(p. 358) gariḍi or గరిడీ gariḍi. [Tel.] n. Fencing, sword play. సాము. A dancing school, a fencing school. సాముకూటము. గరడీల సాము, or గరిడీవిద్య sword play, gymnastics. A place చోటు. Nearness. సమీపము, చెంత. గరిడిముచ్చు a rogue who pretends to be a good man. మంచివానివలె దగ్గిరనుండి సమయము చూచి దొంగిలించే దొంగ. (కళా. ii.)

(p. 393) gōmukhamu gō-mukhamu. [Skt.] n. A sort of trumpet. Also smearing with cowdung. The front or spout of the lingam. The spout for water in the wall of a temple. గోముఖవ్యాఘ్రము gō-mukha-vyāghramu. n. A tiger in the disguise of a cow, i.e., a hypocrite. పైకి మంచివాని వలెనుండే దుష్టుడు.

(p. 797) pēru pēru. [Tel.] n. A name, an appellation. నామము. Fame, celebrity, notoriety, కీర్తి. A long loose necklace, దండ. దొంగయని పేరుపడినాడు he is notorious as a thief. మంచివాడని పేరెత్తినాడు he is well known as a good man. నిన్నుకొట్టకుంటే నాపేరు రాయుడుకాదు if I do not beat you my name is not Rama. నానుపేరుగలకంఠి a kind of necklace. adj. Great, అధికము. Large, పెద్ద. పేరోడ a large ship. Vish. iii. 393. పేరెండ fierce sunshine. ib. vi. 304. పేరలుక great anger. T. iii.86. 119. పేరురము a broad breast. పేరెలుగెత్తి పలికిరి they spoke aloud. R. v. 220. పేరంగద a great misfortune, మహత్తైన ఆపద. పేరెలమి great joy. M. XIII. i. 242. పేరుంగరము pēr-ungaramu. n. A ring with one's name cut on it, a signet ring, పేరుచెక్కిన ఉంగరము, సిఖాఉంగరము. పేరు or పేరుకొను pēru. v. n. To congeal, curdle, harden or thicken, as melted butter or curds. ఘనీభవించు, దట్టమగు. పాలు పేరబెట్టినది she set the milk to curdle. To increase, అతిశయించు. పేరుకొను or పేర్కొను pēru Konu. v. a. To call one by his name to call, to utter. పేరుపెట్టి పిలుచు, పిలుచు, ఉచ్చరించు. To praise, స్థుతించు. 'భయకంపితద్గదకంఠనాదియై జనకునితల్లిబేరుకొని సంతతముల్ పరిదేననంబు మానని నృపకన్య నూరడిల నమ్మికమాటలు బల్కి.' Vish. vi. 220. పేరుకోలు pēru-kōlu. n. Calling one by his name, &c. పేరు గ్రుచ్చు or పేరుకూర్చు pēru-gruṭsṭsu. v. a. To call one by his name, పేరుపెట్టిపిలుచు. To tell to say, to mention. చెప్పు, ఉదహరించు. పేర or పేరట pēra. adv. In the name of, in one's name. By name. నా పేరట వ్రాసినాడు he wrote to my name, i.e., wrote to me. నా పూర్వులపేరట పుట్టినమాన్యము a grant made to my ancestors. తల్లి పేరట ఒక పల్లె కట్టెను he built a village in his mother's name. In translation into English we omit 'name.' దినాలపేరట in course of time. పేరి pēri. adj. Named, by name, videlicet, id est. పేరుగల, 'శాంత పేరికాంతాలలామ' a woman named Sānta. R. ii. 139. పేరిటి pēriṭi. adj. Directed to, bearing the superscription of, as అతని పేరిటి౛ాబు a letter for you. నీపేరటివాడు a man bearing your name. పేరుపెట్టు pēru-peṭṭu. v. n. To name, to give newly a name or appellation. పేర్వేర pēr-vēra. adv. Name by name. ప్రతిమనిషియొక్కయును పెరుపెట్టి. 'పేర్వేరబొమ్మల పెండ్లిండ్లు సేయుచు నబలలతో డవియ్యంబులందు.' B. X. 1818. (Rukmini kalyan.) పేరడవి pēr-aḍavi. (పేరు+అడవి.) n. A great forest, a wilderness. మహారణ్యము. పేరాముదము pēr-āmudamu. (పేరు+ఆముదము.) n. The large kind of castor oil tree, పెద్దాముదము as opposed to చిట్టాముదము, a smaller species. పేరోలగము pēr-ōlagamu. n. A great court, or assembly. నిండుసభ. పేరుడు pēruḍu. n. The act of congealing, or thickening. పేరుకొనుట, ఘనీభవించుట. పేరుచు or పేర్చు pēruṭsu. v. n. To excel, అతిశయించు, విజృంభించు. To pile, to heap up. To increase, to enlarge: to display. ఒకటిమీద నొఖటిని వరుసగాపెట్టు, విశేషింపజేయు. చితిపేర్చిరి they prepared a funeral pile. 'ఇనుమును రాగియు దగరంబును వెండియు బసిండియును, బ్రభూతములై పేర్చిన సిరిజేయగమోపెడు గనులెడసెడ పెక్కుగలవు శారవనాధా.' M. VI. i.50. పేరుపు or పేర్పు pērupu. n. The act of arranging things one over another, the act of heaping or piling up. ఒకటిమీద నొకటి పేర్చుట. A potsherd, కుండపెంకు. పేరుమాను n. A large tree, పెద్దమాను.

(p. 932) mañci manchi. [Tel.] n. Good, మేలు, మంచి చెబ్బరలు good and evil. adj. Good, excellent, best; sound, fine, fair; much, great, severe (as a blow, a fever,) heavy (as rain.) adv. Very, మిక్కిలి. వాడు మంచివాడు he is a good man. మంచివారితో చెలిమిచేయుము seek the company of good men. మంచిపేరు a good name, i.e., reputation, character. వాడు మంచిపేరెత్తినాడు he gained good repute. మంచినీళ్లు good or drinkable water. వానితో మంచిమాటలాడి ఆ పుస్తకమును తెస్తిని. I spoke him fair, and brought the book. దీవియొక్క మంచి చెడుగులు వానికి నిమిత్తములేదు, లేక. దీని మంచి చెడ్డలతో వానికి ప్రసక్తిలేదు he has nothing to do with its good or evil fortune. మంచిగందము sandal, శ్రీచందనము. మంచిగాయము a severe wound. మంచిచేయి the right hand. మంచిదెబ్బ a sound or severe blow. మంచినిద్ర sound sleep. మంచినూనె sesamum oil. మంచిపాము a venomous snake, i.e., the cobra. మంచిపగడము real coral. మంచిపాలు pure milk, i.e., unmixed with water. మంచిముత్తెము a true pearl. మంచివాన heavy rain. ఇది మంచిబంగారా, కాకిబంగారా is this real gold or tinsel? ఒకటి మంచికుక్క ఒకటి వెర్రికుక్క one dog is sound, the other is mad. వానిమీద మంచితప్పు మోపినారు they have brought a serious charge against him. మంచిది పో well, you may go! మంచిది కానీ well, be it so! మంచితనము manchi-tanamu. n. Goodness, friendliness, gentleness. వానిని మంచితనము చేసికొన్నారు they spoke him fair or got him over. మంచితనాన అయ్యేది చెడుతనాన కాదు you may do that by fair means, which you cannot do by violence.

(p. 938) mandu mandu. [Tel. cf. Tam. మరందు.] n. Medicine, physic, a drug. ఔషధము. A love powder, వశ్యౌషధము. An antidote, ప్రతిక్రియ. An expedient, ఉపాయము. దీనికొక మందు చెప్పెదను I will tell you a device for this. Poison, విషము. Gunpowder, తుపాకి మందు. A rarity, a scarce thing. ఇంట్లో బియ్యము మందుకైనా లేవు there is no rice to be had for love or money. మంచివానికి మాట్లాడనిదేమందు if you are silent towards a good man it is a punishment to him. నీలిమందు indigo. నల్లమందు opium. మందుభాయీ or నల్లమందుభాయీ an opium eater. వలపుమందు or పెట్టుమందు love powder. మందుకాటుక eye salve. మందుపెట్టు to drug, to infatuate a person by administering to him or her a love powder, to poison. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache. దానిమందు వాని తలకెక్కినది the love powder administered by her has turned his head. adj. Impossible, దుర్లభము. 'కూడుదానగల్గెనేని కూరగుటమందు.' ఆము. iv. మందుపట్టడ mandu-paṭṭaḍa. n. A place where fireworks are prepared. బాణసంచుచేసెడుశాల. మందుమల mandu-mala. n. A hill on which drugs are found, an epithet applied to a hill called ద్రోణము. మందులమారి mandula-māri. n. One who administers love powders. మందాకు mand-aku. n. A medicinal herb. ఓషధి. 'కోటబంగారుగా జేయుకొరుకుమున్ను బ్రహ్మపిడిచిన మందాకు పసరవంగ.' A. ii. 8. మందులవాడు mandula-vāḍu. n. A druggist

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 1031) mēlu mēlu. [Tel.] n. Good, kindness. ఉపకారము. Good fortune, prosperity, favour, happiness, క్షేమము, శుభము. Profit, advantage, లాభము. Righteousness, పుణ్యము, సుకృతము. Excellence, superiority, విశేషము. Love, మోహము. Pride, మదము. 'చదువుల మేలులేదొ.' P. iv. 119. అక్కడికి పోతే మేలు it would be better to go there. అదేమేలు so much the better. మేలెరుగు to be grateful, remember kindness. కీడుమేలు తెలిసినవాడు one who knows good and evil. 'మేలుకలిగేవాడు in time of prosperity. 'తత్సుతశతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలుభూవరా.' Bhārat మేలు or మేలి adj. Upper, higher. ఉపరి, అధికము, పై. Good, better. Noble, fine, excellent, superior, శుభమైన, శ్రేష్ఠమైన. మేలుమిద్దె an upper storey. 'లోపలియంతస్తులోని మేల్మిద్దె.' Sārang. D. 113. మేలుగోడ the top wall, battlement, parapet or rail wall. మేలుముసుకు the outer cover. మేలుమాట or మేలువార్త happy news. adv. Up, above, over, మేలు or మేలుమేలు interj. Well done! excellent! better and better! జయ, జయ జయ. మేలుకట్టు mēli-kaṭṭu. n. An awning, a canopy. వితానము. 'మేలిమిమీరగా మేలుకట్టులుగట్టు, రమణీయ చీనాంబరములుగట్టి.' N. ix. 124. మేలుకమ్మిచీర mēlu-kammi-chīra. n. A cotton cloth woven with a coloured border three inches broad. మేలుచెయ్యి mēlu-cheyyi. n. Superiority. హెచ్చు, ఆధిక్యము. adj. Superior, హెచ్చైన. Victorious, గెలుపుగల. మేలుచెయ్యిగానుండు to prevail, to have the advantage. 'అట్లు తమవారు మేలుచెయ్యైన భంగివిని.' M. VI. ii. 2. మేలిమి mēlimi. n. Fineness, excellence. Pure gold. తప్త కాంచనము, అపరంజి. మేలిమి or మేలి adj. Fine, excellent. B. X. 207. మేలిల్లు mēl-illu. n. A upper storey, మేడ, సౌధము. మేలుకొను, మేల్కొను, మేలుకను, మేల్కను, మేలుకాంచు or మేల్కాంచు mēlu-konu. v. n. To awake, rise. To be aroused, stand on one's guard, be alert. నిద్రతెలియు, జాగ్రతపడు. మేలుకొలుపు mēlukolupu. v. a. To awaken. నిద్రలేపు. మేలుకొలుపులు mēlu-kolupulu. n. Matinsong, reveille, music in the dawning. సుప్రభాతములు. cf. 'the dulcet sounds at break of day, &c. మేలుకోలు mēlu-kōlu. n. The act of awaking, మేలుకొనుట. మేలుదురంగి or మేల్దురంగి mēlu-durangi. [H. dorangi] n. Fine velvet. Fine shot silk. ఒకవిధమైన చక్కనిపట్టు. 'పటికంపుమెట్లను జిగిరంగు మేల్దురంగి.' T. iv. 202. మేలువడు or మేల్పడు mēlu-paḍu. n. To fall in love, be enamoured, మోహిమచు, ఆశపడు. 'ఎవ్వనిచూచి మేలుపడితే యరవింద దళాక్షి.' Vijaya. iii. 37. మేలుబంతి mēlu-banti. n. The top line, the copy set to a schoolboy learning to write. A pattern, మాదిరి. One who is or sets an example; a paragon of excellence, an example, ఉదాహరణము. adj. Excellent, శ్రేష్ఠము, శ్రేష్ఠుడు, శ్రేష్ఠురాలు. 'మేదినీనాధులకునెల్ల మేలుబంతిగా బ్రవర్తింపకేల, దుష్కర్మివైతి.' Vish. ii. 116. 'నిజచరిత్రంబు భావిబూభుజులకెల్ల మేలుబంతిగవసుమతియేలుచుండె.' ib. vi. 63. మేలలుమచ్చు mēlu-maṭsṭsu. n. An upper storey, చంద్రశాల. మేలుమచ్చులు a kind of game played by boys. మేలురాసి mēlu rāṣi. n. The top part of a heap of winnowed grain. తూర్పెత్తిన ధాన్యపుసోగు. మేలువాడు mēlu-vāḍu. n. A lover, విటుడు, వలపుకాడు, మంచివాడు. 'అంతరాధకుమేలు వాడైమురారి.' A. v. 56.

(p. 1039) modalu modalu. [Tel. infl. మొదటి or మొదలిటి. abl. మొదట. plu. మొదళ్లు.] n. The beginning, origin, source. అది, మూలము. The root, stock. వృక్షమూలము. Principal, capital as opposed to interest. మూలధనము, అసలు. The chief, the head; the foundation of a thing, the basis. The foot of a mountain. చెవిమొదలు the lower tip of the ear. వడ్డీమొదలు interest and principal. వాడు మొదలే మంచివాడుకాడు in fact he is not a good man. మొదల, అనగా మూలమునందు at the root. మొదలు, మొదలుగ, మొదలైన, మొదలుగా or మొదలుగాగల modalu. adv. Etcetera. భేరిమొదలుగ drums, &c. (literally, beginning with the drum.) వాడు వచ్చినది మొదలు or మొదలుగ since his arrival. మొదలుకొను or మొదలగు modalu-konu. v. a. To begin. ప్రారంభించు. ఇది మొదలుకొని henceforth, beginning from this. వాడు వచ్చినది మొదలుకొని since his arrival. మొదలుచెడు modalu-cheḍu. v. n. To be ruined, root and branch. తుట్రమరచెడు. మొదలుపెట్టు modalu-peṭṭu. v. a. To begin. ఆరంభించు. మొదట modaṭa. adv. At first, at the beginning, in the first place మొట్టమొదట moṭṭa-modaṭa. (మొదలు + మొదలు.) adv. At the very beginning, at first, first of all, ప్రప్రథమమందు. మోవదటి modaṭi. adj. First, earliest, original, primary, principal, capital, chief. వాడు అబద్ధాలకు మొదటిపాదము he is the father of lies, వాడు కలహానికి మొదటిపాదము he was the beginner of the quarrel.

(p. 1058) yōgyamu yōgyamu. [Skt.] adj. Worthy, fit, proper, suitable, competent, clever, skilful. మంచి, తగిన, నేర్పుగల, శక్తిగల. యోగ్యత yōgyata. n. Ability, cleverness, skill, merit, worthiness, fitness, capacity, desert, respectability, అర్హత. యోగ్యుడు yōgyuḍu. n. One who is fit, proper, worthy,or deserving; an honest, respectable man. మంచివాడు, తగినవాడు. అర్హుడు. వ్యవహార యోగ్యుడు one who is legally of age, a free agent, వయసు వచ్చినవాడు. యోగ్యురాలు yōgyu-r-ālu. n. A woman who is fit, proper, or worthy; a decent, respectable woman. మంచిది, తగినది.

(p. 1112) lō lō. [Tel.] prep. In, within, inside of, amongst, among, of. దారిలో on the road. ఇంటిలో or ఇంట్లో in the house. వచ్చినంతలో on his coming. అంతలో or ఇంతలో in the meantime. The word must be translated to suit the verb with which it is used. Thus, బిళ్లను మెడలో వేసుకొన్నాడు he wore the badge over his shoulder. తలలో వాగా చుట్టుకొన్నాడు he rolled the turban round his head. అత్తలోనుండి విభాగము కాలేదు she is not separated from her mother-in-law's family. ఇంతరాత్రిలో so late at night. తమలోతాము మాటాడుకోలేదు they did not speak to each other. వేలిలోనుండే ఉంగరము the ring on his finger. బిడ్డ నాపక్కలో పండుకొని ఉండినది the child lay down at my side. మాలో అందరు all of us. వాడు అందరిలో మంచివాడు he is the best of them all. (See లోను and లోని.) పనిలో మాట్లాడుట to talk during work, or while at work. చెట్టులో బంకకారుతున్నది gum flows from the tree. అతడు నాచేతిలో కోసినాడు he inflicted a wound on my hand. లో lō. adj. Inner, internal, inside. Inferior, or subordinate. లోగది an inner room. లోకావు a sub-renter or under farmer. లోచెయ్యి the inner hand, i.e., the palm of the hand. లోగొను to take inside, to receive, to contain within itself, లోపల నడచుకొను. లోమనుష్యుడు a reserved or self-contained man. లోగా lō-gā. adv. Within, inside, meanwhile, in the course of, లోపల. పదిదినములకులోగా within ten days. ఈలోగా meantime. ఇది వానికి చేరే లోగా before this reaches him. యాభైయేండ్లకులోగా before he was fifty years old.

(p. 1125) vaḍi vaḍi. [Tel.] n. Quickness, briskness, celerity, rapidity; sharpness, violence. శీఘ్రము. వేగము. Prowess, courage. శౌర్యము, క్షౌత్రము. Time, కాలము as in ఇంచుకనడి. కొంతవడి. పెద్దవడి. The twist of a cord. దారముపిరి. పురిబిగువు, పురిబిగువునపడుచిక్కు. (In prosody) rhyming syllables. కవిత్వమందయతి, పద్యయతి. plural వళ్లు. వడికాడు vaḍi-kāḍu.n. A quick or brave man. వేగముకలవాడు. శౌర్యవంతుడు. వడిగలతనము courage, bravery, వడిగలవానితనము, శౌర్యము. వడికొలుపు vaḍi-kolupu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, 'మొలకమీసలువడిగొల్పుమురువు నేర్చె.' T. ii. 73. To hasten, to cause to be quick. వేగముకలుగునట్లుచేయు. వడిగొను vaḍi-gonu. v. n. To become twisted, మెలిపడు. To be fast, వేగముకలుగు. వడిగల vaḍi-gala. adj. Quick, brisk, violent, clever, brave, వేగముగల, శూరత్వముగల. వాడు మంచివడి గలవాడు he is very quick or clever. adv. Quickly, freshly, త్వరగా, పురిగొని. 'పడుచులేచుచుడు గచువడిగొంచొదవెడుకినుకల గడుబెట్టిదముగ.' M. V. ii. 348. వడిపడు vaḍi-paḍu. v. n. To be troubled, afflicted, oppressed; to toil. వడివెట్టు or వడివేయు vaḍi-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, నులుము. 'తే గీ అలుకచేనుండబుగ్గలునులిచితిట్టి తొడలువడిపెట్టి కోదండమమరగట్టి రెట్టతెగగట్టి.' H. ii. 180. To trouble, annoy, persecute. బాధపెట్టు. వడిసుడి vaḍi-suḍi. n. A whirlpool. ఆవర్తము.

(p. 1142) vaḷi vāli. [Skt.] n. A fold of the skin or fat forming lines across the belly over the navel. కడుపుమీదిముడత, శరీరపుముడత. Any fold, ముడుత. A rhyming letter. యత్యక్షరము. 'వళితరంగములుపొక్కిలిసుళ్లు.' N. ii. 284. వళులు vaḷulu. n. plu. Folds, ముడుతలు. Goods, సరుకులు. 'మంచివళులకు వెలబొసగించువేళ.' S. iii. 46.

(p. 1150) vāḍu vāḍu. [Tel. cf. Tam. అవన్. The Drav. base of the word is అ or ఆ = that. The primitive form is ఆడు he cf. అది. The sound of వ (V) is added to facilitate the pronounciation.] pron. in the third person masculine singular. He, that man, ఆ పురుషుడు. Gen. వాడి or వాని his. Dative వాడికి or వానికి to him. plu. వారు. వాండ్లు, వారలు or వాండ్రు they. వారు తమతమ యిండ్లకుపోయినారు they all went to their respective houses. వాడికివాడే he himself. వారికివారే they themselves. It is added to the genitive of a noun. ఇంటివాడు the owner of the house, the house owner. గుర్రపువాడు a horsekeeper. రావిపాటివారు the people of the Ravipāṭi family. తప్పెటవాడు he of the drum, the drummer. అక్కడివారు the people of that place. వాడు నావాడు he is a man of mine, i.e., he is my kinsman, my relation. అతనివారు his relations, his friends, his people. It is also added to verbal participles. పోయేవాడు the man who goes. పాడేవాడు he who sings, the singer. ఆడేవారు those who play, the players. వెళ్లేవాడా O passer by! Added to adjectives, it forms the corresponding nouns. మంచివాడు a good man. చెడ్డవాడు a bad man. ముసలివాడు an old man. చిన్నవాడు a boy. పెద్దవారు old folks. చిన్నవారు young folks.

(p. 1291) sat sat. [Skt.] adj. True, good, virtuous. Excellent, venerable, respectable, pure, holy. యథార్థమైన, ఘనమైన, మంచి, పావనమైన. One verse says 'చదువనివాడజ్ఞుండగు చదివినసదసద్వివేక చతురతగలుగున్.' సత్కర్మము or సత్కార్యము a good deed. అపత్ not good, evil. సత్కవి a good poet, మంచి కావ్యకర్త. సత్పాత్రము worthy, deserving, fit. యోగ్యమైన, అర్హమైన. సత్పాత్రుడు one who is worthy, deserving or fit, అర్హుడు, తగినవాడు. సత్పురుషుడు a good man, మంచివాడు, సత్పథము a good way, మంచిదోవ. The final letter undergoes the usual phonetic changes when the word is used in composition: e.g. సన్మార్గము a good way, సమ్మనీంద్రుడు a holy sage; &c. సచ్చరితుడు a virtuous, honest or upright man, మంచి నడతగలవాడు. సచ్చిదానందము God, as the fountain of being, intelligence, and happiness: lit. 'it that is good, wise, and happy.' నిత్య జ్ఞానానంద స్వరూపపరబ్రహ్మము. సచ్ఛుద్రుడు a pious Sudra, సదాచారముగల శూద్రుడు. సజ్జనత్వము magnanimity, goodness, సభ్యత్వము. సజ్ఞనుడు a respectable man, a good man, సభ్యుడు. సదునష్ఠానము a good practice, సదాచారము. సదమలము pure, spotless, నిర్మలము. సదాచారము virtuous conduct, correct deportment, మంచినడత, సదాచారి a virtuous man. సదాచారులు the wise, the good. సదుత్తరము a proper answer or reply, ప్రతివాక్యము సదుపాయము an excellent means, a good expedient, మంచిసాధనము. సద్గతి beatitude, salvation, future bliss, ముక్తి. 'సద్గతియె చేకురు.' Swa. ii. 80. సద్గుణము virtue, a good quality, సుశీలము. సద్భక్తి true religion, zeal strong faith, fidelity, పూజ్యులయందలి మిక్కిలి అనురాగము. సద్భావము goodness, kindness, politeness, విద్యమానత, దయశిష్టాచారము. సద్వినయము true humility, మంచినమ్రత. సద్వ్యాపారము good behaviour, good conduct, మంచివృత్తి. సద్వ్యాసంగము love of good acts, మంచియిచ్ఛ, సున్నుతము praised, applauded, commended, స్తోత్రము చేయబడ్డ, కొనియాబడ్డ. సన్నుతి sincere praise, commendation, laud. చక్కనిస్తుతి, స్తోత్రము. సన్నుతించు to praise, applaud, commend, చక్కగా స్తోత్రముచేయు, మెచ్చుకొను. సన్మహత్త్వము greatness, urbanity, గొప్పతనము, శ్రేష్ఠత. Chenn. ii. 77. సన్మార్గము good or virtuous conduct, మంచినడత. సన్మార్గి or సన్మార్గుడు one of virtuous conduct, one who behaves well, మంచినడతగలవాడు. 'సన్మార్గికి కలియుగమున సౌఖ్యముగలదే.' G. v. 69. సమ్మని or సమ్మనీంద్రుడు a venerable sage or hermit మహర్షి. M. I. i. 173.

(p. 1291) sattamamu sat-tanamu. [Skt.] adj. Best, most excellent, most pure, very holy. మరీమంచి, మిక్కిలిశ్రేష్ఠమైన, పూజ్యమైన, సత్తముడు sat-tamuḍu. n. The best or most excellent of men. అందరికంటె మంచివాడు. అందరికంటె పూజ్యుడు, శ్రేష్ఠుడు.