(p. 167) ummali ummali. [Tel.] n. Mud, mire. బురద, రొంపి. 'కనకపు చుట్టుతోటల సుగంధఫలంబులు రాలవాటి పై పనసలు పండి త్రెళ్లలింపడు పాటున రొంపులు గట్టి వాటి మీదసె రసదాళిప్రోలి రసధారలు నించగ నైనయుమ్మలిం జనువడిపాంధులందుబడ సారెహసింతురుశాలిపాలికల్.' H. v. 107. 'కరులుమ్మలిలో జిక్కిన కరులెత్త౛ాల యుండు గాదేవుడమిన్.' P. ii. 172.

(p. 213) orapu , ఒరుపు orapu. [Tel.] n. Touch, contact, rubbing. Tightness. ఒరయిక, కర్షణము. An expedient ఉపాయము. Fineness, nobleness. విలాసాతిశయము, సౌందర్యము, యోగ్యత. Fault, transgression. An evil effect, mischief తంటా, దోషము. Trouble, anxiety తాపము. ఒరపు adj. Steady, firm, fine, noble, beautiful స్థిరము, సుందరమైన, గొప్ప, యోగ్యము. Light. ఒరపుదుక్కు light ploughing, as opposed to రొంపిదుక్కి wet ploughing. ఒరపులాడి a beautiful woman.

(p. 600) dukki dukki. [Tel.] n. Ploughing. దున్నుట. Tillage, కృషి. Ploughed land. ఒక దుక్కివాన a certain measure of rain that fills a furrow of the field, equivalent to one inch of rain. దుక్కిటెద్దు or దుక్కిపోతు a plough bullock. దుక్కిపొలము a ploughed field. రొంపిదుక్కి wet ploughing. నాగలి dry ploughing. దుక్కివాలు a plough, నాగలి. దుక్కివాలుతాలుపు an epithet of Bālarama.

(p. 612) dorayu dorayu. [Tel.] v. n. &t. To touch. అంటు. To approach, come near, సమీపించు. To be equivalent to, సమానమగు. To resemble, be one with, suit, befit, become. To come to pass, to happen, కలుగు , జరుగు. To obtain, పొందు. 'సీ సకల లోకాభినంద్యకళాకలాపంబుకొరయునెమ్మోము.' Vasu. i. 2. టీ కళాకలాపంబు దొరయు నెమ్మోము, లావణ్యమనెడు భూషణము పొందు చున్నటువంటి చక్కని ముఖము. 'సీ గగనవాహిని రొంపి గాడికొండొకదోచు కమలాప్తురథరథాం గంబుదొరసి.' P. iv. 249. టీ రథరథాంగంబు దొరసి, రథముయొక్క చక్రమునుసమీపీంచి.

(p. 784) peṃ or పెమ్ pem. [Tel.] n. A contraction for పెను large. పెంజిలువ (పెను+చిలువ) n. A large rock snake పెంణజీకటి pen-jīkaṭi. Thick darkness. The compounds (సమాసములు) in which it thus appears in an abbreviated form are as follow: - పెంజెమట pen-jemaṭa n. Profuse perspiration. పెంజెర pen-jera. (పెమ+జెర్రి.) n. A kind of rock snake, the boa constrictor. రక్తపెంజెర a red snake. తుచ్చుపెంజెర or తుస్సుపెంజెర and పొట్టపెంజెర are other other species. పెంజడ pen-ḍzaḍa. n. A large tress, పెం౛డ. పెం౛ుట్టుచెట్టు pen-ḍzaṭṭa-cheṭṭu. n. A jungle shrub. పెం౛ొర pen-ḍzora. (పెను+చొర.) n. A certain large fish. The great shark. 'మున్నీటంబెంజొరదరసిపోవవు చందంబున.' See సొర్ర. పెందడి pen-daḍi. (పెను+తడి.) n. Mud. పెందడి రాతిపని work done with stone and mud. 'ఇందూపలస్యందంబులకు విందులగు నిందీవరమక రందంబుల బెందడింబడి బందనగొనువలి మించు క్రొమ్మంచుటౌదరుల నీదియీది.' Swa. iii. 38. టీ ఇందీవరమకరందంబుల బెందడింబడి, నల్లగలువ పూదేనియలయొక్క రొంపినిబడి. పెందలకడ or పెందలాడ pen-dala-kaḍa. (పెను+తల+కడ.) adv. Early, betimes, quickly, hastily. In the twilight. A. i. 20. ప్రొద్దుపోక మునుపు, ప్రొద్దుగలుగ. పెందిరువడి pen-diru-vaḍi. (పెను+తిరువడి.) n. A Vaishnvaite's name for Garutmant. గరుత్మంతుడు. 'నింగి గరుత్పరంపరలనిగ్గునలేదొగ రెక్కునంత వీచెంగలశాబ్ధి మీగడల జిడ్డెరిగించెదు కమ్మగాడ్పు నిండెంగడుమ్రోతపెందిరువడింగనిరి.' A. iv. 10. పెందీగ pen-dīga. n. A large creeper. పెందురుము pen-durumu. (పెను+తురుము.) n. Full tresses. 'చెంగల్వపూదండజేర్చి పెందురుముపై ఘనసారమున సూసకముఘటించి.' Swa. vi. 5. టీ పెందురుముపై, పెద్దకొప్పుమీదను. పెందెర pen-dera. (పెను+తెర.) n. A billow, a large wave, like a screen, Swa. v. 102. A. vi. 186. పెందెరువు peu-deruvu. n. A high way, రాజమార్గము. భార. ఉద్యో. iii. పెందెవులు pen-devulu. n. A dangerous disease. A great plague, S. iii. 200. పెందొడ pen-doḍa. n. The upper or thicker part of the thigh. Mand. iii. 46. పెమద్రోవ pen-drōva. n. Salvation. ముక్తి. భాగ. x. పెంధూళి pen-dhuḷi. n. Great dust. పెన్్జగతి pen-jagati. n. The great universe. పెన్బొగ penboga. n. A great smoke. పెన్భూతము pen-bhūtamu. n. A great demon.

(p. 887) bisamu bisamu. [Skt.] n. Fibres, film, as of the water lily. మృణాళము, తామరతూడు, తామరతీగె. 'బిసములారటనందరుబెరికిరొంపి, పోననీళ్లవిదల్చి మోపుగనమర్చి.' M. XIII. iii. 238. బిసకంఠిక bisa-kanṭhika. n. A small crane or water bird. పెద్దపెంటికొక్కెర. బిసప్రసూనము, బిసరుహము or బిసజము bisa-prasūnamu. n. The water lily: literally, that which has sprung from fibres. తామర, పద్మము. బిసభుక్తి bisa-bhukti. n. Lit: That which feeds on lotus films, i.e., a swan. Paidim. iv. 45. 'పసువుల నలుగిడిరైదువ బసరుహలోచనలు పెండ్లి పెద్దల యాజ్ఞన్.' Swa. v. 67.

(p. 915) bruṅgu brungu. [Tel.] v. n. To be buried, పూడు. To hide, మరుగు. To sink; to die, perish. మణుగు, చచ్చు. హతమగు.' వెనురొంపిలోపల బ్రుంగిన ధేనువునెత్తుపోలికిన్.' M. IX. i. 172. 'పొగలకావిరి బ్రుంగెడు పుల్ గృహంబులు.' A. iv. 167. బ్రుంగుడు brunguḍu. adj. Hidden, concealed, మరిగిన. Sunk, మణిగిన. బ్రుంగుపడు or బ్రుంగుడుపడు brungu-paḍu. v. n. To be hidden, to be diminished, to be in reduced circumstances. మరుగుపడు, నొచ్చిపోవు, ముణిగిపోవు, మగ్నమగు. 'ఆ విభుడు రాజ్య సుఖలీలావిముఖత వెడలిబంధులం దొరగియధే, ష్టావాసత బ్రుంగుడుపడిపోవగ నెచ్చోట కడుపు బ్రోతునొయంచున్.' M. IV. i. 249. బ్రుంగుడుపాటు brunguḍu-pāṭu. n. Concealment, బ్రుంగుడుపడుట. బ్రుంచు brunṭsu. v. a. To cause to sink, to submerge, బ్రుంగజేయు. బ్రుయ్యు bruyyu. v. n. To perish, నశించు.

(p. 1022) mettu mettu. [Tel.] v. a. To lay on or apply, to daub, as plaster or mud, &c. దళముగాపూయు, దట్టముగాపూయు. 'వట్టివేళ్లనుదడిగట్టి శ్రిగంధంపుటడుసునమెత్తి.' KP. vi. 284. గోడకు మన్ను మెత్తిరి they plastered the wall with mud. 'మెదడుగందపురొంపి మెత్తినాడు.' Swa. iv. 109. n. Plaster, plaster put over grain pits. దళముగా పూసినపూత. మెత్తడము mettaḍam. n. Daubing, మెత్తుట. 'మంటిమెత్తడము.' వి. పు. vii.

(p. 1088) rompi rompi. [Tel.] n. Mud, mire. పంకము. అడుసు, బురద. గందపురొంపి sandal paste. 'మెదడు గందపురొంపి మెత్తినాడు.' Swa. iv. 109. రొంపిలోనాటిన స్తంబమువలెనున్నాడు he is unstable as a post set up in a bog. రొంపిదుక్కి (opposed to వెలిదుక్కు.) wet cultivation: lit. mireploughing. రొంపిమాను rompi-mānu. n. A piece of wood used for levelling a miry field.

(p. 1132) varuzu varudzu. [Tel.] n. A ridge to retain water in corn fields, మళ్లకుకట్టినగట్టు, గనిమ. 'క వరు౛ుబడిరొంపిద్రొక్కన్.' A. iv. 163.

(p. 1206) vecca veṭsṭsa. [Tel. from వేడి.] n. Heat, warmth, వేడిమి. Fever, జ్వరము, కాక. 'విరహభరంబునన్ బొడము వెచ్చకుశాంతియొనర్ప.' A. ii. 60. adj. Hot, warm, వేడియైన. 'దేవరకును వెచ్చనిట్టూర్పుపుక్కిట వెడలకున్నె.' R. vi. 112. వెచ్చదనము or వెచ్చన veṭsṭsa-danamu. n. Warmth, heat. వేడిమి. వెచ్చన or వెచ్చని veṭsṭsana. adj. Warm hot. వేడియైన. వెచ్చనూర్చు veṭsṭsan-ūrṭsu. v. n. To sigh warmly or deeply, వేడిఊపిరి విడుచు. Bobbili. ii. 112. వెచ్చచేయు or వెచ్చబెట్టు veṭsṭsa-chēyu. v. a. To warm, to heat a little. రవంత వేడిచేయు. వెచ్చలు veṭsṭsalu. n. The hot season, గ్రీష్మదివసములు. 'వెచ్చలంకరికిరి కాసరాంగములగప్పినరొంపులు.' A. ii. 56. టీ వెచ్చలన్, గ్రీష్మదినసములయందు. వెచ్చు veṭsṭsu. v. n. To boil, to be heated, కాగు. n. Heat, వేడిమి.

(p. 1215) veli veli. [Tel.] n. Whiteness, తెలుపు. The outside or exterior, బయట, బాహ్యము. The external surface of the body, దేహముయొక్క బహిఃప్రదేశము. Publicity, బయలుపాటు. Excommunication, or exclusion from caste, బహిష్కారము. మాలో వెలి అనేమాటలేదు excommunication is unknown in our caste. 'వెలికిగోర్కు లెల్లవిడిచిపెట్టి.' Vēma. 791. adj. White, తెల్లని. Outer, outside, external. బైటి, బాహ్యమైన. వెలిగుడారు a tent pitched outside the town. వెలిపొలములు the outlying fields of a village. వెలికొత్తు to drive out. వెలికత్తెరనేల veli-kattera-nēla. a. A land mixed with gravel. కంకరమన్ను కలిసిననేల. వెలికిలు veli-kilu. v. n. To fall on the back,to touch the ground with the back. వీపుక్రిందగు. To lie on the back, వీపు క్రిందుగాపరుండు. వెలకిల velikila. adv. Supine, lying on the back, ఉత్తానముగా. వెలకిలబడు to lie on the back. వెలిగడ veli-gaḍa. n. Dry land. మెట్టనేల. వెలిగారము veli-gāramu. (వెలి+కారము.) n. Borax. బంగారమునకు కాంతితెచ్చే ఒకవిధమైన తెల్లని ఉప్పు. వెలిగిడ్డి veli-giḍḍi. n. The fabulous cow that grants all wishes, కామధేనువు. వెలిగుల్ల veli-gulla. n. A conch shell, శంఖము. 'వెలిగుల్లయు వనమాలయు గలిమియు మానికము మేనగలిగినవేల్పున్' G. iv. 169. వెలిగొండ veli-gonḍa. n. The distant mountain. Same as వెలితిప్ప. వెలిగౌరు veli-gauru. n. The white elephant of Indra, ఐరావితము. వలిచంట్ర The white species of the tree called చండ్ర వెలిచవి veli-ṭsavi. n. Adultery. జారత్వము. వెలితిప్ప veli-tippa. n. The silver mountain, Kailasa. వెండి కొండ, కైలాసము. వెలితుమ్మ the white species of the తుమ్మచెట్టు. వెలిదుక్కి veli-dukki. n. Ploughing land while it is moist with rain. నీళ్లుకట్టకుండావానతడితో దున్నడము. (Opposed to రొంపిదుక్కి.) వెలిపము Same as వలిపము. (q. v.) వెలిపుచ్చు or వెలిపరచు veli-putstsu v. a. To reveal, divulge. బైటబెట్టు, బయలుపరుచు, 'వేదశీర్షమెల్లవెలి బుచ్చగానేల.' Vēma. 214. వెలిపెట్టు See వెలివేయు. వెలిబూడిద veli-būḍida. n. The ashes of cowdung fuel. పిడకనిప్పులబూడిద. వెలిబిత్తరి a certain feat in wrestling. వెలిమాడు exports. లోమాడు imports, goods received. వెలిమావు veli-māvu. n. (Indra's) white horse, (ఇంద్రుని) తెల్లగుర్రము, ఉచ్చైశ్శ్రవము. వెలిమావులు white mares. 'విమలాంబుదముల బూనిన విమానములనదగవెలసి వెలిమావులు.' M. VII. i. 228. 'వేరొక్క వెలిమావువేల్పుదొరకు.' R. i. 46. వెలిమిడి or వెల్మిడి veli-miḍi. (వెలి+మిడుగు.) n. The ashes of cow-dung fuel, ashes, పిడకనిప్పులబూడిద, భస్మము. 'తెలుపులన్నియు మేలుదెలియంగనిసుక వెలిమిడియెముకలు వెసనుప్పుపత్తి.' Madhura Puran. D. page. 78. వెలిమొట్ట veli-moṭṭa. n. A sort of fish, the 'white snout.' వెలిమొట్టలనుదండువల తలార్లకునిచ్చె కొడిసెలపరిహాసకులకు నిచ్చె.' G. i. 111. వెలిమ్రాను veli-mrānu. n. The fabulous tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము. వెలియునికి veli-y-uniki. n. Living in a foreign land, పరదేశవాసము. వెలివాడ veli-vāḍa. n. The outer 'street' or shrub of a town in which the pariahs live. బైటనుండేమాలపల్లె, చండాలవాటిక. వెలివాడపని veli-vāāa-pani. n. Cobblers' work. మాదిగపని. 'వెలివాడపని క్రొత్తమలక వాల్గొని నూనెయిడితంగెడాకుగట్టెడు తహతహ.' A. vi. 94. వెలివాడు or వెలివాడవాడు veli-vāḍu. n. An out caste, a pariah. చండాలుడు. మాలవాడు. 'వెలివాండ్రురెపల్లెకు జేరిరయ్యెడన్.' M. xiii. iii. 270. వెలివారు veli-vāru. n. A cordon formed round a hunting place. వేటాడుదోట బయటచుట్టుపారించెడుపోగు. వెలివెరియు Same as వెల్లివిరియు. (q. v.) వెలివిసరు veli-visaru. v. n. To come out, be revealed, be made public, బయలుపడు. వెలివేయు or వెలిపెట్టు veli-vēyu. v. a. To eject or excommunicate from a caste or sect. బహిష్కరించు.