(p. 72) abhyantaramu abhyantaramu. [Skt.] n. Obstacle, delay, hindrance, impediment. A central place, an included place, an interval. మధ్యము, అంతరము, విఘ్నము. అభ్యంతరముచేయు v. a. To hinder. విఘ్నముచేయు.

(p. 217) ōza ōza. [Tel.] n. Order క్రమము. Way, manner విధము. Nature స్వభావము. A command ఆజ్ఞ. Vigor, zeal, joy ఉత్సాహము, ఎచ్చరిక. Fear భయము. Thought, idea, intent. Counsel, wisdom, good sense యోచన. In arithmetic, an uneven or odd number. A row, or range. వరుస. A teacher ఉపాధ్యాయుడు. (another form of ఓ౛్జ) 'సింగం బాకటితో గుహాంతరమునం ౛ట్పాటుమైనుండిమా సంతస్ఫూర్జితయూధదర్శనసము ద్యత్రోధమైనవచ్చునో ౛ంగాంతారనివాస భిన్నమతినస్మచ్ఛేనపైవీడవచ్చెన్ గుంతీసుతమధ్యముండుసమరస్థేమాభి రామాకృతిన్.' M. Virāṭa. 93. Like a lion bursting forth in rage. 'ఓ౛గాదిట్లాడనోనీకు' L. vii. 7. 'ఒడలి గుణమువేర యో౛వేర' Vēmana. ఓ౛పడు ōza-paḍu. v. i. To be settled, to be set right క్రమపడు. ఓ౛బంతి or ఓ౛్జబంతి ōzabanti. n. The way shown by the teacher ఉపాధ్యాయుడు చూసిన పద్ధతి. A copy set by him మేలుబంతి.

(p. 629) naṭṭa naṭṭa. [Tel.] n. A die at play. పాచిక 'నట్టలురెండుదానజతనంబునజేకొని.' భో. vii. నట్ట Short for నడుమ. The middle part of anything. నట్టడవి (నడుము+అడవి.) the heart of the forest, అరణ్య మధ్యము. నట్టనడమ (నడుము+నడుమ.) in the very middle, exactly in the centre, సరిమధ్యమందు. నట్టకోతి naṭṭa-kōti. n. A certain game among boys. నట్టిల్లు naṭṭillu. (నడుము+ఇల్లు.) n. The middle of a house. గృహమధ్యము. The inner apartments of a house, గర్భగృహము. నట్టింట in the middle of the house. నట్టేరు naṭṭēru. (నడుము+ఏరు.) n. The middle of the stream, నదీమధ్యము. నా బ్రతుకు నట్టేటిలో పుట్టి మునిగిన సామెత ఆయెను. I am utterly ruined, my raft has sunk in the mid stream.

(p. 771) puruṣuḍu purushuḍu. [Skt.] n. A man. A husband. నా పురుషుడు my husband. మహాపురుషుడు a great person. పురుషకారము an attempt of man, human effort, పురుష ప్రయత్నము. పురుషోత్తముడు purush-ōttamuḍu. n. Lit: the best of men. The Almighty. పురుషము purushamu. n. A person in verbs. క్రియలమీది విభక్తుల సంజ్ఞ. ప్రథమపురుషము the third person. మధ్యమపురుషము the second person. ఉత్తమవురుషము the first person. పురుషరత్నము or మంగలింగము purusha-ratnamu. n. A species of violet or phallus flower, Viola suffruticosa. Ainslie. ii. 267. Ionidium suffruticosum. Wight, plate XIX. పురుషాయితము purush-āyitamu. n. Man-fashion; playing the husband. పురుషార్థము purush-ārthamu. n. An object of desire. The principal thing or object in life, i.e., ధర్మార్థకామమోక్షములు the gratification of desire, acquirement of wealth, discharge of duty, and final emancipation. ఇది చేస్తే పుణ్యమా పురుషార్థమా if one does this, does it bring merit or the satisfaction of one's desires?

(p. 778) pūcī or పూచి pūchī. [H.] n. Responsibility పూచీ నామీద లేదు I am not responsible for it. పూచీపడు pūchī-paḍu. v. n. To undertake the responsibility. హాత్పూచీలెక్కలు accounts necessary for current business. పూచీపట్టు or పూచిపట్టు pūchī-paṭṭu. v. n. To be bent upon or firmly resolved, to persist.పూనుకొను. 'పాండవమధ్యముండు పదమూడు సంవత్సరంబులు పూచిపట్టికయ్యంబునకు వచ్చె నతనిలావును బీరంబును లోకంబునకెక్కి యున్నయది.' M. VI. iv. 206. 'వీడెసైంధవుండు వీనిచుట్టునుగృప, శల్యగురుతనూజ సోమదత్త కర్ణకర్ణసుతులుకావలి యున్నారు పోటుమగలు గాన పూచిపట్టి.' M. VII. iii. 179.

(p. 945) maḍugu, maḍuvu, maḍgu or మడ్వు maḍugu. [Tel.] v. n. To be kept down, అడగు. To be bent, వంగు, n. A proportion, ratio, గుణము. దీనికంటె అది యెన్ని మడుగులు హెచ్చు how many times is it larger than this? A basin, pond, lake, a deep or hollow place, a hole or pool in the bed of a river or tank. నదీమధ్యమందున్నహ్రదము, కొలను. A clean cloth. ధౌతవస్త్రము. Purity, శుచి, పరిశుద్ధి. A weight of eight viss, మణుగు. Humility, submissiveness, suppression of the desires, moderation. అడకువ, ఉపశాంతి. A fold of a leaf, ఆకుమడుపు. adj. Pure, పరిశుద్ధము. 'నిండారకమ్మదేనియ మజ్జనంబాడె, కడమపుప్పొడివన్నె మడుగుకట్టె.' P. iv. 243. అక్కడ నెత్తురు మడుగు కట్టియుండినది the blood was standing in pools. మడుచు maḍuṭsu. v. a. To fold, plait, bend, crease, clasp. To shut, or close (as a book.) మడుగజేయు. See మడగు. కాలు మడుచు lit. to sit down to pass water. మడుపు maḍupu. n. A fold or plait, మడత. A fold of betel leaf, ఆకుచుట్ట. Clean linen fresh from washing, మడుగువస్త్రము. 'మఠమునకేతెంచి మడుపులన్నియును కఠినముల్ గాకుండ ఘట్టించిమడువ.' BD. iv. 35. మడుపుకత్తి maḍupu-katti. n. A folding or clasp knife.

(p. 950) madhyamu madhyamu. [Skt.] n. The middle, the waist, the middle part. నడుము, నడిమి భాగము. adj. Middle, that which is in the middle, centric; mean, as opposed to extreme. Middling, that is neither good nor bad, poor, indifferent. నడితరము, నడుమనుండే. మధ్యపువెండి inferior silver, much alloyed. మధ్య madhya. n. A girl of from 13 to 18 years of age. A youthful maiden. మధ్య adv. affix: Between, in the midst, amongst, amidst, meanwhile. ఆమధ్య thereabouts, during that interval. తొమ్మిదో మాసము ఆమధ్య about the ninth month. జనవరిఆమధ్య about January. ఈమధ్య lately, recently. మధ్యమధ్య here and there, between whiles, now and then, at times, occasionally, అప్పుడప్పుడు, అక్కడక్కడ. మద్యదేశము madhya-dē-ṣamu. n. The central portion of the Bharata Varsha, i.e., of Northern India. మధ్యమ madhyama. n. The middle finger. నడిమివేలు. మధ్యమము madhya-mamu. n. The fifth note of the Hindu gamut; Tenor. adj. Middle, centrical, intervening. Mean, ordinary, middling, నడిమిది. మధ్యమమైన వెండి base or ordinary silver. వానికిదృష్టి మధ్యమముగా నున్నది his eyes are not good. మధ్యమ పురుషము madhyama-purushamu. n. The second (or middle) person in Grammar. Thou, you. ఎదుటివానిని తెలుపుమాట. మధ్యముడు madhyamuḍu. n. One who is middling, i.e., neither good nor bad. నడిమివాడు. మధ్యరాత్రము madhya-rātramu. n. Midnight. అర్ధరాత్రము, నడిరేయి, నిశీధము. మధ్యవర్తి madhya-varti. n. An arbitrator, a third person, a mediator, referee, nominee, umpire. మధ్యవర్తిత్వము or మధ్యస్థము madhya-vartitvamu. n. Mediation, arbitration. మధ్యస్థుడు madhya-sthuḍu. n. A third person, umpire, referee, mediator. మధ్యవర్తి, నడుమనుండి పక్షపాతములేక యిరుతెగలవారికి న్యాయము చెప్పువాడు. మధ్యాహ్నము madhy-āhnamu. n. Mid-day, noon. పట్టపగలు.

(p. 1136) valagnamu va-lagnamu. [Skt.] n. The middle part of the body. దేహముయొక్క మధ్యము. The waist, నడుము. KP. v. 67.

(p. 1201) vīramu vīramu. [Skt. cf. Lat. vir.] adj. Heroic, brave, exalted. శురమైన, శౌర్యముగల, ఉత్తమమైన. వీరస్వర్గము the Olympus or Elysium of heroes. వీరగోష్ఠి the company of heroes, 'వీరకేదారంపుపాగ.' (Vasu. pref.) అనగా రణరంగోచితమైన శీరస్త్రము. వీరక్షామము a severe famine. విరసాతివ్రత్యము stern chasity, rigid purity వీరకత్తియ or వీరకత్తె Same as వియ్యంకురాలు (q. v.) వీరకాడు Same as వియ్యంకుడు. (q. v.) వీరజయంతిక vīra-jayantika. n. A war dance. యుద్ధమందలి వీరులనృత్యము. వీరత్వము vīra-tvamu. n. Heroism, courage, valor, శూరత్వము. వీరతాయెతు vīra-tāyetu. n. Acharm worn by warriors. వీరపత్ని vīra-patni. n. A hero's wife. వీరపాణము vīra-pāṇamu. n. A drink taken at the beginning or end of a battle. వీరభద్రపళ్లెరము vīra-bhadra-paḷḷeramu. n. A very large tray. వీరమద్దెలు, వీరమద్దియలు. వీరముద్దియలు. వీరముద్దెలు. వీమధ్యములు or వీరముద్రికలు vīra-maddelu. n. plu. Rings worn on the middle toe. వీరులు పాదమధ్యాంగుళియందుంచే ముద్రికలు. వీరముష్టి vīra-mushṭi. n. An extremely orthodox or very bigoted Saivite, a Jangam beggar, one who goes about begging alms from the Vaisyas with sword and shield. వీరరుద్రవేషము వేసికొని కోమట్లను యాచించు ఒక తెగభిక్షుకుడు. వీరవైష్ణవుడు vīra-vaishṇavuḍu. n. An extremely bigoted or orthodox Vaishnavaite, వైష్ణవులలో నిండాపట్టుగలిగియుండేవాడు. వీరశైవము vīra-ṣaivamu. n. Ultra-orthodox Sivaism. శివమతములో నిండాకరుకుగానుండుట. వీరశైవుడు vīra-ṣaivuḍu. n. A very orthodox or bigoted Saivite. వీరసువు vīr-asuvu. n. The mother of a hero, వీరుని గన్న తల్లి. వీరావేశము vīr-āvēṣamu. n. Zeal, bravery, madness, fury, శౌర్యము, వెర్రి వీరాసనము vīrā-sanamu. n. Keeping a careful sentry at night. వీరుడు vīruḍu. [Skt. cognate with 'hero.'] n. A hero, warrior, or champion, శూరుడు. An excellent man. శ్రేష్ఠుడు. వీర్యము vīryamu n. Heroism, valour, courage, bravery, శౌర్యము, పరాక్రమము. Semen virile. రేతస్సు.

(p. 1263) śrī ṣrī. [Skt.] n. Lakshmi, the wife of Vishnu, the goddess of plenty and prosperity. లక్ష్మి. Wealth, riches, prosperity, good fortune, సంపద. Beauty, lustre, splendour, glory, శోభ. Also, poison, venom, విషము. విద్యాశ్రీ the glory of learning. ముఖశ్రీ lustre of the face. మాతుశ్రీ a respectful way of mentioning any elderly woman in a letter. adj. Holy, sacred, blessed, venerable, famous, glorious, renowned. Used as an honorific prefix. శ్రీకంఠుడు ṣrī-kanṭhuḍu. n. An epithet of Siva (lit. poison-throated.) శివుడు, కరకంఠుడు. శ్రీకరము ṣrī-karamu. adj. Propitious, happy, blessed. లక్ష్మీప్రదమైన. శ్రీకరుడు ṣrī-karuḍu. n. One who gives wealth, one who grants prosperity, సంపత్కరుడు. శ్రీకాంతుడు or శ్రీపతి ṣrī-kāntuḍu. n. A name of Vishnu, as being the spouse of శ్రీ or Lakshmi. విష్ణువు. శ్రీకారము ṣrī-kāramu. n. The letter శ్రీ. The poets compare a beautiful ear to the form of this letter. 'కలకంఠకంఠి వీనులకు శ్రీకారముల్ రక్షియంత్రములుగా వ్రాయవచ్చు.' Anir. iii. 68. శ్రీకార్యము ṣrī-kāryamu. n. Holy duties, i.e., the management of a temple. గుడిపారు పత్తెము. శ్రీకార్యపరుడు ṣrīkārya-paruḍu. n. The manager of a temple. గుడిపారుపత్తి. 'శ్రీకార్యపరుల గాంచినలేచి మ్రొక్కునంజలికింద్రుడైన క్కొలువెకోర.' A. i. 10. శ్రీఖండము ṣrī-khanḍamu. n. A name of mount Malaya, మలయపర్వతము. తము The sandal tree; sandal wood. చందనవృక్షము, చందనపుచెక్క. 'శ్రీఖండశీతనగమధ్యాఖండక్షోణిమండల.' Swa. ii. 1. 'శ్రీఖండగిరిరాజు.' A. ii. 45. టీ మలయమనే పర్వత శ్రేష్ఠము. శ్రీగంధము ṣrī-gandhamu. n. Sandal wood that has a fine scent. వాసన గలచందనము. శ్రీచూర్ణము ṣrī-chūrṇamu. n. A yellow paste of turmeric and rice flour, used by the Vaishnavites in marking their foreheads. తిరుచూర్ణము, నామము నడుముపెట్టుకొనే పసుపుబియ్యము యొక్క పొడి. శ్రీచూర్ణపరిపాలనము a ceremony among Vaishnavites performed when removing a corpse from the house. శ్రీచూర్ణములు ṣrī-chūrṇamulu. n. Trumpets, usually blown in pairs before a priest, or in a temple. ఆచార్యుల ముందరను గుడిలోను ఊదే టివి. శ్రీజుడు or శ్రీపుత్రుడు ṣrī-juḍu. n. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. శ్రీతాళము ṣrī-tālamu. n. The giant palm tree. Corypha umbellifera. దృఢదళవృక్షము. శ్రీతాళాలపైన వ్రాసిన గ్రంథము a book written on the large leaves of this tree. శ్రితులసి ṣrī-tulasi. n. The purplestalked Basil. తులసిలోభేదము. శ్రీదుడు ṣri-duḍu. n. Lit. the wealth giver, an epithet of Kubera. శ్రీధరుడు or శ్రీనివాసుడు ṣrī-dharuḍu. n. A name of Vishnu. విష్ణువు, వేంకటేశ్వరుడు. శ్రీపతి ṣrī-pati. n. An epithet of Vishnu. విష్ణువు. A king, రాజు. శ్రీఫలము ṣrī-phalamu. n. The Bael fruit tree, Ӕgle marmelos, బిల్వవృక్షము, మారేడు. శ్రీమంతుడు ṣrī-mantuḍu. n. An opulent or wealthy man. భాగ్యవంతుడు. ఆగర్భ శ్రీమంతుడు one born wealthy. శ్రీమత్ ṣrī-mat. adj. Prosperous, happy, blessed, holy, noble, glorious: (as a title) 'His reverence' శోభనకరమైన, సంపత్కరమైన. The epithet శ్రీమద్రామాయణము is usually given to the celebrated poem written by Valmiki. శ్రీముఖ ṣrī-mukha. n. The name of a Telugu year శ్రీముఖము ṣrī-mukhamu. n. A pastoral letter, a letter from a Guru or adviser, గురువువ్రాసిన౛ాబు, పెద్దలువ్రాయు౛ాబు. శ్రీముద్ర ṣrī-mudra. n. The holy seal; a name given to the stamps used in placing the five marks worn upon the face, &c., by the members of the Madhva sect. శ్రీమూర్తి ṣrī-mūrti. n. The sacred image, a name given to the సాలగ్రామము (q. v.) శ్రీరంగము ṣrī-rangamu. n. The name of a holy town situated upon an island close to Trichinopoly, ఉభయకావేరిమధ్యమందు రంగనాయకుల దేవళము ఉండే ఊరు. శ్రీరంగాలు ṣrī-ran-gālu. n. The name given to a certain kind of rice. ధాన్యవిశేషము. H. iv. 156. శ్రీరంగాలు or శ్రీరంగకస్తురిపట్టెలు n. A kind of pink flower. సీమపన్నీరుపుష్పవర్ణము గలకస్తురిపట్టెలు. శ్రీరస్తు ṣrī-r-astu. Interj. May it be fortunate, Good luck to it! మంగళమగుగాక. శ్రీశైలము ṣrī-ṣailamu. n. The sacred hill, usually called Sri-Sailam, in Kurnool.

(p. 483) zuttu ḍzutta. [Tel.] n. A short span; measured from the thumb to the end of the ring finger. గోకర్ణము, ప్రస్తు తాంగుష్ఠానామికామధ్యము. ౛ుత్తనవ్రేలు Same as ౛ుట్టనవ్రేలు. ౛ుత్తెడు a measure of 12 inches, ద్వాదశాంగుళప్రమాణము.

(p. 483) zuttu ḍzutta. [Tel.] n. A short span; measured from the thumb to the end of the ring finger. గోకర్ణము, ప్రస్తు తాంగుష్ఠానామికామధ్యము. ౛ుత్తనవ్రేలు Same as ౛ుట్టనవ్రేలు. ౛ుత్తెడు a measure of 12 inches, ద్వాదశాంగుళప్రమాణము.