(p. 81) arimuri ari-muri. [Tel.] adv. Much, exceedingly, greatly. Quickly, hastily. One after another, repeatedly. అత్యంతము, మిక్కిలి, త్వరగా, శ్రీఘ్రముగా, ఒకటివెంట నొకటి, మాటిమాటికి, ముందువెనుక. 'పౌరుషంబరిమురిగ్రాల పింగళకుడన్మృగరాజు చరించునచ్చటన్.' P. i. 107. అరిమురితనము ari-muri-tanamu. n. Haste, hurry. ఆత్రము. అరిమురిని in haste. ఆత్రపడి 'మరికదాశివునకు మాకునంకంబు, అరిమురితనమిప్పుడదియేలననుచు.' BD. iv. 1747. అరిమురిపడు ari-muri-paḍu. v. i. To hasten. సంభ్రమించు.

(p. 174) ūṭa ūṭa. [Tel from ఊరు] n. Juice, sap. A fountain, a spring as of water. Marrow. ఎముక ఊట. Pickling liquor. strength. బలము, చేప. ఊటకల్లు ūṭa-kallu. n. A grain like అళ్లు. ఊటగుండు ūṭā-guṇḍu. n. The stone to which a weaver fastens the cross sticks on which he stretches his web. ఊటనీరు ūṭa-nīru. n. A gushing spring. ఊటపుట్టు. ūṭa-puṭṭu. v. n. To spring (as water.) ఊటబుడ్డిచెక్క ūṭa-buḍḍi-chekka. n. Wood that is strong and durable for building purposes. ఊటయెత్తు ūṭa-yettu. v. n. To be damp. ఊట యెత్తిన damp, moist. ఆ చెట్లు ఊట యెత్తిపోయినవి these trees have been injured by excessive moisture. ఊటయెత్తిన యిల్లు a damp house. ఊటగల heavy, abounding springs. సత్తువగల, బరువైన. ఊటగలకర్ర a heavy piece of wood. ఊటాడు ūṭāḍu. (ఊట+ఆడు) v. n. To shake, totter, waver, be agitated. చలించు, సంభ్రమించు. ఊటాడించు. (Vasu. iv. 159.) to shake కదల్చు, ఆడించు, అల్లలాడించు.

(p. 210) odaru odaru. [Tel.] v. i. To excel, increase, to be proud, to rejoice, విజృంభించు, సంభ్రమించు. v. t. To blame నిందించు. ఒదరుచు or ఒదర్చు odarutsu. v. t. To detach, separate ఊడదీయు.

(p. 334) krālu krālu. [Tel.] v. n. To wave. అల్లలాడు. To turn round and round. గిరగిరతిరుగు. To spread about చెదరు. To wander or roam about సంచరించు. To move about సంచలించు. To rejoice సంభ్రమించు. To behave ప్రవర్తిల్లు. To be long, oblong, or elongated. 'ఉ కాలినమోడువంటి కొరగాని శరీరము పల్లవెండ్రుకల్, గ్రాలెడుబూచిగడ్డమునుఖలల్ నటకంబ ున నీరెలుంగనున్ బేలగుమూఢవాక్యములు బీదనరంబుల తోడికుక్షియ ున్, దూలెడుక్రదంతములు నోరుముగల్గి యొకండు పుట్టినన్.' V. P. ii. 143. iii. 25. To shine, to be clear, to extend as a ray. To hang, dangle, as a necklace A. v. 121. BD. iv. 1589. ప్రకాశించు. క్రాలుకంటి or క్రాల్గంటి a woman who has beautiful eyes.

(p. 409) cindilu chindilu. [Tel.] v. n. To shake. చలించు. చిందిలి chindili. adj. Shaken. Disturbed. చలించినది. చిందిలిమందిలికాక undisturbed. చిందిలిపడు chindali-paḍu. v. n. To rejoice సంభ్రమించు. చిందిలిపాటు chindili-pāṭu. n. Hurry, agitation. వేగిరపాటు.

(p. 419) cirra chirra [Tel.] n. A peg, by which two rafters are held together. Anger కోపము. Dishevelled hair చింపిరి. చిర్ర, చిర్రని or చిర్రుమని adv. (anuk) Angrily. Suddenly. తటాలున. చిర్రచిర్ర chirra-chirra. n. Haste సంభ్రమము. చిర్రముర్ర chirra-murra. n. Confusion. చిర్రముర్రాడినను though they are agitated. చిర్రలుపొడుచు to be agitated సంభ్రమించు. See చిర్రు.

(p. 504) tattara or తత్తరము tattara. [Tel. తర+తర.] n. Perplexity, embarrassment, agitation, violent emotion, shuddering, shrinking. సంభ్రమము. Grief. తత్తరపడు tattara-paḍu. v. n. To be perplexed or agitated. To shudder or tremble. సంభ్రమించు. తత్తరపాటు. tattara-pāṭu. n. Agitation. తత్తరబిత్తరయ్యె he was at a loss. తత్తరించు or తత్తరవెట్టు tattarinṭsu. v. a. To perplex, trouble. తత్తరించు or తత్తరిల్లు v. n. To shudder, tremble. సంభ్రమపడు, చలించు.

(p. 511) taralu or తర్లు taralu. [Tel.] v. n. To set out or start. ప్రయాణమగు. To stir, move, proceed. చలించు, సంభ్రమించు. In music తర్లి means Da Capo, recommence: again. v. a. To lose, let go. విడుచు. తరలకు ధైర్యంబు do not lose heart తరలకచూచు to view steadily, without intermission. 'ధనరాసి యిచ్చోట తరలకనిత్తు.' (HD. ii. 1492) I will give the money here without fail. తరలించు or తగ్గించు tara-linṭsu. v. t. To cause to move, or march. Vasu. iii. 165. Chenna iii. 143. తరలుచు or తరల్చు to set free విడిపించు.

(p. 516) talaru talaru. [Tel.] v. n. To move. చలలించు. To bloom, shine, thrive, rejoice సంభ్రమించు, సంతోషించు. A. iv. 138. BD. iii. 1223. M. I. ii. 200. ఒప్పు. To think or consider చింతించు. To be confused కలగు.

(p. 531) tirugu tirugu. [Tel.] v. n. To turn, rove, roam, travel. సంచరించు To be giddy. పరిభ్రమించు. To go back. వెనుకకుమరలు. To come again. మరలవచ్చు. To cease, go off, as, disease, be revoked, as an order. To fail, miss, be fruitless, to break one's faith. అతడు ఈ పనిలో తిరిగినాడు he was engaged in this business. వానికి ఒళ్లు తిరిగినది he felt giddy, he was sick, or vomited. మధ్యతిరుగు to intercede, act between others, be an agent. వానికి నోరు బాగా తిరగదు he does not pronounce well. ఆ మాట నా నోట్లో తిరగదు. I cannot pronounce that word. కావలితిరుగు to stand sentry. తిరగదీయు to tamper with or corrupt a witness తమ మాటకు తిరుగులేదు you are supreme: your word is law. హుండి తిరిగిపోయినది the bill was dishonoured. చుక్కలు తిరిగినది the stars have turned, i.e., it is past midnight. తిరుగాణి (తిరుగు+ఆణి.) a screw. సందుల తిరిగిరి they went round by the alleys. తిరుగు v. a. To go round, encircle. సరివేష్టించు. తిరుగు or తిరుగుడు tirugu. n. A turning, a turning back, తిరుగుట, భ్రమణము. A change మారుపాటు. A screw, a rivet, a carpenter's vice. మర. A bend or turn (as in a road.) The point on which an affair turns. తిరుగుడుబండి a return cart. లెక్కలో తిరుగుడు వచ్చినది or తిరుగుళ్లుపడినవి there is a difficulty, a question, a point to be cleared. తిరుగుడుచీల or తిరుగుడునొక్కు a screw, మర. తిరుగుడు పువ్వు tiruguḍu-puvvu. n. The turning flower, i.e., the sun flower. A sort of gold jewel worn by women. తిరుగుడుత్రాడు a noose, ఉరి, ఉచ్చు. తిరుగుదల tirugudala. n. A turn. మరలుట. వ్యాధి తిరుగుదలగా నున్నది the disease is on the turn. తిరుగుడుపడు to turn, to be giddy పరిభ్రమించు. తిరుగుడుపాటు tiruguḍu-pāṭu. n. Rebellion, resistance. తిరుగబడు or తిరగబడు tiruga-baḍu. v. t. To turn against, to rebel against, to oppose, to attack angrily. తిరగబాటు or తిరుగబాటు tiraga-bāṭu. n. Disobedience, rebellion, turning against. తిరగబోయు or తిరుగబోయు tiraga-bōyu. v. a. To spice, or season (a curry.) తిరగబోత or తిరుగబోత tiraga. n. Seasoning, putting spice, &c., to food. తిరగవేయు or తిరుగవేయు tiraga-vēyu v. a. To turn a thing over. తిరుగ or తిరుగా tiruga. adv. Again. తిరుగడ tirugaḍa. (తిరుగు+గడ.) n. A pipe which is turned by a screw. మరపెట్టినగొట్టము. తిరుగలి or తిరగలి tirugali. (తిరుగు+కల్లు.) n. A hand mill. (or తిరుగు+కలి.) Turning భ్రమము. తిరుగుబోతు tirugu-bōtu. n. A rambler, rover, giddy fool. తిరుగుమొరుగు or తిరుగుమరుపు tirugu-morugu. n. An intricacy, refinement. Ila. iii. 16. తిరుగుమొగము tirugu-mogamu. n. Turning away the face. విముఖము. తిరుగుపారు tirugu-pāru. v. t. To surround. పరివేష్టించు.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 867) bammariñcu or బమ్మరిల్లు bamma-rinṭsu. [from Skt. భ్రమ.] v. n. To err, to go wrong, భ్రమించు. To be confounded, to be afraid or amazed, బెదరు, తొందరపడు. 'కోరలుగలవాని, గోళ్లనుగలవాని, గొమ్ములుగలవాని నమ్మవలదు, బమ్మరించెనేని బ్రతుకంగవచ్చునే, యెలుగుతోడిచెలిమియేల నీకు.' G. i. 284. 'పొడమాపినట్లైన వడిబట్టసమకట్టి. పరికించి కానక బమ్మరించు.' M. IV. ii. 303. బమ్మెర or బమ్మర bammera. n. Confusion. భ్రమ, బ్రాంతి, కళవళపాటు. బమ్మరపోవు v. n. To be in fright or confusion, భ్రమపడు, కళవళపడు. 'ఎలదేటిదాటులన్ బమ్మెర పోవదోలు దెగబారెడు వెంట్రుకలు.' Swa. iii. 5. బమ్మెరపోక bammera-pōka. n. The act of being confused. బమ్మెరపోవుట.

(p. 908) bommaramu bommaramu. [Tel.] n. A spinning top. బొంగరము. బొమ్మరములు bommaramulu. n. plu. A game played by children. 'చీకటిమోదిళ్లు చిమ్మబిల్లలనెట్టుబొట్టన గోలలుబొమ్మరాలు కుప్పిగంతులువిరిగుద్దులాటలు.' Vish. vii. 211. గొడుగుబొమ్మరము a spinning top shaped like an inverted umbrella, తలకిందుగాతిప్పిన గొడుగు ఆకారము గానుండే బొంగరము. బొమ్మరపోవు bommara-pōru. v. n. To turn giddy, భ్రమించు.

(p. 913) bramayu bramayu. [from Skt. భ్రమ.] v. n. To err, be deceived. To be confused, perplexed. భ్రమించు. బ్రమరితిరుగు, బ్రమరిపారు or బ్రమరులుపారు bramari-tirugu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు.

(p. 930) bhrama or భ్రమము bhrama. [Skt.] n. Whirling round, gyration. గిరగిర తిరగడము. Error or obliquity of judgement. Delusion, misapprehension. Misconception, illusion. Desire, wish, fondness, longing. భ్రాంతి, వానికి కొడుకును చూడవలెనని నిండా భ్రమగానున్నది he wishes very much to see his son. adj. Erroneous. తబ్బిబ్బైన. భ్రమపుమాటలు nonsense. భ్రమణము or భ్రమి bhramaṇamu. n. Whirling, turning, going round, wandering. భ్రమపడు bhrama-paḍu. v. n. To err, be mistaken, be deluded. భ్రమపరచు bhrama-paraṭsu. v. a. To mislead, delude. భ్రమప్రమాదము bhrama-pramādamu. n. A blunder, oversight. భ్రమము, భ్రమియు or బ్రమియు bhramayu. v. n. To err, be deceived. To be confused, perplexed. భ్రమరము bhramaramu. n. The large black carpenter bee, తుమ్మెద. The poets compare braids of black hair to clustering bees. A large kind of wasp. భ్రమరకీటన్యాయము like the caterpillars which the wasp places in its nest as food for its grubs; these are supposed to change into wasps; the similitude is used to point out the entire change produced in the mind of a pupil. భ్రమరకము bhramarakamu. n. Hair curled upon the forehead, నొసట చుట్టలుచుట్టలుగా జీరాడే ముంగురులు. A top, బొంగరము. భ్రమరి bhramari. n. A female bee. ఆడుతుమ్మెద. భ్రమరించు bhramarinṭsu. v. n. To circle round, భ్రమరించు, or భ్రమించు or భ్రమియంచు bhraminṭsu. v. n. To turn round, to spin round. To be confused, misled, deluded. M. I. i. 157. భ్రమనుపొందు, తిరుగు.