(p. 9) anta anta. [Tel.] n. Whole; adj. So much. adv. Then, afterwards. నీ వెంత అడిగితే అంత యిస్తాను I will give you as much as you ask. అంతకంటె then that. అంతకంత as much again. అంతకంతకు by degrees; more and more. అంతకుముందు before that. అంతమంది so many men. అంత. మందిలో among so many persons. అంతమట్టుకు so far, thus far. అంతమాత్రము only so much అంతసేపు so long. అంతలో in the mean time. మూడంతలు three times as much. అక్కడికి పోయినంతలో on his going there. వాడు తనంతనే వచ్చినాడు he came of his own accord. అంతవాడు లేడు. there never was such a man. రాజంతవాడవు thou art equal to the king. నాయంతవాడు my equal, one like me one as tall as I am. అంతే అవును. that probably is the case నిద్రలేచినంతలో when he rose from sleep, as soon as he awoke. నేను తెలిసికొన్నంత as much as I know అంతపని such an act.

(p. 10) antagā antagā.[Tel.] adv. Much, very, urgently, earnestly, అగత్యముగా, అక్కరగా, అంతగా కావలెనంటే యిస్తాను if he wants it much I will give it. ఈ పండ్లు అంతగా లేవు this fruit is not found abundantly.

(p. 53) anu anu. [Tel.] v. n. To say, to think, to suppose. చెప్పు, తలచు, ఎంచు. (Past p.|| అని. Relative p.|| అనిన or అన్న, Aor. p.|| అనే, అనెడి, అనెడు, అనేటి. Neg. p.|| అనని.) అట్లా అంటాడు so he says. కావలెననే మనసు a desire to have it. తళుక్కుమను to shine or glitter. చేతితో ఇట్లా అన్నాడు he did so with his hand. అనుటయు on his saying so. అనగా may be translated 'or;' thus అచలముగా కొండ Achalam or hill; Achalam which means a hill. అనుడు adv. On (his) saying this. అనగా, అనేటప్పటికి, అనవుడు. అనుకొను anu-konu. [Tel.] v. n. To say, suppose, think, (middle voice of అను to say or think.) నేను ఇది యిస్తాననుకొన్నాడు he thought that I would give him this.

(p. 136) idi idi. [Tel.] pron. She, it, this. The 6th case is దీని and the acc. దీనిని as దీని నెరిగింపు declare this. The abl. is దీన or దీనిచేత 'hereby.' plu. ఇవి నాకు చాలా ఇదిగానున్నది I am very much out of sorts. ఆ నడత బహు యిదిగా నున్నది that conduct is not the thing, is so and so. ఇదిగో, or ఇదుగో idigō [ఇది+కొమ్ము lit take this] interj. Look! do you see! behold! here it is! ఇదుగో యిస్తాను అదుగో యిస్తున్నానని అంటాడు he puts me off with empty promises Lit. Here I will give it, there I will give it, says he. ఇదుగో వస్తానని చెప్పెను or ఇదుగో వచ్చెదననెను he promised to return presently. ఇదె Same as ఇదిగో.

(p. 269) kāḍa kāḍa. [Tel. for కడ.] adv. At near, by. ఇంటికాడ at home, at his house. 'తలయంటుకాడితడవు' A. vi. 94. కొనేచోటి విలంబము. n. State, condition, rate, thus: వానియిల్లు ఈకాడికి వచ్చినది to such a state is his family reduced. ఈ గుడ్డ యేకాడికి యిస్తావు at which rate do you sell this cloth?

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 583) darśanamu darṣanamu. [Skt.] n. Sight, view. చూపు. An eye కన్ను. A mirror, అద్దము. The mind, understanding, బుద్ధి. తెలివి. A dream, కల. Science, శాస్త్రము, ధర్మము. పురుషదర్శనము అయినప్పుడు whenever they see a man. దర్శనముచేస్తిని I visited (him.) దర్శనము చేయించు to introduce. నీకు ఆయన దర్శనము చేయిస్తాను I will introduce you to him. దర్శనహుండి a bill payable at sight. దర్శకుడు darṣakudu. n. One who shows. చూపెడివాడు; a gatekeeper, ద్వారపాలకుడు; a skilful man. నేర్పరి. దర్శనీయము darṣanīyamu. adj. Worthy to be seen, చూడదగిన. దర్శితము darṣitamu. adj. Shown. చూపబడిన. దర్శించు darṣinṭsu. v. a. To see, view. To visit. చూచు. వానికి నూరురూపాయలు దర్శించినాను I lost one hundred rupees to him, i.e., I am a loser of that sum by him. దర్శము darṣamu n. A name for the new moon. అమావాస్య.

(p. 1139) valayu valayu. [Tel.] v. n. To be liked, desired or wanted. ఇష్టమగు, విహితమగు. To be needful, or necessary, ఆవశ్యకమగు. To be proper, యుక్తమగు. To be surrounded, వలయతమగు. 'మృగమువలయంబారెన్.' పంచ. నా. ii. 'స్వబుద్ధిరాజుకు విశేషింపవలయు' (P. i. 391.) the use of his own judgment is much needed in a king. 'కయ్యమునకు నెయ్యమునకు వియ్యమునకు సమతవలయు.' (ib. ii. 47.) in combat, in inter-marriage, and in friendship equality is wanted; or, there should be a similarity. 'ఔగాములరయవలయు.' (ib. iv. 431.) you should look to the chances of gain or loss, of success or failure. వలె, వలెను, వలసినది or వలయును are added as auxiliaries, to the Root in the Infinitive of any verb; to give the idea of obligation or necessity; నేను ఇమటికి పోవలెను I must go home. నీవు ఇక్కడికి రావలెను you must come here, you should come here, I hope you will come here. తమదయ రావలెను మా దరిద్రము తీరవలెను I hope your favour will come and that my poverty will be removed. ఆయన రేపో ఎల్లుండో రావలెను he must be here tomorrow or the next day, i.e., we expect him here tomorrow or the next day. వాడు దానితమ్ముడుగా ఉండవలెను I suppose he must be her brother. నాకు ఆ పుస్తకము కావలెను I want that book. వాణ్ని చంపియుండవలెను they must have killed him. నీకు అట్లురావలెను this serves you right. నీవు సందేహింపవలసినదిలేదు you need not doubt it, there is no occasion to doubt it. వాణ్ని పిలువవలెనని అక్కడికి వెళ్లితిని I went there to call him. ఈ పని చేయవలెనని పోవుచుండగా as I was going there to do this. జగడమాడవలెనని వస్తివా did you come on purpose (or wanting) to quarrel? వలసి (the past p|| of వలయు.) ఇవ్వవలసి యిస్తిని I paid it, because I had to. 'నిశాచరునుద్యోగంబుచూచుకొనవలసి.' Swa. iv. 163. అట్లు చేయవలసివచ్చును it will become necessary to do so. వలసిన (past part of వలయు) is used as an affix (similar to the Latin-ibilis or endus). చెల్లింపవలసిన సొమ్ము money due, the sum payable. 'వ;సినసంపదల్ గలుగవా.' T. ii. 34. టీ వలసిన, కావలసినటువంటి. వలసె or వలసెను (the past tense of వలయు) it became necessary, or requisite. వానితో చెప్పవలసె I was obliged to tell him. 'వినిపింపరాని కార్యము వినిపింపగవలసె.' Swa. iv. 176. The negative aorist of this, వలవదు, వలదు, See under వలదు.