(p. 659) nirbandhamu nir-bandhamu. [Skt.] n. Force, violence. బలవంతము, బలాత్కారము, కదలమెదలగూడనికట్టు. నన్ను చేవ్రాలు చేయుమని నిర్భంధముచేసినారు they forced me to sign it. నిర్బంధపుకైదు close confinement. నిర్బంధించు, నిర్బంధముచేయు or నిర్బంధపెట్టు nir-bandhinṭsu. v. a. To force, press, to lay violent hands upon. To constrain or oppress: to persist in, or insist on.

(p. 672) nusulu or నుసలు nusulu. [Tel.] v. a. To stretch the body in or after sleep. ఒళ్లు విరుచుకొను. v. n. To stir, మెదలు. To delay, ఆలస్యముచేయు. To undertake, పూను. మైనుసులుచు stretching oneself. 'వ్యసనములనుదగిలి మసలబోక.' Vēma. iii. 35, నొసల వ్రాయువ్రాత నుసిలితే పోవునా? will mere rubbing your forehead blot out your destiny? Vēma. 1796. 'చ వెరవున నంగముల్ నుసులువ్రేటుల వమ్మగదాకి.' M. IX. i. 198. n. Lightness, ease. లాఘవము, తేలిక.

(p. 982) miṇḍaḍu , మిండగాడు or మిండగీడు minḍaḍu. [from Skt. మింఠ.] n. A paramour. విటుడు. A person, పురుషుడు. A great man, అధికుడు. మిండ౛ంగము minḍa-ḍzangamu. n. A buck, a lascivious zangam. మిండతపసి a lascivious monk. 'గీ కడపట భుజంగ వేషంబు నడపినప్పు, డుండుబో గండుమీరి యీ మిండతపసి.' R. ii. 110. మిండతుమ్మెద minḍa-tummeda. n. A male carpenter bee. 'మిండతుమ్మెదల్ ముట్టనిపుష్పమంజరులు.' Kālahas. iv. 54. మిండప్రాయము the bloom of youth, యౌవనము. మిండవడ్డి a high or exorbitant interest on money lent, అధికమగువడ్డి. మిండమేఘము a great cloud, పెద్దమబ్బు. మిండతనము or మిండరికము minḍa-tanamu. n. Whorishness, rakishness, adultery, జారత్వము. మిండత or మిండలకోరి minḍata. n. A harlot, an adulteress, an unchaste woman. లంజ, జారిణి. మిండరి minḍari. adj. Loverlike, appertaining to a paramour విటసంబంధమై మిండరిమాటలు the words of a paramour.

(p. 988) milamila mila-mila. [Tel.] n. Glittering, sparkling. మెరుగుకాంతి. మిలమిలలాడు mila-milal-āḍu. v. n. To glitter sparkle. To abound, swarm, be rife. ఆకలిచేత మిలమిల లాడుచున్నారు they are exhausted with hunger. ఆ నీళ్లలో చేపలు మిలమిలలాడుచున్నవి fihses are swarming or are abundant in that water. మిలమిలన mila-milana. adv. Wrigglingly. మెదలుచు. 'సంజనితములైపురుగులు, వేకొనమిలమిలమెదలునందు గురుకుల ముఖ్యా.' M. XVI. i. 27.

(p. 1023) medalu or మెదులు medalu. [Tel.] v. n. To move a little, to stir. కొంచెముచలించు. To wander, rove, go about. సంచరించు. To walk, behave, conduct one self. మెదిలితే చంపుతాను if you stir I will slay you 'పొదలపైమెదలు తుమ్మెదలారమీఢాక.' T. iv. 115. మెదలుచు, మెదల్చు, మెదలించు, or మెదలించు medaluṭsu. v. a. To cause to move, మెదలజేయు. To stir, to shake, కదలించు. నోరుమెదలించు to move the lips.

(p. 1023) medugu medugu. [Tel.] v. n. To be pounded or triturated. చక్కగా దంచడము వల్ల బాగుపడు, పనుపడు, చక్కబడు, నలగు. To be familiar with, inured to, well versed in. To become old. 'క కన్యలు, మెచ్చరువార్దకముచేత మెదిగినవానిన్.' వి. పు. iv. మెదుగుడు meduguḍu. n. The state of being pounded, as rice, మెదుగుట. An old cloth, పాతవస్త్రము. మెదుచు, మెదించు or మెదుపు mediṭsu. v. a. To pound, grind, triturate. నలిగి సన్నమగునట్లు మర్దించు, మెదుగజేయు. కస్తూరిమెదిచి triturating musk or grinding it. 'మెరుపులన్నియు గూర్చి మెదిచి రూపుగదీర్చి యీసరోజాననజేసె నొక్కొ.' G. iv. 186. వాణ్నిలెస్సగా మెదిపి విడిచినారు they thrashed him properly 'అతివకోపమణగునందాకధర మీద మెదలనీకవాని మెదిపివిడిచి.' HK. iv. 149. 'విరిదేనెలోన గప్పురముపోసిమెదించి.' Rasica. iv. 4.

(p. 1023) medulu See మెదలు.

(p. 1024) meracu meraṭsu. [Tel.] v. n. To flash, as lightning. తళుక్కని ప్రకాశించు. మెరపు, మెరుపు, మెరము or మెరుము merapu. n. Lightning. తటిత్తు. Brightness, brilliance, ప్రకాశము. మెరపుతీగ merapu-aīga. n. A streak of lightning, తీగవంటి మెరపు. మెరము or మెరుము meramu. v. n. To rankle, or fester. మెరమెరలాడు. కంటిలోగాని పుంటిలోగాని లేక మనసులోగాని మెదులు. కంటిలో నెరసుపడి మెరముచున్నది the mote fell into his eye and pain was caused. 'మెరమెరభావంబులోన మెరమగమరియున్.' T. ii. 85. టీ మెరమగ, అనగా బెళికింపచేయుచునుండగాను. v. a. To cause pain or mortification. మెరమెరలాడించు, నొచ్చునట్లు మెదలించు. 'మెరుగుగైదువుగ్రుచ్చి మెరమినట్లైన.' HD. ii. 214. మెరమెర mera-mera. n. Rankling కంటిలోగాని పుంటిలోగాని మెదలడము. Mental agony, anxiety. మనోవ్యధ. Doubt, suspicion. సంశయము. Difference, భేదము. 'మీసత్వములునమ్మి మెరమెరమాని పందెమునేనాసపట్టినదాన.' P. ii. 97. మెరమెరపడు mera-mera-paḍu. v. n. To doubt, hesitate, సంశయపడు. మెరమెరపాటు mera-mera-pāṭu. n. Impetuosity of hunger. Mental distress, మెరమెరపడుట, ఆకటితహతహ. మెరమెరమను or మెరమెరలాడు mera-mera-manu. v. n. To rankle or fester. మెరము, కంటిలోగాని పుంటిలోగాని లేక మనసులోగాని మెదలు. To suffer pain, బాధపడు. 'తనుమున్ను పలుకుట తద్దయునపుడు, మెదులుచు మదిలోన మెరమెరమనగ.' Dabh. 224. మెరయు merayu. v. n. and a. To lighten, to gleam: to glitter, to shine, ప్రకాశించు. To come to light, బయలుపడు. To cause to be seen, to show, బయలుపరుచు. మెరపించు mera-pinṭsu. v. a. To enlighten or make bright, to illume. మెరయునట్టుచేయు.

(p. 1025) merugu or మెరుంగు merugu. [Tel. from మెరయు.] n. Polish, lustre, brightness. కాంతి. Lightning. మెరపు. Grease, oil, melted butter. నెయ్యి మెదలగువానిజిడ్డు. 'మెరుగువేయకగాని మృదువుగాదన్నంబు.' Kōdanda. §. 33. adj. Polished, bright, luminous. మెరుగుసున్నము fine plaster. మెరుగురాయి a polished stone. మెరుగుపోటు the final pounding of rice. మెరుగుడు నూనె meruguḍu-nūne. n. Varnish. మెరుగుడుపురుగు or మెరుగుపురుగు meruguḍu-purugu. n. A lady bird. ఇంద్రగోపము. A firefly or glowworm. మిణుగురుపురుగు. మెరుగుతీగె mereugutīge. n. A necklace worn by women. ఒక కంఠాభరణము. మెరుగుపెట్టు merugu-peṭṭu. v. a. To polish. కాంతివచ్చునట్లు చేయు. మెరుగుబోడి merugu-bōḍi. n. A beautiful woman, మెరుపువలె మనోజ్ఞురాలగు ఆడుది. మెరుగురిక్క or మెరుగుడురిక్క merugu-rikka. n. Coral. పగడము. A bright star, కాంతిగలచుక్క.

(p. 1034) mokari mokari. [Tel.] adj. Sounding, మ్రోగునట్టి. Noisy, prattling, అసంబంధవచనము లాడునట్టి. మొకరితుమ్మెద mokari-tummedu. n. A large black bee. ధ్వనిచేసే తుమ్మెద. 'నెత్తావులకు వెకలులైయాడు మొకరితుమ్మెదలు రొదలుగల మెరుగుడుంబురువులట్లు.' Swa. iii. 37. టీ మొకరితుమ్మెదలు, గండుతుమ్మెదలు.

(p. 1105) lukaluka luka-luka. [Tel. anuk.] n. The noise made in running or by insects boring through wood. లుకలుకమను luka-lukam-anu. v. n. To wriggle, crawl about. మెదలు. లుకలుకలాడు luka-lukal-āḍu. v. n. To totter, తడబడు.

(p. 1245) śalyamu ṣalyamu. [Skt.] n. A bone. A stake, a thorn, an arrow. ఎముక, ముల్లు. బాణము. 'పంభవపుశల్య మెదలో మెరపన్.' A. iii. 47. టీ తిరస్కారమనే ఆలుగుహృదయములో మెరుముచునుండగాను. 'చింతాశల్యము బెరికివైవ.' P. ii. 171. ఇది నాకు హృదయశల్యముగానున్నది this rankles in my mind. వాడు వట్టి శల్యముగానున్నాడు he is a mere skeleton.

(p. 1382) habisi habisī. [Skt. for 'Abysinia.'] n. The name of a country. An Abysinian, an African, a negro, సిద్దీవాడు, నల్లగానుండే ఆఫ్రికా దేశపు మనుష్యుడు. 'హబిసీరౌతులనంగతుమ్మెదలు సొంపారెన్.' Charu Chandro. iv. 46.