(p. 136) ināmu or ఈనాము ināmu. [H.] Inam, a present of gift; land granted by the Government rent free for ever or subject to a small quit rent. A present by Government. మాన్యము, బహుమానము. ఇనాముదారుడు a holder of an inam. నెత్తురుకట్టు ఇనాము land granted to such as had shed blood in battle. కదీంయినాము an old bequest. దివిటీయినాము a grant of land to a torchbearer. ఇనాయతుచేయు to grant.

(p. 156) utsargamu or ఉత్సర్జనము ut-sargamu. [Skt.] n. Yielding, relinquishment, quitting. విడుపు. Common. సామాన్యము.

(p. 232) kaṭṭubaḍi kaṭṭu-baḍi. [Tel.] n. A settlement: as of permanent revenue. కట్టుబడిబంట్రోతు a serf, a settler; a feudal retainer, who is supported by land settled upon him, a village servant. కట్టుబడిపొలము land assigned to a serf in fee. కట్టుబడి మాన్యము the land assigned to such an officer in perpetuity.

(p. 371) guṇṭa or కుంట gunṭa. n. [Tel.] n. A pit, a hole of any kind. పల్లము. A pond కొలను. A tank. చెరువు. వాని కన్నులు గుంటలుపడినవి his eyes are sunken. A certain square measure of land, 1/4th of an acre. గుంట పెట్టి గంటవాయించు lit. to put in a pit and ring the bell, i.e., to forget మరచిపోవు. గుంటక gunṭaka. n. A harrow. పొట్టిగుంటక a small harrow. గుంటక గు౛్జులు the two pieces of wood in a harrow that connect the block with the front iron piece. గంటకదిండు the cross log of wood in a harrow. గుంటకపలుగు the iron part of a harrow. గుంటకపోయు gunṭaka-pōyu. v. t. To harrow. గుంటకయడ్డ the block of wood in a harrow. గుంటకోవి gunṭa-kōvi. n. A firepot, a rocket in an iron tube on a pole: a sort of firework fixed on a pole. పెట్లదిమ్మ. A kind of cannon. ఒక విధమైన ఫిరంగి. గుంటగలగర gunṭa-galagara. n. The shrub named Eclipta verbesina-prostrata. Ainslie. ii. 129. గుంట గలిజేరు gunṭagalijēru. n. A kind of hogweed గలిజేరు (q. v.) గుంటచాళ్లు gunṭa-ṭsāḷḷu. n. The game of marbles. గుంటదూలము gunṭa-dūlamu. n. A rafter. గుంటదూలము gunṭa-nakka. n. The Indian fox, Vulpes bengalensis. (F.B.I.) చిన్న జాతినక్క, గుంటమాన్యము guṇṭa-mānyamu. n. A petty field (Vizāg.) చిన్న మాన్యము.

(p. 381) guruvu or గురుడు guruvu. [Skt.] n. A teacher, a preceptor, a master, a superior, a learned man, a father. A title or name of Brihaspati, tutor of the Gods, who was the husband of Tāra. గురువారము. guru-vāramu. n. Thursday. దొంగలగురువు a master thief, a ringleader. గురువు guruvu. n. Greatness గౌరవము, weight భారము. పూర్వజన్మార్జిత భూరికర్మముల గుర్వణగించునా కొడుక రావయ్య, BD. iv. 218. A long syllable, in prosody. Fast running వేగపు పరుగు. adj. Heavy, weighty, great, large, bulky: difficult, arduous. Reverend, venerable. గురుకార్యము a weighty matter. గురువుగా or గుర్వుగా positively or greatly అధికముగా. 'సర్వమాన్యము నీకు గుర్వుగానిత్తు.' BD. iv. 490. గురువుతేరు guruvu-tēru. v. n. To swell,వులుపారు to run very fast వేగపు పరువుగాపారు. To excel అతిశయించు. గురుత్వము gurutvamu. n. Greatness, weight, importance. Esteem. Heaviness, or languor. గురునాథుడు guru-nādhuḍu. n. The name of a certain village god, whose image is usually a mere block of stone, under a tree.

(p. 608) dēvuḍu dēvudu. [Skt.] n. God. A deity, దేవత, వేలుపు. దేవ dēva. adj. Of God, దేవుని యొక్క. దేవకాంచనము dēva-kānchanamu. n. A certain tree. Bauhinia purpurea. దేవత dēvata. n. A deity, generally a goddess; but also a god, వేలుపు, దేవుడు. గ్రాందేవత the village goddess. దేవతరువు దేవతరువు dēva-taruvu. n. A heavenly tree, కల్పవృక్షము. A venerable tree. దేవతాజీవము dēvatā-jīvamu. n. A godlike or harmless creature. 'ఆ తెలివి యెరుగనట్టి దేవతాజీవుల, వనరిదెచ్చబిడ్డవలెనుసాకి, పాపమెరుగకంతబట్టి చంపుదురయా.' Vēma. దేవతాడిచెట్టు dēvatāḍi-cheṭṭu. n. The tree called గరాగరీ. Andropogon serratus. డావరడంగిచెట్టు. దేవత్వము dēvatvamu. n. Divinity, deification, apotheosis. 'అశ్మాపియాతిదేవత్వం మహద్భిఃసుప్రతిష్ఠితః. ' A stone even attains divinity when consecrated by the noble. (Hitopadesa. i. 45.) దేవదత్తము dēva-dattamu. n. Lit. the gift of god. The name of the conch of Arjuna, అర్జునునిశంఖము. దేవదత్తుడు and యజ్ఞదత్తుడు are two names in Sanskrit Law or Logic like John Doe and Richard Roe, or Titius and Seius, or Omar and Zeid in Arabic Law. దేవదారువు dēva-dāruvu. n. The Cedar: the Himalayan Cedar. Cedrus deodara. (Watts.) commonly called deodar. The Erythroxylon dreolatum (Linn.) Uvaria longifolia. Rox. iii. 664, 666. సురవృక్షము, అమరద్రుమము. Chittagong wood; usually called cedar. చారలదేవదారువు the Trincomalli wood. Berrya ammonilla (Watts.) దేవదాసి dēva-dāsi. n. A dancing girl employed in a temple. దేవనాగరి dēva-nāgari. n. The name of the character in which Sanskrit is usually printed. దేవభూతము or దేవసాయుజ్యము dēva-bhūtamu. n. Divinity, దేవత్వము. దేవమణి dēva-maṇi. n. A fortunate curl on a horse's neck. గుర్రముమెడసుడి, అశ్వములకు ఉండే సుడివి. శేషము. చింతామణి, మహామేద అనే చెట్టు. R. i. 131. Also, కాస్తుభము. (q. v.) దేవమాతృకము dēva-mātṛikamu. n. A country or land which is dependent on providence, i.e., watered by rain only, not by streams. వృష్ట్యంబుసంపన్న వ్రీహిపాలితదేశము. వాననీళ్ల చేత పండే పైరులుగల దేశము. దేవయజ్ఞము dēva-yagnyamu. n. The body sacrifice called వైశ్యదేవము. A sacrifice, హోమము, వేలిమి. దేవయానము dēva-yānamu. n. The car or vehicle of a god, దేవతావిమానము. దేవర dēvara. n. God. దేవుడు. A lord or master స్వామి. My lord, Sir. A title of respect used in addressing superiors. దేవరవారు your honour. ఇంటిదేవరలు household deities. కులదేవతలు applied particularly to the manes of married women, ముత్తైదువలు. Your reverence, a phrase among Jangams. జంగములకు శ్రేష్ఠనామము. దేవలుడు dēvaluḍu. n. A temporary paid priest or incumbent. A term of contempt, like priestling. A sacristan, beadle, or attendant in a temple, గుడిలో దేవుణ్ని పూజచేసేవాడు, తంబళవాడు, నంబివాడు. దేవళము dēvaḷamu. n. A temple, గుడి, దేవాలయము. దేవవర్ధకి dēva-varthaki. n. The 'artist of the gods,' a title of Visvakarma. దేవసరులు dēvasarulu. n. A sort of grain. దేవాంబరము dēv-āmbaramu. n. A sort of cloth. BD. iii. 120. దేవాజీవి or దేవాజీవుడు dēvā-jīvi. n. An attendant on an idol, దేవలుడు; a godlike creature, one that does no harm, as a bird. దేవాదాయము dēv-ādāyamu. n. The income of a temple. An endowment to a temple, land given for the unkeep of a temple, land given for the unkeep of a temple free of all rent. గుడిమాన్యము. దేవానాంప్రియము dēvānām-priyamu. n. Lit. The beloved of the gods, i.e., a goat. మేక. దేవానాంప్రియుడు dēvānām-priyuḍu. n. A foolish or ignorant man. మూర్ఖుడు. దేవాయుధములు dēv-āyudḥamulu. n. Stones and cudgels. రాళ్లు దుడ్డుకర్రలు. (దేవశబ్దమునకు యజ్ఞము అర్ధముచేసి యజ్ఞమందు ఆయుధములు రాళ్లు దుడ్లు మొదలైనవి గలవు గనుక ఆ సంబంధమునుపట్టి యీ పదము ప్రయోగించినారు.) A. vi. 100. దేవాలయము dēv-ālayamu. n. A temple. దేవళము. దేవి dēvi. n. A goddess, particularly Parvati. A queen. Cf. పుట్టపుదేవి. Madam. Lady. దేవేరి or దేవెరి dēvēri. n. A queen, a lady. దొరసాని, రాజపత్ని.

(p. 628) nagaru or నగరి nagaru [Tel.] n. A house, a palace. రాజగృహము. ఆ మాన్యము నగరగలిసిపోయినది that land is fallen into Government. A temple. దేవగృహము నగరుసాంబ్రాణి benzion imported from Nugger.

(p. 631) naḍucu or నడచు naḍuṭsu. [Tel.] v. n. To walk, go, move, proceed. To happen, occur, pass, take place. To behave, conduct oneself, ప్రవర్తించు. To take effect, as an order. To live, continue, last. To descend, as an estate. To beat, as applied to the pulse. To act (as a father, servant, &c.) వారికిందనడిచేభూమి the field they hold or enjoy. నడిచేనెల the current month, వానికిని మాకును నడిచిన జాబులు the letters that passed between us. నడిచినజగడము the dispute that took place. శ్లోకము నడవవద్దా surely the verse ought to flow easily. ఆ ఉత్సవము నడుస్తున్నదా is the feast still kept up? నడుపు or నడపు naḍupu. v. a. To make one walk, make a thing proceed. To manage, conduct. To navigate, steer a vessel. To undertake or govern. వ్యాయము నడుపు to execute justice. n. Walk, pace, step, gait. Walking, గమనము. Conduct, ప్రవర్తనము. నడిపించు or నడపించు. naḍi-pinṭsu. v. a. To make one walk. పిల్లకాయను నడిపించినది she made the child walk. To conduct, carry on, push on. నడుపు. ఆ మాన్యము వానికి నడిపించితిని I let my field to him free. నడుచుకొను naḍuṭsu-konu. v. n. To behave.

(p. 676) netturu or నెత్రు netturu. [Tel.] n. Blood, నెత్తురుగడ్డ netturu-gaḍḍa. n. A boil. నెత్తురుకందు netturu-kandu. n. A newborn infant. నెత్తురుత్రాపుడు netturu trāvuḍu. n. An Asura; a demon. రాక్షసుడు. నెత్తురుపొడ netturu-poḍa. n. A red snake, మాతులాహిసర్పము. నెత్తురుబంక or నెత్తురుబేది netturu-banka. n. Dysentery. నెత్తురొత్తుమాన్యము or నెత్తురుకట్టుమాన్యము nettur-ottu-mānyamu. n. A living bestowed on one who (or whose father) shed his blood for the prince. నెత్తురుపారు netturu-pāru. v. n. To become red. ఎర్రనగు. నెత్తురుప్రొద్దు sunset.

(p. 727) palli , పల్లియ or పల్లె palli. [Skt. Cf. Gk. and Celtic 'bally' a town.] n. A small village. చిన్న గ్రామము. A lizard, బల్లి. పల్లికట్టుమాన్యము palli-kaṭṭu-mānyamu. n. Land held free by the heirs of the founder of a village. పల్లీ pallī. n. A fisherman, a boatman. Local. vi. 33. plu. పల్లీలు.

(p. 734) pāṭi pāṭi. [Tel.] n. Degree, extent, quantity, size. ప్రమాణము. Value, character, quality, kind, sort. విధము. Fitness. Resemblance, equality, సామ్యము. adj. Equal, సమము. Common, general, సామాన్యము. Due, fit, న్యాయ్యము. Of such a size or character, కొలదిది. పాటికొల an exact measurement. ఈ పాటిచాలును so far will do, thus much is enough. 'పదుగురాడుమాట పాటియై ధరజెల్లు,' the words of many people will carry weight. ఈపాటికి వచ్చియుండును by this time he will have arrived. వానిపాటి యోగ్యత నీకు ఉండినను చాలును it will be enough if you are equal to him. ఏపాటి రూకలు how much money? అది ఒక పాటిగానున్నది it is tolerably good. పాటిరేవు a ford in a river. పాటినేల rich soil (see పాడు.) వీడు ఏపాటివాడు what kind of a man is he? సన్నపాటికర్ర a slender stick. తగుపాటి competent, fit, suitable. కొంచెపాటి small. కొంచెపాటివారు base men, low people. అల్పులు నీకు బుద్ధిచెప్పే పాటివాడు ఇక్కడ లేడు there is no one here fit to advise you. ఇది యేపాటిపని what sort of business is this? పాటిపాటిగా little by little, కొద్దికొద్దిగా. పాటిగొను pāṭi-gonu. v. a. To consider as equal, సరిచేయు.

(p. 759) piṣṭamu pishṭamu. n. Flour or meal. పిండి. Scoriæ, meltings, dross. మధుపిష్టము wax. పిష్టకము pishṭakamu. n. A cake, a pudding. అపూప సామాన్యము, పిండివంట. పిష్టచక్రము pishṭa-chakramu. n. A round biscuit, గారె. పిష్టాతకము pishṭātakumu. n. Perfumed powder. బుక్కా. A. iv. 36.

(p. 797) pēru pēru. [Tel.] n. A name, an appellation. నామము. Fame, celebrity, notoriety, కీర్తి. A long loose necklace, దండ. దొంగయని పేరుపడినాడు he is notorious as a thief. మంచివాడని పేరెత్తినాడు he is well known as a good man. నిన్నుకొట్టకుంటే నాపేరు రాయుడుకాదు if I do not beat you my name is not Rama. నానుపేరుగలకంఠి a kind of necklace. adj. Great, అధికము. Large, పెద్ద. పేరోడ a large ship. Vish. iii. 393. పేరెండ fierce sunshine. ib. vi. 304. పేరలుక great anger. T. iii.86. 119. పేరురము a broad breast. పేరెలుగెత్తి పలికిరి they spoke aloud. R. v. 220. పేరంగద a great misfortune, మహత్తైన ఆపద. పేరెలమి great joy. M. XIII. i. 242. పేరుంగరము pēr-ungaramu. n. A ring with one's name cut on it, a signet ring, పేరుచెక్కిన ఉంగరము, సిఖాఉంగరము. పేరు or పేరుకొను pēru. v. n. To congeal, curdle, harden or thicken, as melted butter or curds. ఘనీభవించు, దట్టమగు. పాలు పేరబెట్టినది she set the milk to curdle. To increase, అతిశయించు. పేరుకొను or పేర్కొను pēru Konu. v. a. To call one by his name to call, to utter. పేరుపెట్టి పిలుచు, పిలుచు, ఉచ్చరించు. To praise, స్థుతించు. 'భయకంపితద్గదకంఠనాదియై జనకునితల్లిబేరుకొని సంతతముల్ పరిదేననంబు మానని నృపకన్య నూరడిల నమ్మికమాటలు బల్కి.' Vish. vi. 220. పేరుకోలు pēru-kōlu. n. Calling one by his name, &c. పేరు గ్రుచ్చు or పేరుకూర్చు pēru-gruṭsṭsu. v. a. To call one by his name, పేరుపెట్టిపిలుచు. To tell to say, to mention. చెప్పు, ఉదహరించు. పేర or పేరట pēra. adv. In the name of, in one's name. By name. నా పేరట వ్రాసినాడు he wrote to my name, i.e., wrote to me. నా పూర్వులపేరట పుట్టినమాన్యము a grant made to my ancestors. తల్లి పేరట ఒక పల్లె కట్టెను he built a village in his mother's name. In translation into English we omit 'name.' దినాలపేరట in course of time. పేరి pēri. adj. Named, by name, videlicet, id est. పేరుగల, 'శాంత పేరికాంతాలలామ' a woman named Sānta. R. ii. 139. పేరిటి pēriṭi. adj. Directed to, bearing the superscription of, as అతని పేరిటి౛ాబు a letter for you. నీపేరటివాడు a man bearing your name. పేరుపెట్టు pēru-peṭṭu. v. n. To name, to give newly a name or appellation. పేర్వేర pēr-vēra. adv. Name by name. ప్రతిమనిషియొక్కయును పెరుపెట్టి. 'పేర్వేరబొమ్మల పెండ్లిండ్లు సేయుచు నబలలతో డవియ్యంబులందు.' B. X. 1818. (Rukmini kalyan.) పేరడవి pēr-aḍavi. (పేరు+అడవి.) n. A great forest, a wilderness. మహారణ్యము. పేరాముదము pēr-āmudamu. (పేరు+ఆముదము.) n. The large kind of castor oil tree, పెద్దాముదము as opposed to చిట్టాముదము, a smaller species. పేరోలగము pēr-ōlagamu. n. A great court, or assembly. నిండుసభ. పేరుడు pēruḍu. n. The act of congealing, or thickening. పేరుకొనుట, ఘనీభవించుట. పేరుచు or పేర్చు pēruṭsu. v. n. To excel, అతిశయించు, విజృంభించు. To pile, to heap up. To increase, to enlarge: to display. ఒకటిమీద నొఖటిని వరుసగాపెట్టు, విశేషింపజేయు. చితిపేర్చిరి they prepared a funeral pile. 'ఇనుమును రాగియు దగరంబును వెండియు బసిండియును, బ్రభూతములై పేర్చిన సిరిజేయగమోపెడు గనులెడసెడ పెక్కుగలవు శారవనాధా.' M. VI. i.50. పేరుపు or పేర్పు pērupu. n. The act of arranging things one over another, the act of heaping or piling up. ఒకటిమీద నొకటి పేర్చుట. A potsherd, కుండపెంకు. పేరుమాను n. A large tree, పెద్దమాను.

(p. 847) prāyikamu prāyikamu. [Skt.] adj. Frequent, general, usual, ordinary, common. సామాన్యము.

(p. 877) bādu bādu. [Tel.] v. a. To thrash, beat, cudgel. పడబాదు to knock down. n. Fees in grain paid to the village servants before the division of a crop. బాదుమాన్యము an allowance of grain given to the village servants in those Paraganas where more ground was formerly given away by the local authorities than existed in reality. (Vizāg.) బాదుకొను bāḍukonu. v. a. To beat oneself. బాదుగా bādu-gā. adv. From time immemorial.