(p. 40) atimadhuramu ati-madhuramu. [Skt.] adj. Very delicious; delightful. నిండా రుచిగల, రమ్యమైన. అతిమధురము n. Liquorice, Glycyrrhiza glabra or the root of the Abrus precatorius which is used instead.

(p. 45) advandvuḍu a-dvandvuḍu. [Skt.] n. A philosopher, i.e., he who despises the pairs of opposites, such as heat and cold, good and evil, pleasure and pain, &c. నిస్సంగుడు. 'అందుండున్ ద్వయసద్మ పద్మవదనుండద్వంద్వుడ శ్రాంతయోగాంధూబద్ధ మధుర్విషద్విరదుడ న్వర్థాభిధానుండు.' A. i. 77.

(p. 56) anupānamu anu-pānamu. [Skt.] n. A vehicle in medicine, anything taken with medicine to make it less nauseous. మందుతో కూడా తీసుకొనే మధురమైన వస్తువు. 'తద్వచనౌషధంబు ప్రియానుపాన సహితంబై.' Anir. ii 108. యీ మందుకు పాలును అనుపానము చేసి పుచ్చుకో you must take milk as a vehicle to this medicine, you must take this medicine in milk.

(p. 91) allōnērēḍu allō-nērēḍu. [Tel.] n. A kind of Myrtus Cyminum (Roxb.) its fruit being like a black cherry. See నేరెడు or నేరేడు. అల్లోనేరేళ్లు allo-nērēḷḷu. [Tel.] n. Salutations. నతివిశేషములు, దండములు, 'మధురాపురిలో మహిమలు చెందిన, బాల కృష్ణునకు ప్రాణాచారము, మాయాస్థలిలో మధుసూదనునకు నిరతంబల్లో నేరేళ్లనుకొని.' Hamsa. iv. 271. అల్లోనేరేడు పాటలు songs sung by women with a chorus అల్లోనేరేళ్లల్లో. 'ఇంతీ యల్లొనేరేళ్లు గౌరీకల్యాణము లంచు.' పాంచా. iv. ఎల్ల సుఖంబులఁజేకొన జెల్లుట యౌవనమునంద చిక్కిన మరిపా టిల్లునె వెన్నెలదినముల నల్లోనేరేళ్లుగాక యావలగలవే. రామా. సుంద: కాం.

(p. 255) kalakaṇṭhamu kala-kanṭhamu. [Skt.] n. A sweet voice. మధురధ్వని. The black cuckoo so called from its melodious note. కలకంఠి the sweet-voiced one, i.e., a woman.

(p. 266) kākali Kākali. [Skt.] n. A trilling note or gentle warble. Melody. సూక్ష్మమైన అవ్యక్తమధురధ్వని.

(p. 533) tīpi or తీపు tīpi. [Tel.] n. Sweetness. Love, liking ఇచ్ఛ. A pang, throbbing pain యాతన. adj. Sweet మధురము. తీపిపుట్టించు tīpi-puṭṭinṭsu. v. t. To give an appetite, or sharpen the inclination. తీపిఉలవి or నల్లఉలవి or ఉలవటెంకి tipī-ulavi. n. A kind of fish, Rhynchobatus djeddensis (F.B.I.) తీపుత్రాడు a sweetened string for catching birds with. తీపురము tīpu-ramu. n. A joke. ఆగడము.

(p. 650) niculamu niṭsulamu. [Skt.] n. The red Oleander tree. ఎర్రగన్నేరు. M. XIII. i. 167. Game, poultry, any bird that may be eaten. 'నిచులబరాయవుల్ నిర్గళద్రసములు, మధురనిచులంబులిడెనొక్క మధురవాణి.' Balarama. vi. 127, 146.

(p. 949) madhuramu madhuramu. [Skt.] adj. Sweet, delicious, agreeable. సుందరమైన, స్వాదువైన, ప్రియమైన. n. Sweetness, తియ్యన. మధురస madhu-rasa. n. The vine tree, గోస్తని, ద్రాక్షచెట్టు. మధురిమ or మధురిమము madhurima. n. Sweetness, తియ్యన.

(p. 949) madhuvu madhuvu. [Skt.] n. Wine, spirits. కల్లు. Honey, తేనె. The sweet juice or nectar of flowers. మకరందము, పూదేనె. The spring time of the year. చైత్రమాసము, వసంతఋతువు. మధువ్రతము madhu-vratamu. n. A bee. తుమ్మెద. మధుసఖుడు madhu-sakhuḍu. n. An epithet of Manmadha. మధుకరము madhu-karamu. n. A bee, as the maker of honey (మధువు.) తుమ్మెద. Also, boiled rice given as alms, భిక్షాన్నము. మధుపము madhupamu. n. A bee, as 'sucking honey'. తుమ్మెద. మధుపర్కము madhu-parkamu. n. Honey mixed with curds. దధిసంయుక్త మధువు. A bridal dress. పెండ్లిలో వధూవరులకు ఇచ్చే వస్త్రము. మధుయష్టిక madhu-yashṭika. n. Liquorice, అతిమధురము. మధులిహము madhu-lihamu n. The honey bee, తేనెయాగ. మధువారము madhu-varamu. n. Tippling, drinking frequently. మద్యపానక్రమము. మధూకము or మధుకము madḥūkamu. n. The tree called Bassia latifolia. ఇప్పచెట్టు. మధూచ్చిష్టము madhū-chhiṣhṭamu. n. Bees wax. Lit: the refuse of honey. మైనము. మధూలకము madhūlakamu. n. The lesser species of Bassia latifolia. నీరుఇప్ప, కొండయిప్ప. మధూలిక or మధూళిక madhūlika. n. The pollen or dust of flowers. పుప్పొడి. A stream of honey. మధూళికల్. 'నడుమనేకొని దీవలుసాగ౛ుట్టుకొం, చడరికడారకాచకటకాకృతి సుళ్ల మెలంగెగాడుపుల్, జడగతినధ్వనీన పరిషత్పటునిశ్వసితానలం బెదుర్పడమరిసార్చులై సురసురందుద సుళ్లుగస్రుక్కెనోయనన్.' A. v. 130. టీ మధూళికల్, మకరందధారలు.

(p. 949) madhusūdanuḍu or మధురిపుడు madhu-sūdanuḍu. [Skt.] n. An epithet of Vishṇu, as having slain the giant Madhu.

(p. 964) masalu or మసులు masalu [Tel.] v. n. To delay, to tarry, తచ్చాడు, తిరుగు. To roam, wander, walk or go about for pleasure, విహరించు, జాగుచేయు, తడయు. To hesitate, సందేహించు, అనుమానించు. To be gorged, or heavy with eating, వెక్కసముగా తిని బాధపడు To boil violently, నీళ్లు మిక్కిలికాగు. To turn back, వెనుకకుతిరుగు. దానికి నెలమసలినది a month has passed with her, i.e., she has been a month pregnant. పాము కప్పను తిని మసలుచున్నది the snake is sluggish being gorged. నీళ్లు మసలుచున్నవి లేక, మరుగుచున్నవి the water is boiling violently. 'తమకము మానిచనుండన్న నవియు మసలకచనియెన్.' Swa. vi. 85. 'పసరపుమాంసముబెట్టియు, మసలకసుల్తాను ముసలమానులజేసెన్, పసచెలులయధరమాంసము, గుసుమాస్త్రుడుపెట్టిచెరిచె గులములవేమా.' Vēma 814. 'కసిగాయ గరచిచూచిన, మసలకమరియొకరెకాక మధురంబగునే.' Sumati. 62. మసలుకొను Same as మసలు. మారుమసలు māru-masalu. v. n. To rival, match, to oppose, to front, సరిగా ఎదిరించు.

(p. 972) mādhuryamu or మాథురి mādhuryamu. [Skt. from మధురము] n. Sweetness, తీపు.

(p. 1054) yaṣṭi yashṭi. [Skt.] n. A staff, a stick, a staff armed with iron, &c., used as a weapon. దండము, చేతికర్ర. A necklace, a string or thread, especially of pearls, ముత్యాలహారపుపేట. తులాయష్టి the beam of a pair of scales. BD. iv. 1924. యష్టిమధుకము yashṭi-madhukamu. n. Liquorice, the root of the Abrus precatorius, అతిమధురము.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.