(p. 648) nikkamu nikkamu. [Tel.] n. Truth, reality, certainity, verify. నిశ్చయము, యథార్థము, సత్యము. adj. True, certain, genuine, real, intrinsie, sterling. Unalloyed, pure, సత్యమైన, నిర్మలమైన. నిక్కల nikkala. (నిక్కము+కల.) n. A true dream a dream that turns out true. ని౛మగుకల. నిక్కపుచెలికాడు a real friend. నిక్కముగా truly, యథార్ధముగా.

(p. 649) nikkuvamu nikkuvamu. [Tel. another form of నిక్కము.] n. Truth, certainty. యథార్థము. నిక్కువముగా truly, నిజముగా; much, మిక్కిలి. P. iii. 281.

(p. 835) prama prama. [Skt.] n. Knowledge of the truth, true knowledge, యథార్థజ్ఞానము.

(p. 836) pramēyamu pra-mēyamu. [Skt.] n. That which may be known for a certainty, an object of knowledge, subject. యథార్థముగా ఎరుగదగినది. An opportunity, occasion. అప్రమేయములో దీనిని చెప్పినాడు he mentioned this on that occasion. అప్రమేయమే ఎరుగను I know nothing of the matter.

(p. 846) prāmāṇikamu prāmāṇikamu. [Skt. from ప్రమాణము.] adj. Based on authority, authoritative. Credible. True, just, fair, right, faithful, equitable, యథార్థమైన.

(p. 846) prāmāṇikuḍu prāmāṇikuḍu. n. A veracious man. యథార్థవాది, సత్యముతప్పనివాడు. An authority in any science, శాస్త్రమునెరిగినవాడు. ప్రామాణ్యము prāmāṇyamu. n. Authority, proof, దృష్టాంతము. Evidence, సాక్ష్యము. Authenticity, credibility.

(p. 1053) yathā yathā. [Skt.] adv. As, according to, to the extent of. యథాకాలము a reasonable time. యథాక్రమముగా yathā-kramamu-gā. adv. In order, orderly, duly. క్రమప్రకారముగా. యథాజాతుడు yathā-jātuḍu. n. A fool, blockhead. మూఢుడు. యథాతథా yathā-tathā. adv. In any way, in like manner, ఎట్లాగైనా, ఎట్లో అట్లు. యథార్థము yath-ārthamu. (యథా + అర్థము.) n. Truth, reality, verity, the case or fact. నిజము, సత్యము. యథార్థుడు a veracious man, a conscientious an. adj. True correct, real, actual, నిజమైన. యథార్థత yath-ārthata. n. Rectitude, veracity నిజము. యథాప్రకారముగా as usual. యథాభిమతముగా జరిగించినారు they did as he pleased. యథాయథలు yathā-yathalu. adv. Dispersedly. యథాయథలైపోవు to run away in various directions or at random, to flee or disperse on all sides.

(p. 1161) vāstavamu vāstavamu. [Skt.] n. Reality, truth. తధ్యము, యథార్థము. వాస్తవము or వాస్తవికము adj. True, real, genuine, యథార్థమైన, తథ్యమైన. వాస్తవికార్థము the true, real, or literal meaning.

(p. 1166) vicāraṇa vi-chāraṇa. [Skt.] n. Investigation, examination, inquiry, search, research, యథార్థనిరూపణము, వివేచన, నిష్పాదనము, ఉచితానుచితములువిచారించడము, పరిశీలన, చర్చ. అతనికి మావిచారణలేదు he takes no notice of us. విచారణకర్త vi-chāraṇa-karta. n. An inquirer, a superintendent, an investigator. విచారించువాడు, విచారణచేయువాడు. విచారము vi-chāramu. n. Thought, investigation, examination, consultation, discussion, disputation, reasoning. ఆలోచన, వివేచన, చర్చ. Grief, sorrow, care, చింత, సంతాపము, విచారపడు vi-chāra-paḍu. v. n. To be sorrowful, to grieve, వ్యాకులపడు, సంతాపించు. విచారణీయము or విచార్యము vi-chāranīyamu. adj. Fit to be or that which ought to be discussed or investigated. విచారణచేయదగిన, పరిశీలనచేయదగిన. విచారించు or విచారణచేయు vi-chārinṭsu. v. a. To investigate, examine, inquire into. విమర్శచేయు, పరిశీలనచేయు. v. n. To reflect, consider, deem, suppose, think. ఎంచు, ఆలోచించు. అట్లు విచారించినాడు such was his opinion. To grieve, సంతాపించు. విచారితము vi-chāritamu. adj. Investigated, examined, judged, discussed, tried. పరిశీలనచేయబడిన.

(p. 1291) sat sat. [Skt.] adj. True, good, virtuous. Excellent, venerable, respectable, pure, holy. యథార్థమైన, ఘనమైన, మంచి, పావనమైన. One verse says 'చదువనివాడజ్ఞుండగు చదివినసదసద్వివేక చతురతగలుగున్.' సత్కర్మము or సత్కార్యము a good deed. అపత్ not good, evil. సత్కవి a good poet, మంచి కావ్యకర్త. సత్పాత్రము worthy, deserving, fit. యోగ్యమైన, అర్హమైన. సత్పాత్రుడు one who is worthy, deserving or fit, అర్హుడు, తగినవాడు. సత్పురుషుడు a good man, మంచివాడు, సత్పథము a good way, మంచిదోవ. The final letter undergoes the usual phonetic changes when the word is used in composition: e.g. సన్మార్గము a good way, సమ్మనీంద్రుడు a holy sage; &c. సచ్చరితుడు a virtuous, honest or upright man, మంచి నడతగలవాడు. సచ్చిదానందము God, as the fountain of being, intelligence, and happiness: lit. 'it that is good, wise, and happy.' నిత్య జ్ఞానానంద స్వరూపపరబ్రహ్మము. సచ్ఛుద్రుడు a pious Sudra, సదాచారముగల శూద్రుడు. సజ్జనత్వము magnanimity, goodness, సభ్యత్వము. సజ్ఞనుడు a respectable man, a good man, సభ్యుడు. సదునష్ఠానము a good practice, సదాచారము. సదమలము pure, spotless, నిర్మలము. సదాచారము virtuous conduct, correct deportment, మంచినడత, సదాచారి a virtuous man. సదాచారులు the wise, the good. సదుత్తరము a proper answer or reply, ప్రతివాక్యము సదుపాయము an excellent means, a good expedient, మంచిసాధనము. సద్గతి beatitude, salvation, future bliss, ముక్తి. 'సద్గతియె చేకురు.' Swa. ii. 80. సద్గుణము virtue, a good quality, సుశీలము. సద్భక్తి true religion, zeal strong faith, fidelity, పూజ్యులయందలి మిక్కిలి అనురాగము. సద్భావము goodness, kindness, politeness, విద్యమానత, దయశిష్టాచారము. సద్వినయము true humility, మంచినమ్రత. సద్వ్యాపారము good behaviour, good conduct, మంచివృత్తి. సద్వ్యాసంగము love of good acts, మంచియిచ్ఛ, సున్నుతము praised, applauded, commended, స్తోత్రము చేయబడ్డ, కొనియాబడ్డ. సన్నుతి sincere praise, commendation, laud. చక్కనిస్తుతి, స్తోత్రము. సన్నుతించు to praise, applaud, commend, చక్కగా స్తోత్రముచేయు, మెచ్చుకొను. సన్మహత్త్వము greatness, urbanity, గొప్పతనము, శ్రేష్ఠత. Chenn. ii. 77. సన్మార్గము good or virtuous conduct, మంచినడత. సన్మార్గి or సన్మార్గుడు one of virtuous conduct, one who behaves well, మంచినడతగలవాడు. 'సన్మార్గికి కలియుగమున సౌఖ్యముగలదే.' G. v. 69. సమ్మని or సమ్మనీంద్రుడు a venerable sage or hermit మహర్షి. M. I. i. 173.

(p. 1292) satyamu satyamu. [Skt.] n. Truth, veracity, reality. ని౛ము, యథార్థము. An oath, ప్రమాణము, ఒట్టు. (Vulgarly,) the miraculous power of a deity. (పామరలవాడుకలో) మహాత్మ్యము. adj. True, real, sincere, genuine, truthful. యథార్థమైన, ని౛మైన. సత్యప్రవర్తన truthful behaviour, upright conduct. adv. Yes, verily, truly, indeed, నిజమేను. సత్యముగా చెప్పు to avow, to vouch for. సత్యముచేయు to swear. ఈ అమ్మవారు బహుసత్యము కలిగినదేవత this is a true goddess. భగవత్స్వరూపముల యందు సత్యము తప్పినది the gods have now lost their power, the images now ceased to work miracles. సత్యప్రతిజ్ఞ a sincere promise or vow, తప్పనిమాట. సత్యయుగము satya-yugamu. n. The Golden Age. కృతయుగము. సత్యలోకము satya-lōkamu. n. One of the fourteen heavens of the Puranas. సత్యవంతుడు satya-vantuḍu. n. A truthful or sincere man. సత్యవచస్కుడు or సత్యవాది satya-vachaskuḍu. n. One who speaks the truth, a man of veracity. నిజస్థుడు. సత్యవతి satya-vati. n. A truthful woman. సత్యముగల స్త్రీ. The name of the mother of Vyāsa, and the wife of Narada. సత్యవాక్కు or సత్యవాణి satya-vākku. n. A true statement. సత్యవ్రతుడు satya-vratuḍu. n. One who is devoted to truth, one who is sincere or honest. నిజానికి పాటుపడేవాడు, పెద్దమనిషి. సత్యసంధుడు satya-sandhuḍu. n. An upright man. నిజస్థుడు. సత్యహరిశ్చంద్రుడు one who is as truthful as Harischandra, i.e., a very truthful man, (sometimes used ironically also to mean a liar.) సత్యాకృతి, సత్యంకారము or సత్యావనము saty-ākṛiti. n. The ratification of a bargain, an advance of money, earnest money, క్రయవిక్రయములు గట్టిమాట, బయానా, ౛ట్టి. సత్యానృతము saty-ānṛitamu. n. Commerce, trade, traffic. వాణిజ్యము, వర్తకము.

(p. 1303) samīcīnamu samīchīnamu. [Skt.] adj. True, right, correct, fit, proper. యథార్థమైన, సమంజసమైన. యుక్తమైన, తగిన. n. Truth, సత్యము.

(p. 1333) siddhamu siddhamu. [Skt.] adj. Ready, prepared, అయితమైన. Accomplished, completed, fulfilled, ఈడేరిన. Cooked, boiled, వండబడిన. Constant, eternal, ఎడతెగని, నిత్యమైన. Real, right, true, certain, న్యాయమైన, రూఢమైన, యథార్థమైన, ప్రసిద్ధమైన. పడడమునకు సిద్ధమైయుండినందున as it was ready to fall. n. Readiness, accomplishment. Reality, truth. నిష్పన్నముగానుండడము, సన్నద్ధముగానుండడము, తాత్వికత, వాస్తవము. The twenty first of the astronomical Yogas. విష్కంభాదియిరువైయేడు యోగములలో యిరువైయొకటోది. సిద్ధపడు siddha-paḍu. v. n. To get ready, to be ready or prepared. సిద్ధపరచు siddha-paraṭsu. v. a. To make ready, prepare. తయారుచేయు, సిద్ధముచేయు. సిద్ధపరుషుడు siddha-purushuḍu. n. One who by devout abstraction and severe mortification has acquired spiritual perfection and superhuman powers. యోగబలముచేత అమానుషశక్త గలవాడు, మహాపురుషుడు. సిద్ధక్రియ siddha-kriya. n. An action done by a sage or saint. An elixir or miraculous medicine. సిద్ధపురుషుని చేత చెప్పబడ్డమహౌషధము. సిద్ధముగా siddhamu-gā. adv. In readiness, ready. Actually, verily, doubtlessly. నిజముగా, తాత్వికముగా, నిస్సందేహముగా, సన్నద్ధముగా. సిద్ధముగానున్నది it is ready. సిద్ధముగాచెప్పు to tell positively or definitely. సిద్ధాంతము siddh-āntamu. n. Demonstration. An established truth, a principle. A conclusion, result, decree, doctrine. స్థిరమైనపక్షము, స్థాపనము, నిర్ణయము. An astronomical work. నవవిధ జ్యోతిషగ్రంథము. సూర్యసిద్ధాంతము solar astronomy. సిద్ధాంతపంచాంగము an almanac. సిద్ధాంతి siddh-ānti. n. A follower of the Mimamsa philosophy. One who demonstrates or established his conclusions. A mathematician or astronomer; one who prepares an almanac. పంచాంగము గుణించువాడు. సిద్ధాంతీకరించు sinddh-āntī-kar-inṭsu. v. a. To lay down as a rule or doctrine, to establish or demonstrate. సిద్ధాంతముచేయు. సిద్ధానుస్వారము siddh-ānu-svāramu. n. The letter N, when an integral part of a word and not merely inserted to save elision, సహజమైనసున్న. సిద్ధార్థి siddh-ārthi. n. The name of a Telugu year. సిద్ధార్థుడు siddh-ārthuḍu. n. A name of Buddha. సిద్ధి siddhi. n. Fulfilment, accomplishment. The attainment of any object, success: the fruit, effect. Ascetic perfection: acquirement of supernatural powers; final beatitude. నిష్పత్తి, ఈడేరుట, నెరవేరడము. వాంఛితప్రాప్తి, అణిమాదులు చేకూరడము. ఇష్టసిద్ధి, అభీష్టసిద్ధి or మనోరథసిద్ధి the gratification of a wish. క్రియాసిద్ధి the completion of a deed. మంత్రసిద్ధి a charm taking effect. కాయసిద్ధి the state of being invulnerable. 'కొట్టిన నవియకుండుట కాయసిద్ధి.' L. xix. 166. ఆయన సిద్ధినిపొందినాడు he died or went to heaven. సిద్ధిరస్తు let (him) be happy, be it successful. సిద్ధించు siddintsu. v. n. To be effected, fulfilled or accomplished; to be gained, acquired, attained. ఈడేరు, సమకూడు, లభించు, ప్రాప్తమగు. ఆయనకు మోక్షము సిద్ధించినది he gained final beautitude. సిద్ధుడు siddhuḍu. n. A person who has acquired supernatural powers by magic methods; a sort of demigod; a sage, a seer, దేవయోనివిశేషము, ఆణిమాదిగుణోపేతో విశ్వాస సుప్రభృలు, వ్యాసాదులు. సిద్ధురాలు siddhu-r-slu. n. A female recluse who has acquired supernatural powers by magical methods, ఆణిమాది సిద్ధిగల స్త్రీ.

(p. 1348) sūnṛtamu sūn-ṛitamu. [Skt.] n. Sincerity, veracity, truth. నిజము, సత్యము. adj. True, sincere, యథార్థమైన. సూవృతోక్తి a true word.

(p. 1376) svarūpamu sva-rūpamu. [Skt.] n. The real nature of a thing, an image, one's own proper shape or body, the natural figure or form, the natural state, condition or purpoose. Truth, a definition. స్వభావము. యథార్థ్యము, వివరము, నిజమైన ఆకారము. స్వరూపనాశనము annihilation. పదిస్వరూపములు ten head of cattle. కుమ్మరస్వరూపములు article of pottery. ధర్మస్వరూపులైన తమరు you who are the image of justice, you who are equity itself.