(p. 149) uggu uggu. [Tel.] n. A mixture of castor oil and breastmilk given to infants. A wrinkle or plait in cloth. మడత. Confusion. ఉగ్గుపడు uggu-paḍu. v. i. To form into a fold. ముడతపడు. ఉగ్గులుపారు uggulu-pāru. v. n. To run into a knot in spinning or twisting, to be entangled, to run into wrinkles. మెలిపడు. To be confused or confounded.

(p. 362) gāzu gāzu. [Tel.] n. Glass; any vitrified substance such as chinaware or a bracelet, which is made of glass black as jet. Hence, blackness. A bracelet. బంగారు గాజులు bracelets made of gold. Various kinds of bracelets are called గొల్లగాజులు, ఈడిగెగాజులు, మెలిగాజులు, తురకగాజులు, and లక్కపట్టెగాజులు. గాజులు the wards of a lock. గా౛ుకప్పెరలు gāzu-kapperalu. [Tel.] n. A certain sort of grain. H. iv. 156. గా౛ునీలము gāzu-nīlamu. n. An artificial sapphire. Also, deep blue or black. NH. v. 46. గా౛ురొయ్య gāzu-royya. n. A crayfish or large prawn. గా౛ుపారు gāzu-pāru. v. n. To blacken or turn blck కాంతిహీనమగు. గా౛ుప్పు gāz-uppu. n. Dross of a glasswork, scoriæ. గా౛ురాయి gāzu-rāyi. n. A glassy stone. Jet. గా౛ులవాండ్లు gāzula-vānḍlu. n. A certain caste who deal in glass bracelets.

(p. 526) tāḷika or తాలిక tāḷika. [Tel. from తాళు.] n. Patience, endurance. ఓర్పు, క్ఠమ. A pastille or little roll, as of paste or of leaf. పొట్టు. The scurf that drops off the skin when rubbed. A flake or scale of earth. Cords of hair: మెలిక. Tresses smeared with మర్రిపాలు. Suca. ii. 42. తాళికగలవాడు tāḷika-gala-vāḍu. n. A man of substance.

(p. 529) tirika tirika. [Tel.] n. A twist. మెలిక.

(p. 671) nuli nuli. [Tel.] n. A twist, a tangle. మెలి. A griping or gnawing pain in the stomach. పేగులలోనొప్పి. వానికి నులిపెట్టినది he had the gripes. నులిపురుగులు worms in the bowels. adj. Gentle, slight. Small, స్వల్పమైన, అల్పము. Thus నులికాలువ A small stream. A. ii. 72. vi. 17. నులివెచ్చగా slightly warm, lukewarm. నులినొప్పి a slight griping pain, నులివాళ్లు nuli-vāḷḷu. n. A slight withering. కొంచెము వాడిపోవుటలు. నులివాళ్లువాడు to wither slightly, కొంచెమువాడు. నులిగొను nuli-gonu. v. n. To be twisted, to be tangled. చిక్కుపడు. నులిపెట్టు nuli-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, చిక్కుపెట్టు. నులిగడ or నులితడ nuligaḍa. n. A medicinal plant, having a capsule consisting of fine fibres twisted in the form of a screw, Helicteres idora. Linn, ఆవర్తని. నులియు or నులివు nuliyu. v. n. To move about, to shake, to tremble. చలించు. ఇట్టట్టుతొలగు. To be reduced to powder, to be crushed or powdered, పొడియగు, నలియు, నలుగు. To ring, sound, tinkle. 'తే కామనులియంగ కంకణక్వణనమొలయ.' చంద్రహాసవిలాసము. i. 896. నులించు nulinṭsu. v. a. To crush, to cause to be powdered. నులియజేయు, నులుచు. నులుచు or నులుపు nuluṭsu. v. a. To tread out, corn with oxen, to thrash corn, నులియజేయు, నులుగు nulugu. v. n. To be crushed, ground, trodden. నలుగు.

(p. 756) piri piri. [Tel.] n. A twist. మెలి. A cotton twist, a thread, a rope, తాడు. పిరిగొను piri-gonu. v. a. &n. To surround, to twist, to twine round, చుట్టుకొను, పెనగొను, మెలిపెట్టు.

(p. 791) pena pena. [Tel.] n. A twist. మెలిక. A cord coupling two animals together, a tie, a band, బంధము. పెనగు penagu. v. n. To be twisted, మెలిగొను. To surround, చుట్టుకొను. To join, unite, కలయు. To oppose, మారాడు. To struggle, to fight. గుం౛ులాడు, యుద్ధముచేయు. n. Same as పెనకువ. See below. పెనగులాట or పెనగులాటము penaguḷ-āṭa. n. Struggling, fighting. పెనగులాడు penagul-āḍu. v. a. To struggle, to fight. పెనగొను, పెనకుపలుగొను, పెనగబడు, పెనగుపడు or పెనగాడు pena-gonu. v. n. To be twisted. మెలిపడు. To be mingled, as mixed feelings. 'అనినవిని సంభ్రమభయ విస్మయలజ్జాహాసకాంక్షలు మనంబునం బెనంగొన.' H. i. 103. పెనచు penaṭsu. v. a. To cause to be twisted, to twist, పెనగజేయు. పెనపెట్టు pena-peṭṭu. v. a. To stir up a quarrel. మెలిపెట్టు, పురికొలుపు. పెనవేయు or పెనపెట్టు pena-vēyu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు. To couple, tie together, చేర్చికట్టు. పెనకువ penakuvu. n. A struggle. పెనగులాడుట. The act of surrounding a thing. చుట్టుకొనుట. Joining, కలయిక. A fight, యుద్ధము. A quarrel, వివాదము. 'పెనకువ గర్ణుడేలుడుగు బేలవెమానుము ద్రోణనందనా.' M. VIII. iii. 292.

(p. 960) malaka malaka. [Tel.] n. A tangle, twist, bend; a spiral, a serpentine line; crookedness, మెలిక, చిక్కు, చుట్టు. మలకలు tricks, guiles. The twisting or turns of a channel. మలకతపసి a wily monk. కుటిలమని. 'మలక లు మాప్రచారములు మాముఖముల్ విషవహ్నికీలముల్.' B. X. §. 16, 66. A Mahomedan, తురక. An earthen lid over a pot, మూకుడు. adj. Crooked, వంకర. మలకతూము malaka-tūmu. n. A mea sure (toom) containing ten కుంచములు, పదికుంచముల ప్రమాణము. మలకపుట్టి malaka-puṭṭi. n. A measure of grain, about a ton, being from 200 to 240 కుంచములు or 960 seers. ఇమ్నారుకుంచములకొలదిగల మానవిశేషము. మలకమెరుపు malaka-merupu. n. A bow-shaped flash of lightning. ధనురాకారమగు మెరుపు. మలగొను or మెలిగొను mala-gonu. v. n. To be twisted, మెలికగొను. మలుపుగొను malapu-gonu. v. n. To dance, నర్తించు.

(p. 961) maluku or మల్కు maluku. [Tel.] n. A turn, twist, fold. A slip-knot. దారము మొదలయినవాటిని ఎదురెదురుగా తగిలించి మళ్లీ పెడమర్లతిప్పినది. కొండమలుకుగాలి an eddy of wind round a point of land. 'మల్కుతో. డామెలివెట్టి కట్టిన కడానిజగాజిగిపాగమీద.' T. v. 7.

(p. 978) māru māru. [Tel.] v. n. To be changed. మారుపడు. To be transmuted, altered. వ్యత్యయమగు, ఒకటిమరియొకటియగు. ఆరూకలు మారవు that money will not pass. To be ruined, నశించు. n. Opposition, ఎదురు. A time, తడవ, ఆవృతి. ఒకమారు once. ఈమారు this once, or this time. రెండుమార్లు twice. ముమ్మారు thrice. పలుమారు many times. Buttermilk, మజ్జిగ. A course or remove at dinner, రెండవతూరి పెట్టదగిన భోజ్యపదార్థము. మారు. adj. Other, మరియొక. అన్యము. Opposite, opposed, ఎదురైన, ప్రతి. Turned, averted, పెడ. Replying, answering. మారు మనిషి a substitute. మారుమాటు a reply. మారతాళము a false key. మారుమొగము an averted countenance. మారుమూల a bye-place. మారుకొను or మార్కొను māru-konu. v. a. To attack, front, face. ఎదురుకొను. To oppose, to be adverse to. ఎదిరించు. మారుగా māru-gā. adv. Instead of, in lieu of, ప్రత్యామ్నాయముగా. నాకు మారుగా పోయినాడు he went in my place, instead of me. మారుచు or మార్చు māruṭsu. v. a. To change, మారజేయు. మార్పు. మారుపు, మారుదల or మారుపాటు mārpu. n. Changing, మారుట. మార్పు mārpu. n. Exchange, change. A kind of fish. కుండమార్పిళ్లు కూడదు or కుండమార్పులుకూడదు marrying a man's son and daughter with another man's daughter and son, is wrong. మారుతల్లి. మారుడు తల్లి or మారటతల్లి māru-talli. n. A step-mother. సవతితల్లి. మారుతాళము māru-tāḷamu. n. A picklock, a false key. దొంగ బీగము చెవి. మారుతుడు or మార్తుడు māru-tuḍu. n. An enemy plu. మారుతురు enemies, శత్రువులు. మారుపడు māru-paḍu. v. n. To be changed or exchanged. భేదపడు. To disappear, vanish, అదృశ్యమగు. మారుపు mārupu. n. A kind of fish. Russell. 168. 'మారుపులను జరువారికిచ్చె.' G. i. 111. మాతుపెట్టు or మార్పెట్టు māru-peṭṭu. v. a. To oppose. ఎదిరించు మారుబేరగాడు māru-bēra-gāḍu. n. A retail dealer. చిల్లర వర్తకుడు. మారుబేరము māru-bēramu. n. Retail trade. చిల్లరవర్తకము. మారుమనువు māru-manuvu. n. A woman's second espousals. ఆడదానికి రెండవ వివాహము. మారుమనువుది a woman who is married a second time, దిధిషువు, రెండవపెండడ్లాడినస్త్రీ. మారుమగడు a woman's unlawful husband, ఉపపతి, మారుమలయు, మార్మలయు, మారుమసలు or మార్మసలు māru-malayu. v. a. To rival, to match. సరిగా ఎదిరించు. 'నూత్నభానురుచికి మారుమలయుచునున్న శమంతకంబు.' Vish. vi. 263. 'తానునందరకును తత్తత్స్వరూపమానవాకృతులతో మారుమలయుచును.' L. xiii. 130. మారుమాట or మార్మాట māru-māṭa. n. An answer, ఎదురుత్తరము, ప్రతివచనము. మారుమొగము or మార్మొగము māru-mogamu. n. An averted face. పెడమొగము. మారుమ్రోత māru-mrota. n. A echo. ప్రతిధ్వని. మారుమూల māru-mūla. n. The opposite side, ఎదురుమూల. An out of the way corner or retired place మారుమ్రోయు māru-mrōyu. v. n. To echo. ప్రతిధ్వనిచేయు. మారురూపు māru-rūpu. n. A new appearance, a change of form. రూపాంతరము, మారిపోయినరూపు. మారొడ్డు mār-oḍḍu. v. a. To oppose, ప్రతిఘటించు మారువర్తకుడు māru-ṿartakuḍu. n. A retail dealer. చిల్లరవర్తకుడు. మారుమెడ or మార్మెడ māru-meḍa. n. A twisted neck. మెలిపడి పోయన కంఠము. A. iii. 23.

(p. 1026) melayu or మెలియు melayu. [Tel.] v. n. To mix, be united. To be entangled or twisted, పెనగు. This verb is only used as a rhyme in the phrase కలసిమెలసి mixing and mingling. Also, same as మెలగు (q. v.) మెలి, మెలిక or మెలికె meli. n. A turn, a twist. పురి, పెన. మెలిగొను or మెలిపడు meli-gonu. v. n. To be twisted, to get twisted. పురియెక్కు. మెలపెట్టు or మెలివేయు meli-peṭṭu. v. a. To twist, పురిపెట్టు. మెలుచు meluṭsu. v. a. To twist, to cause to be twisted, మెలియజేయు, పెనచు. మెలుములు melumulu. [Tel.] n. Certain ropes used in a కపిల pump. తాళ్లు. మెలుసు melusu. n. A twist మెలిక.

(p. 1125) vaḍi vaḍi. [Tel.] n. Quickness, briskness, celerity, rapidity; sharpness, violence. శీఘ్రము. వేగము. Prowess, courage. శౌర్యము, క్షౌత్రము. Time, కాలము as in ఇంచుకనడి. కొంతవడి. పెద్దవడి. The twist of a cord. దారముపిరి. పురిబిగువు, పురిబిగువునపడుచిక్కు. (In prosody) rhyming syllables. కవిత్వమందయతి, పద్యయతి. plural వళ్లు. వడికాడు vaḍi-kāḍu.n. A quick or brave man. వేగముకలవాడు. శౌర్యవంతుడు. వడిగలతనము courage, bravery, వడిగలవానితనము, శౌర్యము. వడికొలుపు vaḍi-kolupu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, 'మొలకమీసలువడిగొల్పుమురువు నేర్చె.' T. ii. 73. To hasten, to cause to be quick. వేగముకలుగునట్లుచేయు. వడిగొను vaḍi-gonu. v. n. To become twisted, మెలిపడు. To be fast, వేగముకలుగు. వడిగల vaḍi-gala. adj. Quick, brisk, violent, clever, brave, వేగముగల, శూరత్వముగల. వాడు మంచివడి గలవాడు he is very quick or clever. adv. Quickly, freshly, త్వరగా, పురిగొని. 'పడుచులేచుచుడు గచువడిగొంచొదవెడుకినుకల గడుబెట్టిదముగ.' M. V. ii. 348. వడిపడు vaḍi-paḍu. v. n. To be troubled, afflicted, oppressed; to toil. వడివెట్టు or వడివేయు vaḍi-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, నులుము. 'తే గీ అలుకచేనుండబుగ్గలునులిచితిట్టి తొడలువడిపెట్టి కోదండమమరగట్టి రెట్టతెగగట్టి.' H. ii. 180. To trouble, annoy, persecute. బాధపెట్టు. వడిసుడి vaḍi-suḍi. n. A whirlpool. ఆవర్తము.

(p. 1204) veṇṭi venṭi. [Tel.] n. A straw rope. మెలిబెట్టిన కసవుదారము, కసవుపిరి. వెంటిగొను venṭi-gonu. v. n. To be twisted, పిరిగొను.

(p. 1339) suḍi suḍi. [Tel.] n. A whirl. ఆవర్తము. A whirlpool. A circlet. A curl or twist in the hair, particularly in the hair of horses. A fold of a leaf. The secondary form [ ృ ] of the letter ఋ. 'సుడియనంగ వట్రువయనబుకారమైవెలయు.' ABA. ii. 351. ఆ గుర్రానికి సుళ్లు బాగా ఉండలేదు the horse has not good 'marks' or curls in its hair. 'అనువగుసుళ్లనొప్పుమలయానిలవాహము నెక్కి.' స్వా. vi. (Verb. plu.) Look! behold! సుడిసమీసుండి, సుసుమ్మియనంగను నిశ్చయార్థకముగా నెగడుచుండు.' ABA. iii. 109. సుడిగట్టు suḍi-gaṭṭu. n. A hill called చక్రవాళము. సుడిగాలి a whirlwind. సుడిగొట్టు suḍi-goṭṭu. n. Wind, గాలి. సుడిగొను suḍi-gonu. v. a. To environ, surround, encompass. చుట్టుకొను. 'బొమముడి సుడిగొనబిడికిటబొడిచి.' R. v. 196. సుడిగోరు suḍi-gōru. n. A ring-like protection for the finger nail used when playing on the lute. సుడిచందువాచేప suḍi-ṭsanduvā-chēpa. n. A certain fish, like a small pomfret but with the tail and fins different, a species of stromateus. సుడిపోవు suḍi-pōvu. v. n. To become useless, వ్యర్థమగు. సుడియ suḍiya. n. Half a bundle of betel leaf. తమలపాకుల మాటలోసగము. A rascal, villain, తులువ. 'చూచియల్లననవ్విసుడియలుమీరు.' Pal. సుడియడిదము, సుడికయిదువు or సుడివాలు suḍi-y-aḍidamu. n. The short circular missile weapon or discus of Vishnu. చక్రాయధము, సుదర్శనము. సుడియు suḍiyu. v. n. To blow like a whirlwind, చుట్టిచుట్టివీచు. To surround, చుట్టుకొను. To appear, పొడచూపు, అగుపడు. To wander, సంచరించు. 'సుధజిందుమోవిపై సుడియుతేనియపల్కు క్షీరోదకన్యాయ సారమెవయ.' UH. i. 52. 'కడుబెట్టిదపుగాలి సుడిసిన నెరదప్ప దిరిగిన మవ్వంపుదీగెమాడ్కి.' TUR. vi. 78. సుడివడు or సుడిబడు suḍi-vaḍu. v. n. To twist or get entangled, to turn. To hesitate, be puzzled, confused, entangled or ensnared, చీకాకుపడు, కలవరపడు. చలించు, తిరుగు, మెలిపడు. To swoon or faint, సొమ్మసిల్లు, మూర్ఛిల్లు. 'ఈ దివడిసడలి సుడివడుచు నెడలోము సోమరిగాలి.' Swa. iii. 38. 'నీదుసైన్యముల్ సుడివడ భీష్ముదాకుటయు జూచి.' M. VI. ii. 294. Plu. సుళ్లు. సుళ్లుమారి suḷḷa-māri. n. One who has bad marks, చెడ్లసుడులుగలవాడు; one who whirls about or gives trouble, చుట్టుబెట్టువాడు.

(p. 1358) soḷlemu , సౌళ్లెము or సొళ్లియము sollemu. [Tel.] n. A peacock's feather. A turban in which peacock's feathers are worn. నెమలియీకలు చుట్టినపాగ. 'జడల మలంచి, సొళ్లెముగ, సన్నపుపాగలడంగ జుట్టిచలడములుపూని.' Swa. iv. 39. టీ సొళ్లెముగ, అనగా మెలికలు వేసినచుట్టగాను.