī-bhūtamu. adj. Dilapidated, ruined.

(p. 581) dayyamu dayyamu. [for Skt. దైవము.] n. A deity, a god. దేవుడు, వేలుపు. M. iv. IV. 57. R. ii. 11. Destiny, fate, విధి. A goblin, fiend, demon or evil spirit, పిశాచము. దయ్యముకాదు భూతమే it was not a fiend but a ghost. కొరివిదయ్యము a jack o'lantern, a will of the wisp. వానికి దయ్యముపూనిది he is possessed. దయ్యముపూనినవాడు a domoniac. దయ్యముపట్టు to be possessed. అతనికి దయ్యముపట్టినది a devil has seized him. దయ్యమువదలగొట్టు or దయ్యమునుతోలు to drive out a devil, to exercise. దయ్యపు స్తంభనము a spell to scare away fiends. దయ్యాలపోతు dayyāla-pōtu. n. A wizard or a witch.

(p. 589) dāruvu dāruvu. [Skt.] n. Wood. మ్రాను. adj. Wooden, made of wood. దేవదారువు dēra-dāruru. n. Deodar, dealwood. దారుభూతము dāru-bhūtamu. adj. Ligneous, woody, turned into wood. దారుయంత్రము dāru-yantramu. n. A wooden engine or machine. దారుహరిద్ర or దార్వి lit: wood saffron, మ్రానిపసుపు. దార్వాఘాటము darvā-ghāṭamu. n. The woodpecker. వడ్రంగిపిట్ట.

(p. 608) dēvuḍu dēvudu. [Skt.] n. God. A deity, దేవత, వేలుపు. దేవ dēva. adj. Of God, దేవుని యొక్క. దేవకాంచనము dēva-kānchanamu. n. A certain tree. Bauhinia purpurea. దేవత dēvata. n. A deity, generally a goddess; but also a god, వేలుపు, దేవుడు. గ్రాందేవత the village goddess. దేవతరువు దేవతరువు dēva-taruvu. n. A heavenly tree, కల్పవృక్షము. A venerable tree. దేవతాజీవము dēvatā-jīvamu. n. A godlike or harmless creature. 'ఆ తెలివి యెరుగనట్టి దేవతాజీవుల, వనరిదెచ్చబిడ్డవలెనుసాకి, పాపమెరుగకంతబట్టి చంపుదురయా.' Vēma. దేవతాడిచెట్టు dēvatāḍi-cheṭṭu. n. The tree called గరాగరీ. Andropogon serratus. డావరడంగిచెట్టు. దేవత్వము dēvatvamu. n. Divinity, deification, apotheosis. 'అశ్మాపియాతిదేవత్వం మహద్భిఃసుప్రతిష్ఠితః. ' A stone even attains divinity when consecrated by the noble. (Hitopadesa. i. 45.) దేవదత్తము dēva-dattamu. n. Lit. the gift of god. The name of the conch of Arjuna, అర్జునునిశంఖము. దేవదత్తుడు and యజ్ఞదత్తుడు are two names in Sanskrit Law or Logic like John Doe and Richard Roe, or Titius and Seius, or Omar and Zeid in Arabic Law. దేవదారువు dēva-dāruvu. n. The Cedar: the Himalayan Cedar. Cedrus deodara. (Watts.) commonly called deodar. The Erythroxylon dreolatum (Linn.) Uvaria longifolia. Rox. iii. 664, 666. సురవృక్షము, అమరద్రుమము. Chittagong wood; usually called cedar. చారలదేవదారువు the Trincomalli wood. Berrya ammonilla (Watts.) దేవదాసి dēva-dāsi. n. A dancing girl employed in a temple. దేవనాగరి dēva-nāgari. n. The name of the character in which Sanskrit is usually printed. దేవభూతము or దేవసాయుజ్యము dēva-bhūtamu. n. Divinity, దేవత్వము. దేవమణి dēva-maṇi. n. A fortunate curl on a horse's neck. గుర్రముమెడసుడి, అశ్వములకు ఉండే సుడివి. శేషము. చింతామణి, మహామేద అనే చెట్టు. R. i. 131. Also, కాస్తుభము. (q. v.) దేవమాతృకము dēva-mātṛikamu. n. A country or land which is dependent on providence, i.e., watered by rain only, not by streams. వృష్ట్యంబుసంపన్న వ్రీహిపాలితదేశము. వాననీళ్ల చేత పండే పైరులుగల దేశము. దేవయజ్ఞము dēva-yagnyamu. n. The body sacrifice called వైశ్యదేవము. A sacrifice, హోమము, వేలిమి. దేవయానము dēva-yānamu. n. The car or vehicle of a god, దేవతావిమానము. దేవర dēvara. n. God. దేవుడు. A lord or master స్వామి. My lord, Sir. A title of respect used in addressing superiors. దేవరవారు your honour. ఇంటిదేవరలు household deities. కులదేవతలు applied particularly to the manes of married women, ముత్తైదువలు. Your reverence, a phrase among Jangams. జంగములకు శ్రేష్ఠనామము. దేవలుడు dēvaluḍu. n. A temporary paid priest or incumbent. A term of contempt, like priestling. A sacristan, beadle, or attendant in a temple, గుడిలో దేవుణ్ని పూజచేసేవాడు, తంబళవాడు, నంబివాడు. దేవళము dēvaḷamu. n. A temple, గుడి, దేవాలయము. దేవవర్ధకి dēva-varthaki. n. The 'artist of the gods,' a title of Visvakarma. దేవసరులు dēvasarulu. n. A sort of grain. దేవాంబరము dēv-āmbaramu. n. A sort of cloth. BD. iii. 120. దేవాజీవి or దేవాజీవుడు dēvā-jīvi. n. An attendant on an idol, దేవలుడు; a godlike creature, one that does no harm, as a bird. దేవాదాయము dēv-ādāyamu. n. The income of a temple. An endowment to a temple, land given for the unkeep of a temple, land given for the unkeep of a temple free of all rent. గుడిమాన్యము. దేవానాంప్రియము dēvānām-priyamu. n. Lit. The beloved of the gods, i.e., a goat. మేక. దేవానాంప్రియుడు dēvānām-priyuḍu. n. A foolish or ignorant man. మూర్ఖుడు. దేవాయుధములు dēv-āyudḥamulu. n. Stones and cudgels. రాళ్లు దుడ్డుకర్రలు. (దేవశబ్దమునకు యజ్ఞము అర్ధముచేసి యజ్ఞమందు ఆయుధములు రాళ్లు దుడ్లు మొదలైనవి గలవు గనుక ఆ సంబంధమునుపట్టి యీ పదము ప్రయోగించినారు.) A. vi. 100. దేవాలయము dēv-ālayamu. n. A temple. దేవళము. దేవి dēvi. n. A goddess, particularly Parvati. A queen. Cf. పుట్టపుదేవి. Madam. Lady. దేవేరి or దేవెరి dēvēri. n. A queen, a lady. దొరసాని, రాజపత్ని.

(p. 646) nāli nāli. [Tel.] n. A mean work. కుత్సితపు పని. కూలినాలి cooly and other low and uncertain kind of work. adj. Sly. కుత్సితము. Deceitful, వంచకము. Slight, imperceptible, latent, insidious, మండము. నాలి కురువు a latent or indolent ulcer. నాడీ వ్రణము, నారికురుపు. నాలిగాలి or నాలితెమ్మర a zephyr, a slight or imperceptible breeze. మందమైన గాలి. నాలిగ్రహము (Swa. iii. 71.) a star which exercises no influence on human life, దుర్బలమైన గ్రహము. నాలిచూపు a sly look or glance. నాలి చూపు చూచు to glance at or view cunningly. నాలిముచ్చు a traitor or imperceptible foe, a hypocrite. నాలియేడ్పు silent weeping; or, crocodile tears, వంకమపయేడ్పు. నాలిలేని powerless. నాలిభూతము a sly being or a ghost. కుత్సితపురుషుడు, లేక కుత్సితస్త్రీ.

(p. 687) pañca pancha. [Skt.] adj. Five. పమచకము panchakamu. n. A set of five things, as of epigrams. భ్రమరపంచకము a set of five epigrams on a bee. యుద్ధ పంచకము the five books of the Mahabharata (VI. X.) which deal with the battle. A battlefield, యుద్ధభూమి. పంచకళ్యాణి pancha-kaḷyāṇi. n. Black or any other colour with white points; piebald; a horse with a white mark or star in the face and with white legs. పంచకోణము or పంచకోణికోణము pancha-kōṇamu. n. A pentagon. See రోణము పంచగవ్యము pancha-garyamu. n. The five articles derived from the cow, viz.: milk, curds, butter, urine, and dung. పంచగౌడులు panchagaudulu. n. The collective name for the Brahmins of Bengal and the northern provinces. పంచత్వము panchatvamu. n. Death, dying, as being the dissolution of the five elements. పంచజనుడు panchajanuḍu. n. Man in general. మర్త్యుడు. See పాంచజన్యము. పంచజనచర్వణము cannibalism, eating human flesh. A. vi. 70. పంచదళము pancha-daṣamu. adj. Fifteenth. పంచదశకము pancha-daṣakamu. n. Fifteen. పంచదశి pancha-daṣi. n. The fifteenth lunar day, of either the dark or bright fortnight. పౌర్ణిమ, లేక, అమావాస్య. పంచద్రావిదులు The five divisions of the Dravida races, viz. Tamil, Telugu, Malayalam, Kanarese and Mahrati. పంచనఖము panchanakhamu. n. Lit: 'Five clawed,' i.e., a tiger. పులి. పంచనఖి pancha-nakhi. n. An iguana. ఉడుము. పంచపాత్రము pancha-pātramu. n. The 'five dishes:' a phrase used for five cups used in worship. Also, a sort of cup. పంచప్రాణములు pancha-prāṇamulu. n. The five vital airs of the body. Life. పంచభూతములు the five elements. పంచబాణుడు, పంచశరుడు or పంచసాయకుడు pancha-bāṇuḍu. n. Manmadha the god of love, so named from his five arrows. These are five fragrant flowers, viz., the అరవిందము or lotus, the అశోకము Jonesia asōka, the చూతము or mango blossom, the నవమల్లిక or Arabian jasmine, and the నీలోత్పలము or blue lotus; these are emblems of five passions denominated ద్రావిణి, శోషిణి, బంధిని, మోహిని and ఉన్మాదిని, that is, flurry, pinning, enslaving, bewitching and maddening. పంచభక్ష్యములు five sorts of cakes. పంచమము panchamamu. n. A tenor note, similar to that of the cook when crowing; also, a note like that of the linnet or cuckoo. The musical treble. The two notes పంచమము and షడ్జము are called the నిత్యస్వరములు or constant (pervading) notes: they are also called స్వయంభుస్వరములు the supreme sounds. adj. Fifth , అయిదవది. Fine, melodious, ఇంపైన. పంచమస్థితి panchama-sthiti. n. The being a Pariah. The Pariah state or condition. పంచమి panchami. n. The fifth lunar day, of either the dark or bright fortnight. పంచముడు panchamuḍu. n. A Pariah, or 'man of the fifth class:' as not belonging to any of the four pure Hindu castes. మాలవాడు. పంచరాశికము pancha-rāṣikamu. n. The rule of five, the double rule of three. పంచలక్షణము panchalakshaṇamu. n. A Purana. పురాణము. పంచలవణములు pancha-lavanamulu. n. Salts in general. The five kinds of salt. See లవణము. పంచలోహము pancha-lōnamu. n. A mixed metal, composed of five ingredients, viz., copper, zinc, tin, lead, and iron. పంచపట్టెలు pancha-paṭṭelu. n. Five streaks. అయిదు చారలు. పంచవన్నెలు pancha-vannelu. n. Five colours. పంచవన్నెలరామచిలుక pancha-vannclarāma-chiluka. n. A paroquet. పంచశాఖము pancha-ṣākhamu. n. The hand. చెయ్యి. పంచాంగము panch-āngamu. n. An almanac, as specifying five different things, viz., the lunar day (తిథి), the day of the week (వారము), the sign in which the moon is (నక్షత్రము), the conjuction of the planets shewing good and bad days (యోగము), and the horoscopes (కరణము). పంచాంగాముప్పు to give a forecast of the day; to tell lies or false stories. పంచాణము panchāṇamu. n. The united five castes of the carpenter, blacksmith, brazier, goldsmith, and stonecutter. పంచాణులు panchāṇulu. n. Workmen, mechanics, or handicraftsmen, పంచాణమువారు. పంచామృతము a meat and drink offering formed of cocoanut kernels, plantains, sugar, honey, and ghee. పంచాయతి panchāyati. n. A court of arbitrators consisting of 'five members.' A Panchayat, an arbitration court. పంచాయతిదారులు arbitrators referees. పంచాయుధము the 'five weapons' of Vishṇu: also as amulet, being a plate of gold on which these are engraven. విష్ణువుయొక్క అయిదు ఆయుధములు, మరిన్ని ఆ అయిదు ఆయుధములయొక్క రూపులు చెక్కించిన పతకపుబిళ్ల. పంచారూఢిపత్రము a bond duly executed, i.e., bearing 'five names' viz., those of the lender, the borrower, the writer, and two witnesses. పంచాస్యుడు, పంచావనుడు or పంచముఖుడు panch-āsyuḍu. n. 'The five faced;' an epithet of Siva. పంచాక్షరి panch-ākshari. n. The 'five syllables.' that is, a certain spell or holy name 'నమశ్శివాయ' Na-mas-Si-vā-ya or 'Salutation to Siva,' similar to the five syllables 'A-ve-Ma-ri-a.' పంచేంద్రియములు panch-ēndriyamulu. n. The five senses or organs. 'సీ మేనిలోగర్ణనాసానేత్రజిహ్వత్వగాహ్వయ పంచేంద్రియములగోష్ఠి.' G. v. 13. పంచేంద్రియబద్ధుడైన panch-ēndriya-baddhuḍ-aina. adj. Carnal, sensual, worldly, given up to one's lusts.

(p. 719) paribhavamu, paribhāvamu or పరీభావము pari-bhavamu. [Skt.] n. Disgrace, disrespect, irreverence, insult, contempt, disregard, reproach, abuse. తిరస్కారము, అవమానము. పరిభవించు pari-bhavinṭsu. v. a. To contemn, slight, scorn, insult. తిరస్కారముచేయు, అవమానించు. పరిభూతము pari-bhūtamu. adj. Contemned. disregarded, despised. తిరస్కరింపబడిన, అవమానింపబడిన.