(p. 172) uvvu uvvu. [Tel.] n. Attempt, exertion, effort. పూనిక, ఉవ్వెత్తు uvv-eṭṭu. adj. All యావతు. 'ఒకల్క మాత్రలోని నువ్వెత్తు గొనరె' M. v. 30. ఉవ్వెత్తుగా uvvettu-gā. Quite easily. All at once. మిక్కిలి చులకనగా, ఏకకాలమందు. Completely. నిశ్శేషముగా. From the bottom అడుగుతో. 'మైమత్తిలి మిమ్మెరుంగక సమస్తరిపుప్రకరంబు వచ్చియువ్వెత్తుగ గూలెపా పమతులెయ్యెడలన్ జయమంద నేర్తురే.' Chenna BP. v. 65.

(p. 275) kāru kāru. [Tel.] n. A season, time of the year. కాలము. చిన్నకారు childhood, youth. తొలికారు the opening of the year. కారు మెరుపు or తొలికరుమెరుపు or క్రొక్కారు మెరుంగు vernal lightning తొలివానకాలపు మెరుపు. నవకారు Spring. ఈ సంవత్సరములో ముక్కారులున్ను పండినవి the three seasons have yielded crops this year. ఒక కారు కోడిపిల్లలను అమ్మివేసినాను I have sold one brood of chickens. నాలుగు కారులగిత్త a heifer four years old. కారు కాలము, ఫలకాము harvest time. కారు పంట, a crop that depends on the rain. వర్షాకాలమందు నీరాసరానుపండే పల్లపుపంట, కారువడ్లు rice grown in the hot season, ఎండకాలమందు పండే వరి ధాన్యము. కారువాయిధర price current of grain at the time of reaping. A plough-share. పటుకారు or నీరుకారు tongs, a pair of pincers. Darkness, jetty blackness. నలుపు, చీకటి. కారుకమ్మెను darkness came on. A forest కారుచిచ్చు wild or forest fire. The plu. కారులు, అనగా వదరులు hard language; reviling. పరుషవచనము; vain talk వ్యర్థవచనము. కారులు lies అబద్ధములు. A stain కర్రు. Ignorance అజ్ఞానము.

(p. 729) pasa pasa. [Tel.] n. Sap, essence, సారము. Bloom, vigour, brilliancy, నిగ్గు. కాంతి. సత్త, సారస్యము. Abundance, సమృద్ధి. Skill, చాతుర్యము. 'వగుమొగము మెరుంగులు దశదిశలంబసలు కొలుప జిరునగవుమెరయ.' B. viii. 419. 'ఇవ్వెలదులయందు కూర్మిపస వీనికి నేమియులేదు.' Swa. vi. 74. టీ. కూర్మిపస. అనురాగాతిశయము. పసపడు pasa-paḍu. To be inclined, addicted to, devoted to. రుచిమరుగు. 'పంచేంద్రియముల పసబడకున్న, ముంచువిధంబున మాయునామాయ.' L. v. 2.

(p. 771) puruḍu puruḍu. [Tel.] n. Likeness, similarity. సమానత, సామ్యము. 'అప్పుడు ప్రభాకరుండు నభోమధ్యంబునకు వచ్చి వెలుంగుచున్న నతనితోడి పురుడునం దేజో మహిమందలకొన్న తెరంగున మెరుంగు వాలమ్ములను కిరణంబులు పరగించుచు.' M. vi. ii. 136. 'ధరణిగలరాజు లెల్లను పురుడనగాంపిల్యనగరమున కఠిగెదరొండొరుల గడవంగవని భూసురవరు డెరిగించె వృషదసుతుకథయెల్లన్.' M. I. vii. 34.

(p. 884) bittaramu bittaramu. [Tel.] n. A flash of light. తళుకు. Brightness. A coquettish prank, an amorous gesture, శృంగారచేష్ట, ఒయ్యారము. 'బెళుకుబేడసమీలబిత్తరంబులకంటె.' N. ix. 404. బిత్తరముగ bittaramu-ga. adv. Flashingly. ప్రకాశముగా. Gracefully, సొగసుగా. 'సరిగె మెరుంగుబంగరువు చందురు కానిపటంబులూడ్చి బిత్తరముగ చల్వపావడలు దాల్చి.' N. ix. 401. బిత్తరములాడు to be bright, ప్రకాశించు. బిత్తరి bittari. n. A coquette, a flirt. A beautiful woman. ప్రౌఢస్త్రీ, శృంగార చేష్టలుగల ఆడుది. A woman, ఆడుది. 'బిత్తరులాహలాయుధునిబిల్వగ.' Balrāma. vi. 123. adj. Flashing, sparkling, తళుకైన, ప్రకాశమైన. Beautiful, సొగసైన. 'శిరమున కెంజడల్ నుదుట జెన్నగుబిత్తరిబొట్టువాతెరన్.' T. iv. 122. బిత్తరించు bittarinṭsu. v. n. To flash, to sparkle, మెరయు, తళుక్కుమను. To move about, చలించు, ఊగాడు. To crack jokes. సరసమాడు. 'బెళుకుబేడసచూపుబిత్తరింప.' N. ix. 159. బిత్తరపు bittarapu. adj. Flashing, sparkling, తళుకైన, ప్రకాశించే, 'సోమునిరీతినెమ్మొగము సుందరమౌదరహాస చంద్రికా, స్తోమములీనబిత్తరపు చూపులుదిక్కుల పిక్కటిల్ల.' Surabha. 18.

(p. 968) māgu māgu. [Tel.] v. n. To mellow, or ripen fully (as a fruit, or a boil), పండబారు. n. Dirt, మాలిన్యము. A black spot, నల్లనిపొడ. A disease marked with black spots, నల్లనిపొడలుపుట్టే రోగము. మాగిలు māgilu. v. n. To become dim, మకిలయగు. మాగుడు māguḍu. n. Blackness, నలుపు. Dirt, మాలిన్యము. మాగుడుపారు, మాగుపడు or మాగుపారు māguḍu-pāru. v. n. To become dim, or dull, to become soiled or black. మాయు, మలినమగు. 'మెరుంగడంగి యుడురాజమండలంబు మాగుడుబారికానిపించె.' Prabhāvati Prad. v. 53.

(p. 1025) merugu or మెరుంగు merugu. [Tel. from మెరయు.] n. Polish, lustre, brightness. కాంతి. Lightning. మెరపు. Grease, oil, melted butter. నెయ్యి మెదలగువానిజిడ్డు. 'మెరుగువేయకగాని మృదువుగాదన్నంబు.' Kōdanda. §. 33. adj. Polished, bright, luminous. మెరుగుసున్నము fine plaster. మెరుగురాయి a polished stone. మెరుగుపోటు the final pounding of rice. మెరుగుడు నూనె meruguḍu-nūne. n. Varnish. మెరుగుడుపురుగు or మెరుగుపురుగు meruguḍu-purugu. n. A lady bird. ఇంద్రగోపము. A firefly or glowworm. మిణుగురుపురుగు. మెరుగుతీగె mereugutīge. n. A necklace worn by women. ఒక కంఠాభరణము. మెరుగుపెట్టు merugu-peṭṭu. v. a. To polish. కాంతివచ్చునట్లు చేయు. మెరుగుబోడి merugu-bōḍi. n. A beautiful woman, మెరుపువలె మనోజ్ఞురాలగు ఆడుది. మెరుగురిక్క or మెరుగుడురిక్క merugu-rikka. n. Coral. పగడము. A bright star, కాంతిగలచుక్క.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.

(p. 1289) saḍikuḍaka saḍi-kuḍaka. [Tel.] n. A kind of cake. అపూపవిశేషము. 'వెన్నమెరుంగులలు, నిడికుడకలు, సడికుడకలు, ముత్తెపుచిప్పలు.' H. i. 118.