(p. 81) aru Same as అర్రు (q. v.) అరుతెవులు aru-tevulu. n. Consumption. క్షయరోగము అరుత or అరుతన్ Loc. of అర్రు. On the neck. కంఠమునందు. 'ఆరుతలిమగము డదరసిచూడు.' Vema. 1777. అరుత or అర్త aruta. [Tel.] adv. Near, close by. సమీపమందు. రాముడు విశ్వామిత్రునరుత నేగెసె. Rama went close to Viswamitra. 'న్యగ్రోధములయర్తనరుగుచు మసలక దూడయమ్మందిర బరుత.' BD. viii. 515.

(p. 369) gī gī. [Tel.] In speaking contemptuously or slightingly, a word is repeated with the initial long syllable changed into గీ as రాముడు, గీముడు. See on గి.

(p. 495) ḍu ḍu. The sign of the first case in some nouns as రాముడు. The sign of the third person in verbs as రాడు. The sign of concession in verbs అనంతర్యార్థకప్రత్యయము as కొట్టుడు.

(p. 610) doṭṭi doṭṭi. [Tel.] affix. With, from తో, కూడా, రాముడుదొట్టి, రాముతో కూడా.

(p. 714) paraśuvu or పరశ్వధము paraṣuvu. [Skt.] n. A battle axe. గండగొడ్డలి. M. vi. ii. 93. పరశురాముడు paraṣu-rāmuḍu. n. The name of a certain hero. ఆ యిల్లు పరశురామప్రీతి అయినది the house was burnt: lit: enjoyed the favour of Parasu-Rāma. పరశురామక్షేత్రము the ancient name of the country now called Malabar.

(p. 837) pralambamu pra-lambamu. [Skt.] n. A garland of flowers, &c., worn round the neck , హారము. A branch, శాఖ. The female breast, పయోధరము. adj. Hanging down, depending from, pendulous. వ్రేలాడే. ప్రలంబుడు pra-lambụḍu. n. The name of a demon. ప్రలంబఘ్నుడు or ప్రలంబవైరి pra-lamba-ghnuḍu. n. He who slew the demon ప్రలంబ, an epithet of Balarāma, బలరాముడు. ప్రలంబితము pra-lambitamu. adj. Suspended, pendulous, hanging. వ్రేలాడే.

(p. 846) prāmu or పాము prāmu. [Tel.] v. a. To rub, రాచు To daub, పూయు, పులుము, రుద్దు. To cover, మూయు. To wipe, తుడుచు. To trouble, harass, పీడించు. To cut to pieces, ఖండించు. ప్రాముడు prāmuḍu. n. The act of rubbing anything, పులుముట. 'ప్రాముజఠరాగ్నిచేకింకరోమియనుచు.' H. i. 223. ప్రామజఠరాగ్ని, నులిబెట్టే ఆకలి.

(p. 870) balamu balamu. [Skt.] n. Strength, might, power, influence. Efficaciousness, potency. Force, rigour, severity. సత్తువ. సారము, బలుపు. A force, army, host, folk, people, a crowd, number, party. సేన. బలవితానము a host. దైవబలము the finger of God, Divine assistance, బలముచేయు to strengthen; to enforce, aid, assist. వాన మరీమరీ బలము చేయుచున్నది the rain is increasing. దానిని ఒక బలముచేసుకొని relying on it as a ground or reason. adj. Strong, mighty, much, అధికము. Potent, efficacious. బలకరము bala-kara-mu. adj. Forcible, violent, strengthening. బలకరమైన సాక్ష్యము strong evidence. బలకరము or బళకరము balakaramu. n. Force, violence, strength. Watching, కావలి. A guard, or watch, కావలి, పారా. R. v. 43. బలకరించు bala-karinṭsu. v. n. To spread, వ్యాపించు. v. a. To strengthen. బలకాయించు (బలము+ఇంచు) balakā-yintsu. v. n. To flourish, prosper. వృద్ధి అగు, అతిశయించు. బలకొట్టు bala-koṭṭu. v. n. To sing, ah, ah ఆ అని శ్రుతి పట్టు. బలకొను bala-konu. (బలము+కొను.) v. n. To flourish, అతిశయించు, బలగము or బల్గము balagamu. n. Attendants, retinue, పరిజనము. A party, set: a troop, army, host: a family circle. జ్ఞాతి బంధు సమూహము. 'చెంచు బలగము నేలెను.' (Garudach. 113,) he ruled a troop of foresters. Swa. iii. 75. బలదేవుడు, బలభద్రుడు or బలరాముడు bala-dēvuḍu. n. Balarāma, Krishna's brother. బలదేవుడు n. Wind, వాయువు. బలపడు bala-paḍu. (బలము+పడు.) v. n. To increase, అధికమగు. బలపరచు bala-paraṭsu. v. a. To strengthen, support, confirm. బలయు balayu. v. a. To surround, పరివేష్టించు. బలవంతము bala-vantamu. n. Strength, force, violence, compulsion. బలాత్కారము. adj. Strong, violent, బలముగల. adv. Forcibly, బలవంతముగా బలవంతుడు or బలశాలి bala-vantuḍu. n. A strong man, a violent man, a mighty man. బలవంతులతో విరోధము కారాదు do not contend with the mighty. బలహీనత bala-hīnata. n. Weakness, debility. బలహీనము bala-hīnamu. n. Weakness, debility. adj. Weak, strengthless. powerless. బలక్షయము bala-kshayamu. n. Loss of strength; weakness, impotence. బలాత్కారము balāt-kāramu. n. Violence, force, severity, exaction. బలాత్కరించు balāt-karinṭsu. v. a. To force, press, compel. బలాత్కారము చేయు.

(p. 1075) rāma rāma. [Skt. lit. Beautiful.'] n. A woman, స్త్రీ. రామః or రాముడు rāmah. n. Rāma a celebrated hero. This name is also applied to Balarāma and Parasurāma. రామకీర్తన a hymn to Rāma. రామచంద్రుడు or రామభద్రుడు rāma-chandruḍu. n. The glorious Rāma. రామచిలుక rāma-chiluka. n. A species of parrot. రామతమ్మ rāma-tamma. n. A parrot, చిలుక. రామతాడు rāma-tāḍu. n. A gigantic palmyra tree, బ్రహ్మాండమైన తాటి చెట్టు. plu. రామతాళ్లు. రామదాసు or అడవిరామదాసు rāma-dāsu. n. The Black winged Kite, Elanus caculcus. (F.B.I.) రామప్రతాపము or రామమాడ rāma-pratāpamu. n. An ancient gold coin (నిష్కము) weighing ten pagodas. రామఫలము or రామాఫలము rāma-phalamu. n. The great red custard apple called Bullock's Heart or Sweet sop, Anona reticulata. The true Custard apple of the West Indies (Watts.) See సీతాఫలము. రామబాణము rāma-bāṇamu. n. A bookworm (tinea) Lit. the arrow of the hero Rāma; as these worms spare no volume whatever, being indiscriminate in destruction; equivalent to 'the holts of Jove.' పుస్తకములను కొట్టేపురుగు. రామభజన rāma-bhajana. n. Worship of Rama, chanting or reciting the Rāmāyana. రామము rāmamu. n. A large species of deer. పెద్దదుప్పి. రామములక rāma-mulaka. n. A small plant resembling the brinjal with a white fruit. రామరామ rāma-rāma. interj. Alas! alas! రాములు rāmalu. n. plu. A sort of fish. మత్స్యభేదములు. రామవరము or రామవాక్యము rāma-varamu. n. Lit. the word of Rāma, a phrase for a sacred promise, an irrevocable word, absolute truth. 'God's truth.' రామసాగరములు rāma-sāgaramulu. n. plu. A species of rice. వడ్లలోభేదము. రామానుజులు or రామానుజాచార్యులు rām-ānujulu. n. The name of a certain reformer among the Vaishnavites. రామామణి vāmā-maṇi. n. A jewel among women, i.e., a superior woman. స్త్రీరత్నము. రామాయణము rām-āyaṇamu. n. The Rāmāyana, an epic poem of the Hindus, recording the adventures of Rama, the son of Dasaradha. రామార్పణముగా నిచ్చు rām-ārpaṇamu-gān-iṭsṭsu. v. a. To give a solemn donation. రామునిదాడి or రామందాడి rāmuni-dāḍi. n. Lit. Rāma's invasion. An innumerable number అసంఖ్యము. వీధిలో జనులు రామునిదాడిగా తిరుగుచున్నారు the people are going about in the streets in vast crowds.

(p. 1092) rauhiṇēyuḍu rauhiṇ-ēyuḍu. [Skt.] n. A name of Balarāma or of the planet Mercury. బలరాముడు, బుధగ్రహము.

(p. 1100) lāṅgalamu lāngalamu. [Skt.] n. A plough. నాగలి. లాంగలి lāngali. n. An epithet of Balarāma. బలరాముడు. The forest tree caleld Gloriosa superba. నీరుపిప్పళి Rox. ii. 143.

(p. 1111) loṭṭi loṭṭi. [Tel.] n. The small earthen pot used in drawing toddy from the tree. చెట్టునకల్లునొడిచేకుండ. 'మొలచుట్టున్వడదోలు దాననగు బల్మోకావయిన్ గీతక, త్తులు మారేముసలంబు వామభుజమందుం గానికిర్వంకలన్, కలులొట్లొండెడ కట్లనిచ్చెన పిరుందం గొమ్మకాల్చందమున్. తలకోరాముడిగుడ్డయుం దవరప్రాతః కాలమందెప్పుడున్.' Chenn. v. 202. లొట్టిముచ్చు a drunkard, తాగుబోతు. లొట్టిపుండు loṭṭi-punḍu. n. A hollow sore, an ulcer, a sinus.

(p. 1121) vaga vaga. [Tel.] Grief, vexation, melancholy, regret, remorse. దుఃఖము, సంతాపము, విచారము, శోకము. Intention, ఆలోచన, Mode, way, manner, విధము. రీతి, దోవ, గతి. Amorous action, శృంగారచేష్ట, విలాసము, కూటికివగలేనివాడు he who has no means of living. 'క శ్రీరాముడు నీయలమట. లారసి పలు నగలబలుకునర్థగభీరో, దారోక్తివింటె జనకకు, మారీ.' R. v. 37. 'వగచినబోయినకార్యము, మగుడునె వగవంగా లోకమాన్యుండగునే, వగపుణ్యగతికి మూలమె, వగపెల్లవిధాల విడువవలయు నరేంద్రా.' M. XI. i. 22. adj. Beautiful, handsome. అందమైన. 'కొసరువగనవ్వుకొనగోట కొప్పుదువ్వు.' T. ii. 98. వగకత్తె or వగలాడి vaga-katte. n. A coquette, belle. శృంగారచేష్టలుగలస్త్రీ, విలాసవతి. A rogue, a deceiver, మాయలాడి. వగకాడు or వగలాడు vaga-kāḍu. n. A fop, a beau, a gallant. వన్నెకాడు. నీటుకాడు, సొగసుకాడు, విలాసవంతుడు. వౚు vagaṭsu. v. n. To grieve, sorrow. దుఃఖించు. శోకించు. To regret, repent, పశ్చాత్తాపపడు. To cry, ఏడ్చు. v. a. To consider, think, విచారించచు, ఆలోచించు. తలచు. 'నీపరాభవంబె నాపరాభవమార్య వగివవలదు మగువదెగువదెత్తు.' R. v. 274. వగతెగు vaga-tegu. v. n. To be settled or decided. తీరు, పరిష్కారమగు, పరిష్కృతమగు. వగతెంచు vaga-denṭsu. v. a. To decide, settle, determine. వగతెగువట్లుచేయు. తీర్చు, పరిష్కారముచేయు. 'తెలియగజాలకున్న వగదెంచెద రేపవియింటికేరె.' S. iii. 509. వగవ or వగవగ vagava. adv. Grievingly, sorrowfully. 'వగవగసాధులగుపేదవారికి నెగ్గుల్ మొగిజేయుదురు.' M. 1. i. 130. వగపు vagapu. n. Grief. మనోదుఃఖ రూపమైనవిచారము, శోకము.

(p. 1237) vranta, vanta or వరత vranta. [Tel.] n. A rivulet, stream, కుల్య, చిన్నకాలువ, ఏరు. A pit, పల్లము. 'ఖండితంబైనీవకాదెపారితివి, వెడవ్రంత యేమని వెల్లి జూపెదవు. BD. v. 1001. 'రాజులనెత్తుటం బరశురాముడు వ్రంతలుచేసి.' Parij. i. 10.

(p. 1269) saṅkarṣaṇuḍu san-karshaṇuḍu. [Skt.] n. A name of Balarāma, బలరాముడు.