(p. 15) ampakamu or అంపకాలు ampakamu. [Tel.] n. Permission to go; dismission. An entertainment given to a friend on the occasion of his departure. పంపించడము, సెలవు విందుచేసి సాగనంపడము, బహుమానమిచ్చిపంపడము. అంపకముచేయు to dismiss, send away. అల్లునికి అంపకము చేసి పంపిరి they gave the son-in-law the entertainment preparatory to his departure and sent him away. 'బ్రహ్మసభకేనుబోయి కొంత, కాలముదుండి యజుడంపకంబుసేయ, మానవసరంబునకువచ్చి.' H. 4. 7

(p. 68) abhayamu a-bhayamu. [Skt. lit. fearlessness.] n. An assurance of security: warrant of sefety, a promise of shelter, impunity or protection. భయములేదనడము, నీకు భయము లేదు నేను ఉన్నాననడము, భరవసా. ఆయన నాకు అభయమిచ్చియున్నాడు he told me not to be afraid. అభయహస్తము the hand of protection.

(p. 101) asamu asamu. [Tadbhava form of Skt. యశము] n. Fame, reputation, renown, power, influence, authority, opportunity. కీర్తి, ఉద్రేకము, యశము, అధికారము, బలము, సందు, ఎడము. 'కులగిరిపైనుండి కుంభిని మీదికసమున నురుకు సింహంబుచందమున.' H. D. ii. 2069. తన పనివాండ్లకు అసము ఇచ్చియున్నాడు he has given all his authority to his servants, he has given up the reins to them. మొగుడు అసమిచ్చినందున అది యింత త్రుళ్లుచున్నది she is so conceited as her husband has given the management of things into her hands.

(p. 165) uppu uppu. [Tel.] n. Salt. పెట్లుప్పు saltpetre. రాతి ఉప్పు rook salt. వెదురు ఉప్పు a sort of gum (tabasheer. Ainslie 1. 420.) found in the hollows of the bamboo. కప్పురంబు పెట్టి ఉప్పు కొనుట. (A. vi. 75.) To give camphor for salt, that is, what is valuable for what is worthless. ఉప్పుకండ uppu-kaṇḍa. n. Dried flesh, salt meat. ఉప్పుకాయ uppu-kāya. n. Salted fruit, pickle. ఉప్పు కాపడమిచ్చు to foment with heated salt. ఉప్పుకల్లు or ఉప్పురాయి a grain of salt. ఉప్పుచేప uppu-chēpa. n. A salted fish. ఉప్పుటేరు uppu-t-ēru. n. A salt stream. ఉప్పుపర్ర uppu-parra. n. Salt marsh. పర్ర ఊప్వ salt which effloresces on marshy places. బూడిదె ఉప్పు. ఉప్పుమడి uppu-maḍi. n. A salt pen, salt-bed. ఉప్పు మిడత uppu-miḍata. n. A kind of large black cricket. ఉప్పు రేవు uppu-rēvu. n. A place where salt is manufactured: ఉప్పురియు upp-uriyu. v. i. To moulder. ఉప్పురిసిపోయిన mouldering, dilapidated. కప్పురిసిన యిల్లు a house that sweats salt or that is going to decay. ఉప్పు సముద్రము uppu-samudramu. n. The ocean or salt sea.

(p. 185) eḍamu eḍamu. [Tel.] n. Place, spot, room. చోటు. An interval, occasion, opportunity, leisure, opening. అవకాశము. ఎడమిచ్చు to give an opportunity.

(p. 237) katamu katamu. [Tel.] n. Cause, manner, reason, కారణము, Token, keep-sake, గురుతు. ఏమికతంబున for what cause. అట్టికతమున for that reason. వేగనె రా గతమిచ్చి he gave a token that he would come soon.

(p. 311) kaipadamu or కయిపదము kai-padamu. [Tel.] n. A test in poetical composition. కవిపరి జ్ఞానపరీక్షార్థము పూరింపనిచ్చే పద్యాంశము. సమస్య. 'ఉ కైపదమిచ్చువారలును గ్రక్కునబద్యము చెప్పువారలున్' భో. ii.

(p. 346) gaṃzāyi ganzāyi. [Tel.] n. The drug called Gānja or bhang. గం౛ాయిచెట్టు ganzāyi-cheṭṭu. n. The Indian hemp plant cannabis sativa. (Watts.) 'ద్వి. గంజాయితినెనేమి కలుద్రావెనేమి యంజకధనమిచ్చు నతడెనామెచ్చు.' హరిశ్చ. 2. భా.

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 520) tāmbūlamu tāmbūlamu. [Skt.] n. The betel-leaf and areca nut formed into a parcel, ready for use. వక్కాకు. This is also a phrase for a douceur. తాంబూలము పుచ్చుకొను to take betel (which is generally offered ceremoniously to a stranger as a mark of respect.) To take an oath: (because such a ceremony is gone through when an oath or solemn engagement is taken.) The tambulamu likewise is given as the final or termination of every meal, every transaction and every religious rite. Thus తాంబూలమిచ్చు and తాంబూలముపుచ్చుకొను is to ratify most solemnly, as a betrothal; to swear an oath. తాంబూలవల్లి or తాంబూలి the betel vine.

(p. 587) dānamu dānamu. [Skt. of Latin word donum.] n. A gift, alms. Giving, donation. దానపర్మానా an order to bestow a gift, a deed of gift. The fluid that flows from the temples of an elephant in rut. ఏనుగు కపోలమదము. Protection. rule. పాలనము. Subsidising a possible enemy, one of the four Tantrams or methods of Government, లంచమిచ్చుట దానశౌండుడు dāna-ṣaunḍuḍu. n. A munificent or liberal man. మిక్కిలి ఈవికాడు, వదాన్యుడు.

(p. 749) pāṣāṇamu pāshāṇamu. [Skt.] n. A stone. (In Telugu), Poison. నా జీవనములో పాషాణము వేయుదువా do you wish to throw a stone (or poison) into my food? శంకుపాషాణము or తెల్లపాషాణము white arsenic, Arsenicum album, (Watts.) There are four drugs known in the shops by these names: ఉల్లిపాషాణము corrosive sublimate, నెల్లిపాషాణము, దొడ్డిపాషాణము and గౌరీపాషాణము పాషాణత్వము pāshāṇatvamu. n. Stoneness, the being a stone, పాషాణదారణము pāshāṇa-dāraṇamu. n. A stone chisel, కాసె ఉలి. పాషాణభేది pāshāṇa-bhēdi. n. A stone cutter, a hewer of stone. 'అపుడు పాషాణభేదులకర్థమిచ్చి, ఠీవి నొక దేవశంబు గట్టించిరపుడు.' H. i. 208.

(p. 803) poga or పొప poga. [Tel.]n. Smoke, steam, vapour. ధూమము. 'ఊరుపుపొగల్' the vapour of sighs. Vasu. iv. 10. పొగతాగు to smoke a pipe or cheroot. 'అగరు సాంబ్రాణిపొగలుపట్టి' Ila. i. 140. టీ ధూప మిచ్చి. పొగకన్ను poga-kannu. n. Siva's eye from which fire issued. పొగకర్ర poga-karra. n. A sunbeam. Lit: a stick of smoke, because a beam has that appearance if it falls amid smoke. పొగగూడు poga-gūḍu. n. A chimney. పొగచు, పొగుచు or పొగయించు pogaṭsu. To cause to smoke, పొగయజేయు. To fry, to season with spices. ఇగురబెట్టు, తిరుగబోతబెట్టు, సాతాళించు. 'కలమాన్నము నొల్చిన పప్పునాలుగే న్పొగిచినకూరలున్.' A. i. 39. టీ పొగచినకూరలున్, ఇగురుకూరలును. పొగచుట్ట poga-ṭsūṭṭa. n. A cheroot or cigar. పొగకుంట a tobacco field. పొగాకువేసిన కుంట నేల. పొగచూరు poga-ṭsūru. v. n. To be smoked, పొగపట్టు, పొగవాసన కలిగియుండు. పొగచెట్టు or పొగాకుచెట్టు poga-cheṭṭu. n. The tobacco plant. కారుపొగాకు very strong and black tobacco. పొగపు pogapu. To cause to be fried or seasoned, సాతాళించు. పొగపు orపోపు n. Seasoning, spicery. తిరుగబోత. తాలింపు. పొగబాణము poga-bāṇamu. n. A smoke rocket, i.e., a bomb-shell, ధూమము కమ్ముకొనేటట్టుచేయు ఆకాశబాణము. 'పొగబాణములగముల్ నిగిడింపగ్రమ్మెడు, ధూమంపుపెనుమొగుల్ తొంగలింప.' Bobbili. iii. 137. పొగయు or పొవయు pogayu. v. n. To smoke or emit smoke, పొగలేచు. To be smoked, పొగగలదియగు. To be passed through smoke. To burn slowly. కుములు.

(p. 885) bibbōkapati or బిబ్బోకిని bbibōka-vati. n. A coquette, or a flirt, విలాసవతి. 'ఆబెబ్బులియిదెవచ్చెన్, తబ్బిబ్బులకేమిసేయుదాననుచుమన, బ్బిబ్బోకవతిమనంబున, నబ్బురమున్భయముద్రొక్కులాడగనుండన్.' S. ii. 280. 'నీ కితరభయంబురా, నీకమెలంగుదునటంచు హితముగరపిబి, బ్బోకినియతనికి వ్యయమున, కైకొంతపదార్థమిచ్చి యనిచెంబురికిన్.' Vish. ii. 339.