(p. 95) avalambiñcu avalambinṭsu. [Skt.] v. a. To take hold of any thing; depend on any person or thing. చేపట్టు, ఆశ్రయించు, ఆ మతమును అవలంబించినవారు Converts, those who embraced that creed. ధైర్యము నవలంబంచి picking up courage. ఆయనమాట నవలంబించినారు they embraced his opinion, or sided with him. అవలంబము or అవలంబనము avalambamu n. Taking hold of anything, hanging on or from. Adoption, or profession of certain views. గతి, ఆశ్రయము, మతావలంబనము the adoption of a religion. అవలంబితము adj. That which is adopted, as one's own.

(p. 98) aśāstrīyamu a-ṣāstrīyamu. [Skt.] Opposed to the Sāstras. శాస్త్రసమ్మతముకాని.

(p. 214) orudala oru-dala. [Tel.] n. A hole ఎలుక బొక్క. P. ii. 117. Solitude ఏకాంతము. Talebearing, backbiting చాడీలు చెప్పుట, కొండెములు చెప్పుడ, కొండెకానితనము Miserliness పైశున్యము. ఒరుదలకాడు orudala-kāḍu. n. A wretch: a miser పిశునుడు. A. iv. 167. A talebearer. A backbiter, a slanderer, a tell-tale, కొండెకాడు. 'మొదలన యొరుదలకానిం జెదరంగానాడకాత్మ జింతింపుపదిం బదిగమృషయేని మరివిడు మదముస్తుగజేయకుండు మొక్క మతమునన్.' A. iv. 267.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 705) padilamu padilamu. [Tel.] n. Steadiness. స్థైర్యము. Care, caution, security, carefulness, జాగరూకత. adj. Careful, steady. భద్రముగా. carefully, పదిలముచేయు or పదిలపరుచు padilamu-chēyu. v. a. To secure or take care of, to put by. పదిలించు padilinṭsu. v. a. To keep safely, to lay up. పదిలపరుచు. 'పరుసవేదిదీని పదిలింపుమనుచు.' Navan. p: 203. పదిలుడు padiluḍu. n. One who is careful, జాగరూకుడు. A steady man, స్థిరుడు. 'మొదటతనమతమువదలక, తుదనెవ్వరితమమునైన దూషింపకయున్, బదిలుడయికోర్కిగోరక, ముదమునజరియించువాడెముక్తుడువేమా' Vēma. 158.

(p. 946) matamu matamu. [Skt.] n. Opinion. అభిప్రాయము. Wish, idea. A doctrine, creed, sect, religion, శాస్త్రము. Consent, సమ్మతి. త్రిమతములు the three creeds, i.e., the Vaishnava, Madhwa and Smarta creeds. షణ్మతములు the six creeds, viz. వైష్నవము, శైవము, శాక్తము, గాణపతము, సౌరము and కాపాలికము కాదిమతము (in magic) is the mode wherein the alphabet is recited the right way while హోదిమతము is reciting the alphabet backwards, the wrong way, beginning with హ which is the last consonant.

(p. 1053) yathā yathā. [Skt.] adv. As, according to, to the extent of. యథాకాలము a reasonable time. యథాక్రమముగా yathā-kramamu-gā. adv. In order, orderly, duly. క్రమప్రకారముగా. యథాజాతుడు yathā-jātuḍu. n. A fool, blockhead. మూఢుడు. యథాతథా yathā-tathā. adv. In any way, in like manner, ఎట్లాగైనా, ఎట్లో అట్లు. యథార్థము yath-ārthamu. (యథా + అర్థము.) n. Truth, reality, verity, the case or fact. నిజము, సత్యము. యథార్థుడు a veracious man, a conscientious an. adj. True correct, real, actual, నిజమైన. యథార్థత yath-ārthata. n. Rectitude, veracity నిజము. యథాప్రకారముగా as usual. యథాభిమతముగా జరిగించినారు they did as he pleased. యథాయథలు yathā-yathalu. adv. Dispersedly. యథాయథలైపోవు to run away in various directions or at random, to flee or disperse on all sides.

(p. 1070) rākoṭṭu rā-koṭṭu. [Tel. See under రా from వచ్చు.] v. n. &a. To address scornfully using thou and thee, tutoyer. రారా పోరా అని ఏకవచనామతముగాపిలుచు, రారా పోరా అని అమర్యాదగా అను, తిరస్కరించు. 'కలహకంటకుడయిది, నీకొరకైకాదు శత్రునిండగ్గరుచో, రాకొట్టి పిలిచిమదిను, ద్రేకము బుట్టించి పోటు దెలుపగవలయున్.' G. vii. 68.

(p. 1182) vimatuḍu vi-matuḍu. [Skt.] n. A dissenter, one of another opinion, an opposer; one who is malevolent or spiteful, an ill wisher, an enemy, విరుద్ధమైనమతముగలవాడు, అన్యమతస్థుడు, శత్రువు.' విమతులబలమరయక వైరముగొనుజనుడు.' P. i. 542.

(p. 1201) vīramu vīramu. [Skt. cf. Lat. vir.] adj. Heroic, brave, exalted. శురమైన, శౌర్యముగల, ఉత్తమమైన. వీరస్వర్గము the Olympus or Elysium of heroes. వీరగోష్ఠి the company of heroes, 'వీరకేదారంపుపాగ.' (Vasu. pref.) అనగా రణరంగోచితమైన శీరస్త్రము. వీరక్షామము a severe famine. విరసాతివ్రత్యము stern chasity, rigid purity వీరకత్తియ or వీరకత్తె Same as వియ్యంకురాలు (q. v.) వీరకాడు Same as వియ్యంకుడు. (q. v.) వీరజయంతిక vīra-jayantika. n. A war dance. యుద్ధమందలి వీరులనృత్యము. వీరత్వము vīra-tvamu. n. Heroism, courage, valor, శూరత్వము. వీరతాయెతు vīra-tāyetu. n. Acharm worn by warriors. వీరపత్ని vīra-patni. n. A hero's wife. వీరపాణము vīra-pāṇamu. n. A drink taken at the beginning or end of a battle. వీరభద్రపళ్లెరము vīra-bhadra-paḷḷeramu. n. A very large tray. వీరమద్దెలు, వీరమద్దియలు. వీరముద్దియలు. వీరముద్దెలు. వీమధ్యములు or వీరముద్రికలు vīra-maddelu. n. plu. Rings worn on the middle toe. వీరులు పాదమధ్యాంగుళియందుంచే ముద్రికలు. వీరముష్టి vīra-mushṭi. n. An extremely orthodox or very bigoted Saivite, a Jangam beggar, one who goes about begging alms from the Vaisyas with sword and shield. వీరరుద్రవేషము వేసికొని కోమట్లను యాచించు ఒక తెగభిక్షుకుడు. వీరవైష్ణవుడు vīra-vaishṇavuḍu. n. An extremely bigoted or orthodox Vaishnavaite, వైష్ణవులలో నిండాపట్టుగలిగియుండేవాడు. వీరశైవము vīra-ṣaivamu. n. Ultra-orthodox Sivaism. శివమతములో నిండాకరుకుగానుండుట. వీరశైవుడు vīra-ṣaivuḍu. n. A very orthodox or bigoted Saivite. వీరసువు vīr-asuvu. n. The mother of a hero, వీరుని గన్న తల్లి. వీరావేశము vīr-āvēṣamu. n. Zeal, bravery, madness, fury, శౌర్యము, వెర్రి వీరాసనము vīrā-sanamu. n. Keeping a careful sentry at night. వీరుడు vīruḍu. [Skt. cognate with 'hero.'] n. A hero, warrior, or champion, శూరుడు. An excellent man. శ్రేష్ఠుడు. వీర్యము vīryamu n. Heroism, valour, courage, bravery, శౌర్యము, పరాక్రమము. Semen virile. రేతస్సు.

(p. 1230) vaiśēṣikamu vaiṣēshikamu. [Skt.] n. One of the six philosophical systems (Darsanas) of the Hindus, in which seven primeval principles are maintained as existing, సప్తపదార్థములను చెప్పునట్టి తర్కశాస్త్రము, దర్శన విశేషము, షణ్మతములలోనొకటి. వైశేషికశాస్త్రము a treatise explaining this system.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1304) sammatamu sam-matamu. [Skt.] adj. Assented to, agreed to, concurred in, approved of, liked, agreeable, సమ్మతియైన, అంగీకృతము. శాస్త్రసమ్మతమైనపని a legal act. అతనికి సమ్మతము కానిది that which is not agreeable to him. సమ్మతముగా sam-matamu-gā. adv. Willingly, agreeably, according to. మనః పూర్వకముగా, ప్రకారముగా, శాస్త్రసమ్మతముగా according to rule. తమతీర్పు దైవసమ్మతముగా నుండవలసినది you should give such a decision as may be right in the sight of God. సమ్మతి sam-mati. n. Consent approbation, assent. అంగీకారము, ఇచ్ఛ, ఇష్టము, అనుజ్ఞ. సమ్మతివచనము a text adduced in proof. శేషయ్య సమ్మతిని కొమారుడు రంగయ్య వ్రాలు signed by me, Rangaya, on behalf of my father Seshaya. సమ్మతించు, సమ్మతిలు or సమ్మతిల్లు sam-mat-inṭsu. v. n. To consent or agree. ఒప్పు, అంగీకరించు, సమ్మతుడు sam-matuḍu. n. One who assented to or agreed to; one who is approved of, అంగీకృతుడు, ఒప్పుకోబడ్డవాడు. సర్వజనసమ్మతుడు he whom all approve.

(p. 1371) smārtulu smārtulu. n. The followers of the doctrines of Sankara Chari which inculcate the worship of both Vishṇu and Siva. శంకరాచార్యులవారి మతమును ఆవలంబించినవారు.