(p. 25) aggalamu aggalamu [Tel.] adj. Excessive vehement, intolerable. మెండు. 'తూర్యనినదమగ్గలమయ్యెన్' Swa. vi. 105. అగ్గలముగ adv. Excessively, vehemently, cruelly. దుస్సహముగా. 'దాపక చెప్పుము చెప్పుకున్ననగ్గలముగ నివ్వధింతునని.' H. iii. 140. అగ్గలించు aggalinṭsu [Tel. from అగ్గలము] v. n. To increase, to grow. ఎక్కువగు. 'ముచ్చటలగ్గలింప.' Vish. vii. 375.

(p. 27) agrasaruḍu agrēsaruḍu. [Skt. from అగ్రము.] n. A leader, chief. మెంనగాడు, మేటి.

(p. 42) adabhramu adabhramu. [Skt.] adj. Much, many. విస్తారమైన, మెండు.

(p. 96) avāri avāri. [Tel.] adj. Abundant, excessive, much, ample. విస్తారమైన. అవారిగ adv. Abundantly, excessively. విస్తారముగా, మెండుగా. 'అవారిగ తియ్యని మేడిపండ్లు గొంచు.' P. iv. 37.

(p. 180) enta enta. [Tel. ఏ+అంత] adj. How much. ఇది యెంత పొడుగు how long is this? ఎంత అన్యాయము what injustice! ఈ బంగారమెంత ఉన్నది what is the price (or weight) of this gold? అది యెంత పని what great matter is that? ఎంతమాత్రము how much? ఎంతలో within what price? ఎంతమాత్రము కాదు by no means. అట్లు అనడానకు నేనెంతవాణ్ని who am I that I should say so? నీవెంత ఆయనయెంత? what comparison is there between you and him? నేనెంత చెప్పినా notwithstanding all I could say. ఎంత చెల్లించితే అంత మంచిది the more you pay the better అప్పుడు ఎంత రాత్రియైయుండెను what time of night was it then? ఎంత సేపటికి వచ్చినాడు how long after did he come? ఎంతకు అమ్మినాడు for how much did he sell it? ఎంతమాత్రము కూడనిపని a thing quite out of the question. నీవెంత నేనెంత అని పోట్లాడినారు they scorned or insulted one another. ఎంతటి వారు what sort of persons? ఎంతమంది how many (persons.) The conjunction యు is sometimes added as an intensive. ఎంతయు రయంబున with very great speed ఎంతేని entēni. adv. Ever so much, how much soever. ఎంతైనను. ఎంతైన. how vast, how great, ever so great. ఎంతో much. ఎంతో సంతోషముతో with great joy.

(p. 243) kapaṭamu kapaṭamu. [Skt.] n. Hypocrisy, insincerity, cunning, artifice, dissimulation. కపటనిద్ర feigned sleep. కపటకచ్ఛపమైన కైటభాంతకుడు he who wore the form of a tortoise. కపటస్థుడు or కపటి kapa-ṭasthuḍu. n. A hypocrite కపటించు kapaṭinṭsu. v. n. To be hypocritical కపటమెంచు.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 495) ḍepparamu or దెప్పరము ḍepparamu. [Tel.] n. A strait, peril. ఆపద. adj. Impossible, impracticable. అశక్యము. M. vi. i. 239. Great, excessive, అధికము, మెండు. Intolerable దుస్సహము. A. vi. 171. డెప్పరపురాళ్లవర్షము a dreadful shower of stones. డెప్పరించు ḍepparinṭsu. v. n. To become impossible. అశక్యమగు.

(p. 602) dummu dummu. [Tel.] n. Dust. దుమారము, దూళి. దంబోవడి. (దుమ్ము+పొడి.) Currystuff, మెంతి జిలకర్రచేర్చి చేసిన నున్నని కూరపిండి. A bone, ఎముక. వానినోట్లో దుమ్ముకొట్టిరి they ruined him. దుమ్ములగొండి the bone-eater, i.e., the striped Hyaena, Hyaena striata. కొరనాసిగండు, గాడిదపులి. (F.B.I.) దుముదుము thick dust, దుమ్ముదుమ్ము. దుముదుములాడు dumu-dumu-l-āḍu. v. n. To raise dust or fire. దుమ్మురేగు, నిప్పులురేగు. To be gloomy, దుమదుమలాడు. దుమ్మాడు dummāḍu. v. n. To wear or use powder. 'గందవొడితోన దుమ్మాడిమందగతుల.' Ila. i. 149.

(p. 639) nasa nasa. [Tel.] n. Irritation, ticklishnes, soreness of throat, itching. దురద. A pest; harm, danger, ఉపద్రవము. నసనసగానుండే irritable, ticklish. నసగూటి nasa-gūṭi. (నసగూడు+ఇ.) n. An amorous woman, an adulterous woman, కామోద్రేకముకలది. జారిణి. నసగూడు. nasa-guḍu. n. Amorous desire. కామోద్రేకము. 'తిండిచేకండమెండైనదండికతన, వెసగునసగూటిపిసివెర్రికసరురేగి.' H. i. 257. See నవ, నసమిరి or నసిమిరి nasamiri. n. Irritation, itching. దురద. నసలించు nasalinṭsu. v. a. To disturb, to spoil. వికలముచేయు. 'నసలించు నేర్పులు నాగరీకములు.' L. xxii. 111.

(p. 684) nōru nōru. [Tel.] n. The mouth. నక్త్రము, ముఖద్వారము. G. నోటి, నోరి. Abl. నోట. Plu: నోళ్లు నోట with the mouth. నోరు ముయ్యి hold your tongue. నోరులేని dumb, unable to talk. నోరు లేనివాడు a simpleton. నోరుకొట్టు to strike on the mouth, i.e., to silence, check, rebuke; to deprive of one's rights or enjoyment, to plunder, spoil. నోరుకాచు to watch one's lips, to keep a secret. నోరుకట్టు to restrain the appetite. నోటిలో ఆడుచున్నది I have it at the tip of my tongue. వానినోరు మంచిదికాదు he is a foul mouthed fellow. పెద్దనోరుచేయు to talk loud or abusively. నోరుపడిన speechless. నోటిపేద foolish, ignorant, senseless. నోటిమాట a mere word of mouth. నోరుమెంగ nōru-menga. n. A dumb man. మూగవాడు. నోటికి వచ్చినట్టు తిట్టెను he gave them all the abuse that he could think of. నా నోట్లో మన్నుకొట్టినాడు he cast earth in my mouth, i.e., he destroyed my hopes or prospects. నోరూరు nōr-ūru. v. n. To water (as the mouth). To desire, అపేక్షించు. నా నోరూరుచున్నది my mouth waters. వానితో నీవు యేల నోరుచేసుకొంటావు why do you quarrel with him? నోరెత్తు nōr-ettu. v. n. To raise the voice, cry, speak. To try to speak, మాటడ యత్నించు. నోరాడు nōr-āḍu. (నోరు+ఆడు.) v. n. To utter. వానికి ఎటుల నోరాడెనో I can't think how his mouth could utter such words. 'చెయ్యప్పులనుచు నిచ్చినవారు కటువుగా నడుగ నుంకించి నోరాడకరుగ.' Suca. iii. 203.

(p. 716) parikaramu pari-karamu. [Skt.] n. An instrument, ఉపకరణము. Furniture, సామగ్రి. A cot, మంచము. 'మిరియంపుబొడి మెంతికూటువ, సంభారంపు చింతపండు, బజ్జులు, శిఖరులు, పచ్చళ్లూరుబిండ్లూరుగాయలు, మామిడి తొక్కులు నాదియౌపరికరంబులును.' H. i. 113. A retinue, పరివారము. A multitude. సమూహము. A waist-band, నడికట్టు. A belt, యోగపట్టె.

(p. 757) piluku piluku. [Tel.] n. Pride, conceit, గర్వము. పిలుకుమారు, పిలుకుమాలు, పిల్కుమారు or పిల్కుమాలు piluku-māru. v.n To die, చచ్చు. To be destroyed,to perish. నాళమెందు. 'కాల్బలముల్ దనవీకవిచ్చియచ్, మురలియుడూలియుచ్ చిలుకుమారుడు బారియుట్.' M. VIII.i.4 పిలుకుమారుదు, పిలుకుమార్చు, పిలుకుమాలుదు or పిలుకుమావ్చు piluku-māruṭsu v.a To kill, to destroy 'మునుజనాధయెక్కడవువూని ముహొద్చుత బాహనంపదచ్, మమువడిదాకెదచ్ బిలుకుమార్చె దనంట యుదాత్తమెనధర్యమహిమగాదె.' M.IX. ii. 102.

(p. 897) beṭṭu beṭṭu. [Tel.] n. Hardness, difficulty, trouble. Respectability, esteem, regard. గౌరవము. హెచ్చు, ఉద్ధతి, అతిశయము. 'నిన్ను పట్టెదమని చలముకొనినపట్టుటబెట్టా.' B. X. 359. నీవు అక్కడికి పోతే బెట్టుదక్కదు if you go there you will not meet with honor, you cannot go there with credit. adj. Hard, trying, కష్టము. Proud, ఉద్ధతమైన. adv. Excessively, violently, much. మిక్కుటముగా, మెండుగా, అత్యంతము. Firmly, గట్టిగా, దృఢముగా. నిండా బెట్టుగానున్నది it is very hard (on us), మిక్కిలి కష్టముగానున్నది. బెట్టుడుత beṭṭ-uḍuta. n. The large or great squirrel. 'పికిలిపిట్టలు, డేగలు, బెట్టుడుతలు.' S. i. 187.

(p. 910) bōlu bōṭu. [Tel.] n. A projection in a hill, &c. కొండమెండలగువానియందు ఉబ్బు గానుండుచోటు adj. Clever, ప్రౌఢమైన. Forward, ధూర్తుడైన.