(p. 36) aḍacipaḍu aḍichi-paḍu. [Tel.] n. To be in a hurry, to be impatient. త్వరపడు. మిడిసిపడు. 'దైవోపహతంబులగు కార్యంబులు సిద్ధింబొందునె యడిచిపడవలదు.' M. X. ii. 43. 'తడవోర్వక వ్యయమోర్వక కడువేగిరమడచిపడిన కార్యంబగునే.' Sumati. 27.

(p. 230) kaṭumaralu or కటుమోరలు kaṭu-maralu. [Tel.] n. The cheek bones. చెక్కిళ్లమీది భాగములు, హనువు. కటుమోరలు ఉబ్బుగాగల having high cheek bones.

(p. 513) tarulamekamu or తరులమోరమెకము tarula-mekamu. [Tel.] n. Lit: The tree-beast, i.e., a monkey. కోతి.

(p. 610) dopāramu dopāramu. [Tel.] n. The cap used to blind a goshawk or falcon. 'దోరములు తీసి చెంచులు మోరలు వేసినదొపారములునీడిచి ను న్పారగనుదువ్వి రెక్కల నారజముగ డేగవేటలాడిరి వేట్కన్.' Velag. ii.243. చెంచులు మోరలువేసిన దొపారములు, అనగా డేగల ముక్కులకు కండ్లు అగుపడకుండా తోలుతో కుట్టివేసిన గంతలు.

(p. 691) pakke or పక్కియ pakke. [Tel.] n. The Tamarisk tree. ఝావుకః, పిచులపుచెట్టు. పక్కెచేప or బేడిసచేప pakke-chēpa. n. A sort of carp with forked bones. Some species are called బుడ్డపక్కె , మంగలపక్కె, మోరపక్కె, మాచెపక్కె, చందమామపక్కె and బొందపక్కె. H. iv. 225.

(p. 744) pāru pāru. [Tel.] v. n. To run or run away. పరుగెత్తు, పారిపోవు. To purge, పాచనములగు, పారుకొను. To fly or rise in the air, ఎగరు. To flow as water, ప్రవహించు. To creep or crawl, పాకు. To grow, or become. To take effect, as a spell or medicine. To begin. n. A ledge of rock, a flat rock under earth. మడుగులు చొరబారు మహిష సంఘంబులు the buffaloes were rushing to enter the pools. కుక్కను కొట్టితే యిల్లంతా పారును if you beat the dog it will befoul the house. ఈ యెండలో పారే పక్షులు మిడిసిపడి చచ్చును in this heat birds on the wing fall down dead. ఆ తోటకు ఈ నీళ్లు పారవు this water does not reach that garden. నీళ్లుపారనియేరు the river which has ceased to flow. నేలబారే నల్లచీమ a black ant that crawls on the earth. నాలుక నల్లబారినది the tongue turned black. నా మంత్రము పారలేదు my spell did not take effect. ఆకులు పండబారుచున్నవి the leaves are turning yellow అతనిమీద నా దృష్టి పారినప్పుడు when my eye lighted on him. ఆరాతిమీద నీడ పారినప్పుడు when the shadow fell on that stone. వాని మనసు దానిమీద పారుచున్నది his thoughts run or are bent on her. అది పగుళ్లుపారుచున్నది it is splitting. ఎండబారుచున్నది it is beginning to dry up. గడుసుపారు to grow hard. బిరుసుపారు to grow stiff 'అట్లు తన చేత హేతశేషులైన జనుల బారగనుగొని రథమెక్కి పటురయమున.' M. X. i. 198. పార౛లు pāra-ḍzallu. v. a. To sprinkle, or scatter abroad. పార౛ాచు pāraḍzāṭsu. v. a. To extend, as the arms or legs. కాళ్లుపార౛ాపు to open or straddle the legs. పార౛ూచు pāra-ḍzūṭsu. v. a. To look through, go over, view, examine well, వింతవారులేరుగదా యంచు సదనంబు పారజూచి.' T. iii. 128. పారదోలు pāra-dōlu. v. a. To drive out or away, to defeat, తరుము. పారబట్టు pāra-baṭṭu. v. a. To winnow in the wind, to let down grain against the wind. భవభయంబుల పారబట్టినవారు, అనగా పాపభీతిని తూలాయమానము చేసినవారు. L. ii. 29. and ii. 1. పారబత pāra-bōta. n. The act of pouring out or throwing away. పారబోయుట. పారబోయు pāra-bōyu. v. a. To pour away, to pour off, or empty out. కుమ్మరించు. పారమి pārami. [negative verbal noun from పారు.] n. The act of not flowing or running. ప్రవహింపకపోవుట, పరుగెత్తకపోవుట. 'పరికింపనెన్నాళ్లు పారమిడస్సి.' BD. iv. 1825. అనగా దినములు సుఖముగా జరుగనందుకు విసికి. పారవేయు or పారవైచు pāra-vēyu. v. a. To fling or throw away, to lose, విసిరివేయు, వదలవిడుచు, ౛ారవిడుచు. పారాడు pār-āḍu. (పారి+ఆడు.) v. n. To creep or crawl. పారిపోవు pāri-pōvu. v. n. To run away, escape. పారుకాడు pāruk-āḍu. (పారుక+ఆడు.) v. n. To run, పరుగెత్తు. To creep, to roam, to ramble. వెంట బడి వీధులందు పారుకాడెడి మృదుపదములవలన.' Sar. D. 615. పారుటక్క or పారుత paru-ṭ-akka. n. A Brahmin woman. A. 452. బ్రాహ్మణస్త్రీ. పారుటసురుడు pāru-ṭ-aṣuruḍu. n. A demon who was formerly a Brahmin, బ్రహ్మరాక్షసుడు. A. v. i. 57. పారుటాకులు pāru-ṭ-ākulu. n. Autumnal leaves. Leaves, which have got a red tinge but are not withered. (This is the clothing of hermits.) 'మంచెలమీదనెక్కి కటిమండలిచుట్టిన పారుటాకులిం, చించుకచంచలించి.' Kālahas. iii. 12. పారుడు pāruḍu. (పారు+వాడు.) n. A Brahmin. బ్రాహ్మణుడు. M. XII. iii. 460. A motion of the bowels, పాచనము. The act of flowing, ప్రవహించుట. A stream, ప్రవాహము. పారుతెంచు or పార్తెంచు pārutenṭsu. v. n. To come running, పరుగెత్తి వచ్చు. 'వచ్చిరాహవమొనరింపవారిలోన పడతియొక్కతె మున్నాడి పారుతెంచి.' Jaimini. v. 725. పారుబోతు or పారుమోరు pāru-bōtu. n. A fugitive, a coward. పిరికివాడు. పారువేట pāru-vēṭa. n. The chase, game that is hunted. A festival, దేవోత్సవము.

(p. 926) bhūmika bhūmika. [Skt.] n. A garb, costume theatrical dress, trim. వేషము, A spot, place, situation, land. ప్రదేశము, స్థలము. 'తానెకట్టినభూమిక దాల్చుమాకు.' A. vi. 169. 'మృంగాంకమండలంబు సగముగ బళించిన రాహుగ్రహ భూమికల చందంబుననం దందదిరుగు బొల్లిమోరలభల్లూకంబులును.' Parij. ii. 113.

(p. 1047) mōra mōra. [Tel.] n. The projecting face of animals. Phiz, a word of contempt for face, మూతి. (నిందయందు) మనుష్యముఖము. మోరచ్చుచెప్పులు shoes put on the wrong way so as to deceive those who trace the wearer. చనుమోరలు the tips of the breasts. కటుమోరలు the cheek bones. 'ఓడకముందర నొకసారమేయంబు మొరుగుచునున్నది మోర యెత్తి.' B. 1. §. 14. 7. మోరపలుపు the head stall. మోరకొట్టులు mōra-koṭṭulu. plu. Rebukes. మూతితోకొట్టడము. S. i. 490. మోరటిల్లు or మోరటిలు mōraṭillu. v. n. To turn the face upwards, మోముమీదికెత్తు. మోరతోపు, మోరత్రోపు or మోరతోపుతనము mōra-tōpu. n. Aversion, turning away or averting the face. మూతులుతిప్పడము, పరాఙ్ముఖత్వము. 'పూనుకొని మోరతోపున బోవబోనీనునేను.' N. ix. 404. టీ మోరతోపున, తల కొంచెము వంచుకొని. మోరతనముగా in profile. మోరపక్కె mōra-pakke. n. A sword fish. మోరపాక mōra-paka. n. A hut thatched with leaves, దూలములులేకుండా గడ్డి తాటాకులతో కట్టినది. A temporary slied, ఓరపాక.

(p. 1047) mōrakamu mōrakamu. [from Skt. మూర్ఖ.] n. Stubbornness, మూర్ఖత్వము. adj. Stubborn. మూర్ఖము. మోరకకత్తె mōraka-katte. n. A stubborn woman, మూర్ఖురాలు. మోరకు, మోరకుడు or మొరకు mōraku. n. A stubborn man, మూర్ఖుడు.

(p. 1047) mōrali or మొరలి mōrali. [Tel.] n. A kind of fruit tree. ధనుఃపటము, సన్నకద్రుః. 'నేరేడుపండ్లు మోరలిపండ్లు పనస ఖర్జూరపండ్లును.' Charitra. 1549.

(p. 1047) mōrā mōrā. [H.] n. A footstool, పీట.

(p. 1047) mōru mōru. [Tel.] n. A weal, coagulated blood under the skin, after a bruise. మోకాటిమోరు a node on the shin. వాచచికదుముకట్టడము. A mountain peak, పర్వతశిఖరము. Buttermilk, మజ్జిగ, 'గారెలుబూరెలు చారులుమోరులు.' ఉ. రా. vi. మోరుండ mōr-unḍa. n. A sort of cake. ఒక పణ్యారము. 'గారెలుబూరెలు మోరుండలు.' H. i. 117.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1078) riṅkhaṇamu or రింగణము rinkhaṇamu. [Skt.] n. Slipping, stumbling. ౛ారుట, స్థలనము. తొట్రుపాటు. 'తుంగతురంగ రింఖణజధూళి పరీతపతంగ.' Balaram. v. 109. రింఖత్ rinkhat. adj. Slipping, stumbling. Skipping. గంతులువేయు, స్థలితమైన, తొట్రుపడే. Shining, ప్రకాశించే, 'రింఖత్కనకమణిపుంకశరముల.' T. v. 62. టీ రింఖత్ = ప్రకాశించెడి. 'కంధరా కాంతిధూర్వా, ఘనతర్షోత్కర్షరింఖ త్కరసదనమృగగ్రాసవిత్రాసలోల.' ib. v. 126. టీ రింకత్ = ఎగురుచున్నటువంటి. 'సైంధవరింఖాసం ఘాతజాతరేణూగ్రతమోరింఖద్రిపునృప.' Swa. preface. 53. టీ రింఖత్ = తొట్రుపడుచున్న.

(p. 1200) vīṇiya, vīṇe, vīniya or వీనె vīṇiya. [Tel.] n. The follicle or bag in which musk is produced, a pod of musk. Also, same as వీణ. కస్తూరియుండే కస్తురిమృగముయొక్క బొడ్డుకాయ, ముఖవీణ a Jew's harp, మోరుచెంగురుద్రవీణ a sort of lute. A. iv. 38.