(p. 117) ābhimukhyuḍaina ābhi-mukhyuḍaina. [Skt.] adj. Meeting, fronting.

(p. 243) kannāku kannāku. [Tel. కన్ను+ఆకు.] n. The spoke of a spinning wheel, which, being the last put in, keeps the rest all tight. The outside leaf in a bundle of betal leaves. The finishing bit or corner stone; that which keeps all the rest right. A noble or excellent person. రక్షకుడు; ముఖ్యుడు, అగ్రేసరుడు. M. VI. i. 92.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 772) purōgamu or పురోగమము purō-gamu. [Skt.] n. Going before, preceding. పురోగామి, పురోగముడు or పురోగుడు purō-gāmi. adj. n. One who precedes or goes in front of, a herald, a leader. అగ్రేసరుడు, ముఖ్యుడు, ముందర నడచువాడు.

(p. 833) pradhānamu pradhānamu. [Skt.] n. Nature, the natural state of anything; the cause of the material world. ప్రకృతి, పరమాత్మ. A betrothal, the betrothal ceremony. adj. Chief, princpal. ముఖ్యమైన. వారిలో ప్రధానమైనవానిని పిలువు call the chief man among them. ప్రధానమైన అక్షేపణ the principal objection. ప్రధానద్రవ్యము చవుకగానున్నది the principal provision (or staff of life,) i.e., rice is cheap. ప్రధానము చేయు to betroth. ప్రధానపు ఉంగరము a ring with which a woman is betrothed. ప్రధాని pradhāni. A minister. మంత్రి. In chess, the queen. A principal. ముఖ్యుడు. ప్రధానుడు pradhānudu. n. A president, a chief. Also a minister. ముఖ్యమంత్రి.

(p. 836) pramukhamu pra-mukhamu. [Skt.] adj. Chief, principal, best, most excellent, first. ముఖ్యమైన, మొదటిదైన. ప్రముఖూడు pra-mukhuḍu. n. A chief, a principal man, a leader, ముఖ్యుడు.

(p. 996) mukhyamu mukhyamu. [Skt.] adj. Chief, primary, particular, principal, eminent, urgent, indispensable. ప్రధానమైన. Excellent, prime, శ్రేష్ఠమైన. ముఖ్యార్థము the chief purport. ముఖ్యమైన భాగము the bulk of the work, the chief portion. ఇది ముఖ్యము this is the chief point. ఇది ముఖ్యముకాదు this is no great matter. ముఖ్యముగా mukhyamu-ga. adv. Chiefly, in a great measure, for the most part, particularly, especially, principally, మెట్టుకు, ప్రధానముగా. ముఖ్యుడు mukhyuḍu. n. A chief, a leader, a principal man, a man of weight. ప్రధానమైనవాడు.

(p. 1028) mēta mēta. [Tel. from మేయు.] n. Food, meat, provender, forage. A lure or bait. పశుగ్రాసము. మేతరి mēt-ari. n. A head man, a head labourer or 'maistry'. చిల్లరకులములకు కులశ్రేష్ఠనామము, కొందరు శిల్పులలో ముఖ్యుడు, మేస్త్రి. A eater, తినేవాడు. A glutton, తిండిపోతు. గడ్డిమేతరి a grass eater. విసపు మేతరి he who eats venom, i.e., Siva. మేతమేయు, మేతాడు or మేతలాడు mēta-mēyu. v. a. To eat, graze, feed on.

(p. 1040) mona mona. [Tel.] n. The point, end, extremity. ఆగ్రము, తీక్ష్ణాగ్రము. An army, or detachment, సేన. A tube. తెగ. A military array. వ్యూహము. A tribe, తెగ. The front, ముందు. 'మన మొనలకువశముగాదు మరలు పమింకన్.' M. VI. ii. 97. 'లోమొన, వెలిమొన, ఉసిమొన, ముమ్మొన, చతురమొన, పుణ్యపుమొన, పాపపుమొన, దాటడుగుమొన, కదలుమొన, అరమీటుమొన, నెరమీటుమొన, సరితాళంపుమొన, లాదిగాగల పదిరెండు మొనల వారితెలిసిరి.' H. i. 245. మొనలారిపోయినకత్తి a knife with a blunt point. adj. Last, furthest, utmost. కడపటి. మొనకట్టు mona-kaṭṭu. v. n. To attempt with enthusiasm, ఉత్సహించు. n. Joy, rejoicing, enthusiasam, ఉత్సాహము. An amulet or drug used as a charm, పెట్టుమందులలో నొకటి. ఒకానొక స్తంభనమాలిక. 'ఇదిదారికట్టు మొనకట్టిది, కాంతావశ్యకరణమిది.' S. i. 18. 'జలాగ్నిస్థంభములును, మొనకట్టును వాకట్టును.' H. i. 174. adj. Rejoicing, enthusiastic, ఉత్సాహకరమైన. మొనకాడు or మొనగాడు mona-kāḍu. n. A leader of an army, a hero, a principal; a ringleader, శూరుడు, సేనాధిపతి, ముఖ్యుడు. దొంగలమొనగాడు a ringleader among thieves. మొనకొను Same as మొనయు. (q. v.) మొనచేయు mona-chēyu. v. n. To face or front in battle. మోహరించు. మొనచన్ను mona-tsannu. n. A nipple. Lit the tip of the breast. చూచుకము. మొనతప్పు mona-tappu. v. n. To be turned away as the face, to turn away from, విముఖమగు. 'మొనతప్పితిమి రణమున మన మకట మువ్వురము.' భార. సౌ. i. మొనయు monayu. v. n. and v. a. To be, appear, happen, కలుగు. To busy oneself. to engage in. To prepare, be ready, attempt, పూను, పనిపడు. To prepare for battle, రణోద్యోగముచేయు. To cover, to rest upon. ఒగ్గు, కమ్ము, ఆనించు. 'మొండి మాటలాడి మొనసియుండువిరక్తి యమునిగెల్వనెచట నలవిగాదు.' Vēma. 864. 'మొనయు చింతాశ్రేణిమూక విప్పు.' Swa. iv. 148. టీ మొనయు, కమ్ముకొనునట్టి. మొనపు or మొనయించు monapu. v. a. To cause to attempt, పూనజేయు. To cause to happen, కలుగజేయు. To put, place. మోపు, ఉంచు. 'అనినన్ గైటభదైత్య వైరి, దరహాసాంకూరముల్ మోవిపై, మొనపంగొం డొక నిల్చియవ్వనమున్.' Parij. iv. 12. మొనపు. n. An attempt, పూనిక.

(p. 1099) lalāmamu lalāmamu. [Skt.] n. A sign. గురుతు. A flag. టెక్కెము. A nornament, భూషణము. A coronet of flowers. A mark on the forehead, నుదుట కట్టే పువ్వులబాసికము, లేక, బొట్టు, తిలకము. రమణీలలామములు the loveliest of women. 'అద్దంబుజూచిననళికలలామంబు ప్రతిబింబితంబగుపగిది.' B. vii. 416. adj. Chief, principal, excellent. శ్రేష్ఠమైన. Beautiful, agreeable, charming. సుందరమైన. లలామకము lalāmakamu. n. A coronet of flowers. బాసికము. పురుషశికాపురోన్యస్తమాల్యము. పిల్ల జుట్టునకట్టినదండ 'సొరంగమదంబలదిలలామకమిడి.' A. vi. 180. లలాముడు the chief man, ముఖ్యుడు. శ్రేష్ఠుడు. భూపాలలలాముడు the noblest of kings. 'మంత్రిలలామా.' Ved. Ras. ii. 1. సాథ్వీలలామము the most virtuous of women. 'ఈ యబలాలలామకెనయేయుగమందునుగాన.' T. ii. 105.

(p. 1133) varēṇyamu varēṇyamu. [Skt.] adj. Chief, noble, principal, pre-eminent. శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. వరేణ్యుడు varēṇyuḍa. n. A chief, or pre-eminent man, శ్రేష్ఠుడు, ముఖ్యుడు.

(p. 1135) varyamu varyamu. [Skt.] adj. Chief, principal. ముఖ్యమైన, శ్రేష్ఠమైన. వర్యుడు varyuḍu. n. A chief, leader. ముఖ్యుడు. శ్రేష్ఠుడు. మునివర్యుడు a noble sage. కుమారవర్యుడు the noblest of sons. వర్య. varya. n. One who chooses her own husband, తనంతట మగని వరించునట్టి ఆడుది. A noble or distinguished woman, ముఖ్యురాలు.

(p. 1324) sāmavāyikuḍu sāmavāyikuḍu. [Skt.] n. A principal minister or counsellor. The chief of a company or corporation. మంత్రి, ముఖ్యుడు.

(p. 1327) sārthamu sārthamu. [Skt.] n. A pack, swarm or multitude of animals, a troop or caravan of merchants. జంతుసమూహము, ప్రాణిసమూహము, వణిక్సంఘము. adj. Significant, having a meaning, అర్థముతో గూడిన. సార్థవాహుడు sārtha-vāhuḍu. n. A merchant, a trader, a headman or leader, వైదేహకుడు, క్రయవిక్రయకారుడు, వర్తకుడు, ముఖ్యుడు.