(p. 49) anagu anagu. [Tel.] v. n. To unite with; to obey. అనగిపెనగియుండు anagi-penagi-yunḍu. v. n. To be familiar, easy, affable. కలియగలుపుగానుండు. 'అట్టిజగజంతకేగాని యనగిపెనగియుండుదువెనీవు మాబోంట్ల యొద్దజేరి.' N. ix. 393.

(p. 203) aiduva aiduva. [Tel. అయిదువ = అయిదు+వన్నెలుకలది] n. A matron, a housewife, a good woman, a woman whose husband is alive. మాంగల్యముగల స్త్రీ (వన్నెయనగా ఇక్కడ సుమంగలియొక్క తిలంకారము. అయిదు వన్నె లేవనగా, మంగళసూత్రము, పసుపు, కుంకుమము, గాజులు, చెవ్వాకు.) See ముత్తైదువ. ఐదువతనము or అయిదోతనము aiduva-tanamu. n. Wedlock, the state of being a wife. ఐదువరాలు or అయిదువరాలు Same as ఐదువ or అయిదువ.

(p. 394) gōḷamu gōḷamu. [Skt.] n. A globe, a hollow, an opening, a round cavity. అండగోళము the hollow or inside of an eggshell. నయనగోళము. (R. v. 126.) the eyeball. బ్రహ్మాండగోళము the area of the inside of a sphere. బంగారుగోళము a gold ring. L. XIII. 38. కర్ణగోళము the orifice of the ear.

(p. 738) pānalu pānalu. [Tel.] n. plu. Doubts, సందేహములు, 'ద్వి బసవాయనగవిన్న బానలొండేల, పసిబాలలకునైన ప్రబలడేభక్తి.' BD. ii. 584.

(p. 771) puruḍu puruḍu. [Tel.] n. Likeness, similarity. సమానత, సామ్యము. 'అప్పుడు ప్రభాకరుండు నభోమధ్యంబునకు వచ్చి వెలుంగుచున్న నతనితోడి పురుడునం దేజో మహిమందలకొన్న తెరంగున మెరుంగు వాలమ్ములను కిరణంబులు పరగించుచు.' M. vi. ii. 136. 'ధరణిగలరాజు లెల్లను పురుడనగాంపిల్యనగరమున కఠిగెదరొండొరుల గడవంగవని భూసురవరు డెరిగించె వృషదసుతుకథయెల్లన్.' M. I. vii. 34.

(p. 786) peṭapeṭa peṭa-peṭa. [Tel. anuk.] n. A crashing or gnashing noise, a loud sound. కొయ్యమొదలైనవి బద్దలగుధ్వని. పెటపెటమను or పెటపెటలాడు peṭa-peṭa-m-anu. v. n. To produce a crashing sound. పెటపెట అను ధ్వనికలదిఅగు. పెటులు, పెటలు, పెటిలు or పెట్లు peṭulu. v. n. To crack or split, as paint, or as grain does when roasted. To explode or go off, as a gun. పగుళ్లుపారు, చిట్లు. 'కల్పాంత దీర్ఘనిర్ఘాతసంఘంబులు పెళపెళపెళమంచు పెటిలిపడిన.' N. iv. 244. పెట్లుక్రోవి, పెట్లదిమ్మె or పెట్లకంబము peṭlu-krōvi. n. A matchlock, a gun rocket or small cannon fixed in processions, అదురువేటుగొట్టము. పెట్లమారి petla-māri. n. One who makes himself or herself liable to be constantly beaten, దెబ్బలు తిను స్వభావముగలవాడు, లేక, స్వభావము గలది. పెట్లప్పు peṭl-uppu. n. Saltpetre, nitre. పెట్లుప్పుద్రావకము peṭl-uppu-drāvakamu. n. Nitric acid. పెటుకు or పెటుక్కు peṭuku. n. A snapping sound, పెటుక్కుమనేధ్వని. Disgust, విరసము. వెటులు or పెట్లు peṭulu. n. plu. The explosions or reports of a gun rocket. అదురువేట్లు. 'సీ పెటులుచప్పుడులాత్మ భీరుస్వయంగ్రాహ పరిరంభసుఖము ఖేచరులకొసగ.' Swa. v. 52. టీ పెటులుచప్పుడులు, అదురువేట్లధ్వనులు. పెటిలించు, పెటలించు or పెట్లించు peṭilinṭsu. v. a. To explode, to burst. పేలినల్దిక్కులను చెదరునట్లుచేయు. 'పేరినలవణంపు ఘట్టములు దృస్యదిరమ్మద దావముల్ దవుల్కొనిపెటిలించు నార్బటులకోయనగా.' A. iv. 122.

(p. 873) bavani or బవిని bavani. [Tel.] n. A kind of dance accompanied by story telling. సుద్దులు చెప్పుచు ఆడేనృత్యము. బవనీ. బవనీడు, or బవినీడు bavanī. n. A kind of dancer, వేషగాడు, ౛ాతరలో వేషమువేసే మాలదాసరి. 'వాకట్టునివనీలపాముకూన, యనగవిఖ్యాతిగాంచె నయ్యాడుబూచి.' Suca. iii. 19. 'నెయ్యంబువాటిలనీపాలికి దేవుడింక బవనీడేయంచుతానాడగా.' ib. ii. 451.

(p. 904) bondu bondu. [Tel.] n. A skein, a bundle of fibres of thread. A thread, దారము. A tape, నాడా. The string for fastening a jacket, the tie of a boddice. Growing corn dried up, from want of moisture. గింజపట్టనివరి. Flowers woven into a garland, పుష్పసరము. నూలిబొందు or సిగుబొందు a piece of cotton or silk thread, with which the tresses are tied. బొందుకంకి a pithless ear. బొందుచొప్ప or బొందుగడ్డి a blasted crop. 'పుష్పములుకోసి నేర్పుమీర బలుతెరంగులవింతవింతలుగ మాలికలునుబొందులు కందుకంబులు రచించి.' KP. iv. 89. బొందులనగా లావాటిదండలు, తంతుసమూహము. adj. Big, plump, fat-fleshed. పుష్టిగానుండే, లావాటి, ఆబిడ్డయొక్క కాళ్లుచేతులు బొందుగానున్ణవి the child's limbs are plump. వానిది బొందు శరీరము he is plump. 'చాలదళంబుగా పృథుల చంపకకీలనబొల్చు బొందుతో మాలెలనంగ.' A. i. 22. టీ బొందుతోమాలెలనంగ, కట్టుమాలె లోయనగాను. బొందుపోవు bondu-pōvu. v. n. To pine or become pithless, as a ear of corn; to wither, as a crop.

(p. 1035) mogaḍu mogaḍu. [Tel.] adj. Stubborn, obstinate. ముష్కరమైన, మొండి. 'అనినచిలుకయు కలికినీవెపుడుమంచి, మొగడు సాహసమెరిగి నీమగడువేగ, నన్నుకనుగీతివచ్చి క్షణంబులోన నీతెగువమాన్పె నేయనగృష్ణుడపుడు.' N. ix. 359.

(p. 1109) lēpu lēpu. [Tel. from లేచు.] v. a. To cause to rise, to raise, లేవజేయు. To rouse, awake, stir up. నిద్రలేపు to arouse from sleep దుమ్ములేపు to raise dust. అడ్డముగా ఒకగోడ లేపినాడు he raised a wall across. వాణ్ని ఆ యింటిలోనుండి లేపు turn him out of the house. లేపించు lēpinṭsu. v. a. To remove, to turn out, వెళ్లగొట్టు, నివృత్తిచేయు. వారిని ఆ యింటిలోనుంచి లేపించినాడు he turned them out of the house. లేపు. n. A bed. మెత్త, పరుపు. 'చిల్కలకోళ్లనందమౌ, సకినెల పట్టెమంచమున చాయనగామతివాసుపైదురం, గికమొకమాలులేపున నొగింశయనించెమనోభవన్యధన్.' H. i. 73. A mane, ౛ూలు.

(p. 1244) śaraṇamu ṣaraṇamu. [Skt.] n. A refuge, shelter, asylum, defence, protection, protector. రక్షకము, రక్ఠణము, రక్షకుడు, ఆశ్రయము. A house, గృహము. 'గంజాశరణము.' a liquor shop, కల్లంగడి. P. i. 405. 'ఆమహీసురశరణమునకు కామందకియనగనొక్క గానుగలదిసుతుల్ నేమించిబంపగంపంగోమల గతినువ్వులమ్ముకొననేతెంచెన్' P. ii. 115. ప్రయోగశరణాం వైయాకరణాః grammarians resort to or rely upon usage. శరణాగతుడు ṣaran-āgatudu. n. A refugee, one who seeks or takes refuge or shelter with another, one who calls for quarter. శరణుచొచ్చినవాడు. ఆశ్రయించినవాడు. శరణాగతులైరి they threw themselves at his feet, they sought refuge with him. శరనార్థి ṣaraṇ-ārthi. n. A suppliant. petitioner. 'శరణార్థినను గానగాదగు.' Swa. vi. 113. శరణు ṣaraṇu. (another form of శరణము.) n. A refuge, asylum shelter, defence, protection. రక్షణము, ఆశ్రయము. A bow, salutation, prostration, obeisance. నమస్కారము. 'భయార్తులై శరణు జొచ్చివారిని రక్షించుటకంటె' Vish. v. 244. 'విధిగృహాక్షయవిత్తశేవధికిశరణు.' A. vi. 147. శరణుచొచ్చు ṣaraṇu-tsoṭsṭsu. v. n. To take refuge with. శరణుడు ṣaraṇuḍu. n. A preserver, a protector, రక్షకుడు, పోషించువాడు. 'సకలంబుదానైన శరణునకరుగ నొకచచోటు నిలువంగ నొకచోటుకలదె.' L. ii. 262. శరణ్యము or శరణీయము ṣaraṇyamu. adj. Fit to be protected or aided. రక్షింపదగిన. Fit to seek refuge under, శరణుచొరదగిన. n. A protection, defence, shelter, రక్షకము. శరణ్యుడు ṣarṇyuḍu. n. A protector, defender, saviour, రక్షకుడు, 'అర్తజనశరణ్యుండు.' B. v. 1152.

(p. 1357) sora sora. [Tel.] n. Grief, sorrow. వ్యాకులత. 'సొరసొదయనగను పరగుచింత.' ABA. ii. 424.