(p. 8) aṇṭu antu. [Tel.] n. Uncleanness, defilement by touch, impurity, such as is caused by the death of a relative, or by touching a lower caste man. Relationship. అంటుది an unclean woman. అంటుపడ్డాడు he was polluted, he became unclean. అంటుగా ఉండేయిల్లు. a house ceremonially polluted. మాకు రేపు అంటు (లేక, మైల) వదులును tomorrow we shall be free from [ceremonial] impurity. వానికనిమాకును మరేమి అంటుసంటు లేదు I have no connection with him. I have nothing to do with him.

(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 174) ūḍu ūḍu. [Tel.] v. n. To part, drop out, slip out, జారు, రాలు. To give way, fail: to be unfastened, loosened, separated. వదులగు. To flee, run away. పారిపోవు. తండ్రి నోట్లో ఊడిపడ్డాడు he is the very image of his father. ఊడగొట్టు to take out, root up. remove. ఊడదీయు to pull out, to take off (skin or clothes), to unloose. ఊడబీకు to root out. ఊడలాగు to pull out, to draw out.

(p. 323) koliki koliki. [Tel.] n. The tip or end. మొన. A hook or loop కొక్కి. The corner of the eye near the nose ముక్కు కంటిన కంటిమూల. దారమునకు కొలికికట్టినది she made a loop in the string. ఈ దాన్యమునందు కొలుకులు తెలుగు in this poem the terminations of words alone are Telugu. కొలికితెచ్చు to master సాధించు. కొలికికివచ్చు to become subject to one, to come into one's power. వాడు ఏడు ఊళ్లను కొలికికి తెచ్చును he will put seven villages on one ring, i.e., he will have them under his thumb. కొలికిపూస koliki-pūsa. n. The chief gem in a necklace. కొలికికి తగిలించేపూశ. కొలికిముడి koliki-muḍi. n. A noose: a loop. వదులుముడి.

(p. 848) pridulu pridulu. [Tel.] v. n. To break, విరుగు. To decrease, తగ్గు. To become loose, to grow slack. సడలు, వదులగు, To fall off, as a veil. ౛ారు. To separate, leave each other, drop off, విడుచు, ఊడు. To be dislocated. తొలగు. 'ప్రిదులనిశౌర్యసంపదలు బెట్టినదండలు ద్రివ్యకేకడున్గదుముచు.' KP. viii. 109. ప్రిదలక closely, continually. ప్రిదలని unshaken, firm, unbroken.

(p. 1110) loṭaloṭa lota-loṭa. [Tel.] adv. Sounding like a pot when struck. Quickly. దడదడ. 'ఇటునటుగనుగొనిలోనికి లొటలొటజనిమంచమెక్కి లోలతనదితత్తటమున గూర్చుండిన.' Jagannad. iii. 78. లొటలొటమను loṭa-loṭam-anu. v. n. To rattle. To dangle about, to be loose, లొటలొటయనుచు ఊగులాడు, వదులైయుండు.

(p. 1111) loḍaloḍa or లొడబిడ loḍa-loḍa. [Tel. anuk.] adj. Loose, వదులైన. adv. Confusedly. తారుమారుగా. Quickly, త్వరగా లొడలొడమని నెత్తురుకారినది the blood flowed rapidly. ఆ చొక్కాయచేతిలో చెయిదూరిస్తే లొడలొడమని యున్నది the sleeve is very loose.

(p. 1127) vadalu or వదులు vadaḷu. [Tel.] v. n. To be loosened, to be slackened or untied; to cease, depart, disappear. సడలు, ఊడు, వీడు. జ్వరము వదలిపోయినది the fever went off. నా గ్రహచారము వదిలే కాలమువచ్చినది the time has arrived for my ill-luck to come to an end. ఆ కర్మము వదిలిపోయినది that trouble is now over. v. a. To loosen, let go, quit, renounce, abjure, give up, abstain from. విడిచిపెట్టు, విడుచు, మానుకొను. The act of leaving, విడుపు. వదలించు, వదిలించు or వదల్చు vadalinṭsu. v. a. To loosen, slacken, release, get rid of. విడిపించు, సళ్లించు, పోగొట్టు, వారి గర్వమును వదిలించినాడు he crushed their pride. వదలివేయు or వదలుకొను vadali-vēyu. v. a. To abandon or leave, to desist from, get rid of, abstain from, మానుకొను, త్యజించు.

(p. 1127) vadulu Same as వదలు. (q. v.) adj. Loose. బిగుతుకాని. వదులుడి vaduluḍi. (వదులు+లూటి.) n. A crack. బీటిక.

(p. 1171) viḍu viḍu. [Tel.] v. n. To separate, become loose, వీడు. To fall asunder, తనకుతానేవదలు, వీడిపోవు, విరిసిపోవు. 'నీళ్లమీదబుగ్గ నిలిచిన యప్పుడు తళ్లువేగవచ్చితాకుగాక, వడెడుకుండకింత విభ్రాంతిపడుదురు.' Vēma. 70. v. a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up, loosen, untie, undo, let go, release, separate, త్యజించు, మానుకొను, వదలు, విచ్చు. విప్పు, వీడ్చు, విడుగడ or విడుగర viḍu-gaḍa. n. Release, liberation. విడుదల, విమోచనము. 'ఉర్రిద్రెవ్వగొరికి యిప్పుడ వెరవారగనేనునీకు విడగరనేయం దొరకొనుట నీదుభాగ్యం బరితత్వము దొరగిమైత్రియలవరపు మదిన్.' M. XII. iii. 207. 'అన్యదేశ్యునధర్మువిడుము.' A. iv. 257. విడుగు viḍugu. v. n. To blow or expand, as a flower, వికసించు. 'ముడిగెతొగలడగెరిక్కలు విడిగె పయోజమ్ములుడిగెవెన్నెల.' S. I. 164. విడదొక్కు or విడద్రొక్కు viḍa-dokku. v. a. To allot, set aside, grant, as land. విడిచు ఇచ్చు. ఆయూరికింద నాయూరి పొలములో కొంతభూమి విడదొక్కినారు they allotted some land from one village to that village. విడనాడు viḍa-n-āḍu. v. a. To cast off, desert, quit, relinquish, divorce. విడుచు, విడిచిపెట్టు, వదులు. 'కూళగూళమెచ్చు గుణవంతు విడనాడి.' Vēma. 1752. విడబడు or విడవడు viḍa-baḍu. v. n. To escape, get free, break loose, వీడు, విచ్చలవిడియగు, కట్టువదిలించుకొని నిరంకుశముగానుండు, తెగనుండి వేరుపడు. నిర్భందమునుండి తొలగు. To slip, ౛ోరు.' అతని మహోద్దండగజము, తన్ను దామరచి మదగ్రస్తయగుచు. కడదిమావంతుని బడఝూళిచేసి విడివడిదండెల్ల విరియ దోలుచును.' B. D. iv. 352. అది విడివడిమాట్లాడినది she shook off all shame and spoke.

(p. 1251) śithilamu ṣithilamu. [Skt.] adj. Slack, loose, flaccid, lax, relaxed, inactive, inert, inattentive, decayed. దృఢముకాని, సడలిన, వదులైన, మందమైన, జడమైన. శిథిలి ṣithili. n. A while ant. వమ్రి. చెద.

(p. 1313) saḷlu or సడలు saḷḷu. [Tel.] v. n. To become slack or loose. వదలు, ౛ారు. వాని ఒళ్లునిండా సళ్లిపోయినది his constitution is much broken down. నడుముసళ్లు to be gone in the loins. 'శబరకాంతల గుట్టుసళ్ల బెట్టు.' Swa. iv. 115. n. Looseness, slackness, వదులు. సళ్లించు saḷḷinṭsu. (for సడలించు.) v. a. To loosen, slacken. వదలు చేయు. A. v. 161. See సడలు.

(p. 481) zāru ḍzāru. [Tel.] v.n. To slide or slip, to trip or stumble, to creep. ౛రుగు. To slip, open, or become loose. వదులగు. To drop or gush out as water; to flee. ఉరుకు; స్రవించు. తలకు ౛ారువేటు తగిలినది the blow grazed the head. To slope, to slant, as ౛ారుకొప్పు her slanting tire. కింద౛ారిపోయినాడు he crept under it. ౛ారుముడి a sliding knot: a knot with bows as distinguished from పీటముడి. ౛ారుచు, ౛ారించు, or ౛ార్చు to cause to slide or slip down. ౛ారజేయు. ౛ారుజీరలు ḍzāru-jīralu. n. A certain game played by children. ౛ారుడు, ౛ారుపు or ౛ారుపాటు ḍzāruḍu. n. Slipperiness. ౛ారుట. A fault స్ఖాలిత్యము, దోషము. ౛ారుపారు Same as ౛ారు.

(p. 481) zāru ḍzāru. [Tel.] v.n. To slide or slip, to trip or stumble, to creep. ౛రుగు. To slip, open, or become loose. వదులగు. To drop or gush out as water; to flee. ఉరుకు; స్రవించు. తలకు ౛ారువేటు తగిలినది the blow grazed the head. To slope, to slant, as ౛ారుకొప్పు her slanting tire. కింద౛ారిపోయినాడు he crept under it. ౛ారుముడి a sliding knot: a knot with bows as distinguished from పీటముడి. ౛ారుచు, ౛ారించు, or ౛ార్చు to cause to slide or slip down. ౛ారజేయు. ౛ారుజీరలు ḍzāru-jīralu. n. A certain game played by children. ౛ారుడు, ౛ారుపు or ౛ారుపాటు ḍzāruḍu. n. Slipperiness. ౛ారుట. A fault స్ఖాలిత్యము, దోషము. ౛ారుపారు Same as ౛ారు.