(p. 16) ampu ampu. [Tel.] v. a. To send, forward, despatch. పంపు సాగనంపు to accompany a friend a little way so as to set him on his journey. పిలవనంపు to send for one. అంపించు. same as అంపు or పంపు to send. అంపుదోడు ampu-dōḍu. n. A companion in a journey. దారికి సహాయముగా వచ్చేమనిషి. వాడు అంపుదోళ్లకు బిడ్డకాన్పులకు తిరుగుతున్నాడు he employs himself as a companion and as a nurse.

(p. 28) accāḷi or అచ్చాళు aṭṭsāḷi. (K) One who lives a single life, an unmarried person. ఒంటిమనిషి, ఏకాంగిగా మండేవాడు, సంసారపు పీకులాటలేనివాడు అచ్చాళుగానుండు or అచ్చాళిగానుండు to be alone, to be quiet, free from perturbation. 'చారుశిలాముఖ్యజలజలోచనల, చేరికాబంధుల చెలులనీక్షణమె, పగరకుజొరరాక బహుదుర్గమార్గ, మగుకోహళమహర్షి యాశ్రమస్థలిని, జేరిచి మనము నిశ్చింతనేతెంచి, యారూఢిబలయుక్తి నచ్చాళిగాగ, అనికిసన్నద్ధులమై యందమవల.' Pātivratya. 35.

(p. 44) adda adda. [from Skt. అర్థ] adj. Half. సగము. అద్దగోడ. a wall that serves as a screen. అర్థరూపాయి a half rupee. అద్దమణుగు a half maund. అద్దపావులా a two anna piece. అద్దమరేయి addama-rēyi. n. Midnight. అర్ధరాత్రము, నిశీధి 'అద్ద మరేయద్దాసరి.' A. vi. 10. In revenue phrase, అద్ద means an incomplete heap. Also, a stamp or seal. వట్టిముద్ర. అద్దలవాడు he who stamps or marks the salt heaps. A marker or stamper. Also, a salt manufacturer. ముద్ర మనిషి, ఉప్పు చేసేవాడు. అద్ద n. A dry measure, half of a 'sola.' A small heap of straw not yet thrashed. అర్థసోల, నూర్చకుండా వేసిన చిన్న కుప్ప.

(p. 63) apasmāramu or అపస్మారకము apa-smāramu. [Skt.] adj. Nasty, filthy, nauseous, dirty. అసహ్యమైన, రోతైన. అపస్మారము n. Forgetfulness. A confused feeling: violent passion, approaching to madness Nastiness; Epilepsy, కాకిసోమాల, తెరుపు మరుపు మాటలు, (లోకవాడుకలో) రోత, అసహ్యము. అపస్మారకుడు n. A nasty or dirty fellow. రోతమనిషి. అపస్మారి n. An epileptic (vulgarly) he who is nasty or filthy. కాకిసోమాల గలవాడు, రోతమనిషి.

(p. 75) amānuṣamu a-mānushamu. [Skt.] adj. Beyond the power of man. Supernatural. Inhuman, below human nature. మనిషికి అలవిగాని.

(p. 76) ayi (past p|| of అగు to become.) Having become, turned into. మాకు అయి నిలిచినాడు he stood like a post., i.e., he has transfixed with surprise &c. దొంగ అయి తిరుగుతున్నాడు he has turned thief. పోకిరి అయిపోయినాడు he has become a wicked fellow. అయిన (past rel. p|| of అగు to become.) Accomplished, becoming, agreeable, suitable. అయినపని a work that is accomplished, a becoming art. అయిన పెండ్లాము a good wife. అయినమందు a suitable medicine. అయినమనిషి a useful or proper man. అయినవాండ్లు friends, relations. See కాని. అయిన is also used to change nouns into adjectives as సొగసైన పిల్ల, ఆశ్చర్యమైన కార్యము a wonderful deed. For other uses, see under ఐన.

(p. 77) ayōnija ayōnija. [Skt.] n. She who is of a miraculous birth, not born in the womb. మనిషి కడుపులో పుట్టనిది. అయోనిజుడు or అయోనిసంభవుడు a-yōnijuḍu. n. A man born in a supernatural manner, not born in the womb. మనిషి కడుపున పుట్టనివాడు.

(p. 90) allari allari. [Tel.] n. Tumult, commotion, noise, confusion, quarrel, riot. గత్తర, రచ్చ, అల్లరిమనిషి a noisy or troublesome man. అల్లరిచేయు v. a. To trouble, disturb, discompose. గత్రచేయు, తారుమారు చేయు.

(p. 102) asahāyata a-sahāyata. [Skt.] n. Loneliness, solitude, the life of a hermit. ఒంటి, అసహాయశూరుడు a-sahāyaṣūruḍu. n. He who fights single-handed. అసహాయుడు a-sahāyuḍu. n. He who is friendless, he who is single-handed. ఒంటిగాడు, రెండోమనిషి సహాయము లేనివాడు.

(p. 111) āḍa āḍa. [Tel. corrupted from ఆడు] adj. Female. ఆడగుంపు a mob of women. ఆడకండ్లదానను I am a timid woman ఆడకూతురు a woman. ఆడతనము āḍa-tanamu. n. Womanishness, weakness. ఆడది āḍadi. A woman; plural ఆడవాండ్లు or ఆడవాండ్రు ఆడపడుచు āḍa-paduṭsu. A girl, a young woman. ఆడపాప āḍa-pāpa. Girl. A lady in waiting, a handmaid. ఆడమనిషి āḍa-manishi. A woman.

(p. 189) ennika ennika. [Tel. from ఎన్ను to count.] n. Reckoning; thought, calculation, esteem, estimation, idea, hope. గణనము, కలంపు. ఎన్నికకదువులు cattle of value. ఎన్నికచేయు or ఎన్నికపెట్టు to count or reckon; to rate. ఎంచు, లెక్కపెట్టు, గణించు, ఎన్నికమనిషి a person of distinction. ఎన్నికమాటలు weighty words.

(p. 194) ēkamu ēkamu. [Skt.] pron. One. adj. Sole, single, only, general, universal, uniform, combined, matchless, unequalled, chief. Joined, combined. ఏకదీక్షగా unintermittingly, incessantly. ఏకముగా all at once, unitedly. ఏకతిరగడము ceaseless roaming. అతడు ఏకరీతిని ఉండే మనిషి he is a regular or steady person. రాత్రి యేకముగా మెరిసినది it lightened incessantly all night. ఏకము చేయు ēkamu-chēyu. v. a. To make one, unite, gather together. ఏకకాలంబున at one time, simultaneously. ఏకకాలీనుడు ēka-kālīnuḍu. n. A contemporary. వారున్ను వీరున్ను ఏకకాలీనులైనందున as these men were contemporaries: ఏకకుండలుడు ēka-kuṇḍaluḍu. [lit. Having one earring] n. An epithet of Kubera. ఏకగర్భజనితులు ēka-garbha-janitulu. adj. Uterine, of the full blood. అతడున్ను నేనున్ను ఏకగర్భజనితులము గనుక as he and I are sons of the same parents or uterine brothers. ఏకగ్రీవము ēka-grīvamu. adj. Unanimous, joint. ఏకగ్రీవముగా unanimously, jointly. ఏకచక్రాధిపతి, or ఏకఛత్రాధిపతి ēka-chakrādhipati. n. A sole ruler, an absolute monarch. ఏకచింత one sole or engrossing thought or pursuit. ఏకనిష్ఠగా ēka-nishṭha-gā. adv. With a single eye or intent, resolutely, faithfully, thoroughly, downright. ఏకపత్నీవ్రతుడు ēka-patnī-vratuḍu. n. A monogamist, a man with one wife. ఏకబోగ్రామము ēka-bhōga-grāmamu. n. A village held by one owner, or tenant. ఏకమనస్కులై ēka-manaṣkulai. adv. With fixed attention, with a single heart. అందరు ఏకమైన నా మీద పడ్డారు they fell upon me in a body. ఏకవర్ణముగానున్నది it is all of one sort or colour. భువనేకసుందరి an unrivalled beauty. ఏకశిలానగరము ēka-ṣilā-nagaramu. n. (lit. One stone-town.) A town built near a single rock or hill. The Skt. translation of ఒరంగల్లు Warungul a town in the Nizam's Territories. ఏకాధిష్ఠతము ēkā-dishṭhitamu. adj. In one hand: in one person's sole power. M. I. ii. 200.

(p. 203) aina aina. [Tel. for అయిన. relative p of అగు] p. p. 1. Being, existing. One who or which is or has become. యజమానుడైన రామయ్య Ramaya who was (his) master. Becoming, suitable, fit; అయిన గుణములు proper principles. అయిన దినము a fit day. అయిన వడ్డి the interest that accumulated. వాకయిన మనిషి my friend. As a conjunction it is thus used ఐన or అయినా or అయినను but though it were so, yet, వాడయినా వీడయినా be it that man or this, either one or the other. It is added to interrogatives as ఎక్కడ. &c., and it gives a strong emphasis as ఎక్కడనైనా wheresoever. ఎవ్వడయినా whosoever. ఎప్పుడయినా whenever. రెండుకోసులయినా at least two miles. ఎవ్వడైననేమి never mind who it was. It turns nouns into adjectives as సొగసైన pretty, having elegance. Else-where it is translated who is (and is added to adjective nouns, thus) కవి అయిన భీమన the poet Bhīmana. విద్వాంసుడైన కవి a poet who is a man of learning. Thus also in the plural ధనికులైన వర్తకులు merchants who are rich. ఐనను or ఐనప్పటికిన్ని although. but, అందుకు అయిన క్రమము the price of that. నాకైనను even to me మేనల్లుడైన అంతఃకరణవల్ల through the affection arising from his being a nephew. ఐనట్టయితే See ఐతే. మీది అయినట్టయితే should it be yours. ఐనప్పటికిన్ని conj. When it is so, even then, nevertheless, still, yet.

(p. 224) kaṇṭe or కన్న kaṇṭe. [Tel.] conj. Than. దానికంటె ఇది మంచిది this is better than that. వానికంటె వేరే మనిషి a different man from him. ఆత్మకంటె వేరు different from spirit.

(p. 229) kaccā kachchā. [H.] a Unripe, raw; not good, rough, base. పండని, నీచమైన, కచ్చా సేరు the baser sort of సేరు. కచ్చామనిషి a mean fellow.