(p. 111) āḍa āḍa. [Tel. corrupted from ఆడు] adj. Female. ఆడగుంపు a mob of women. ఆడకండ్లదానను I am a timid woman ఆడకూతురు a woman. ఆడతనము āḍa-tanamu. n. Womanishness, weakness. ఆడది āḍadi. A woman; plural ఆడవాండ్లు or ఆడవాండ్రు ఆడపడుచు āḍa-paduṭsu. A girl, a young woman. ఆడపాప āḍa-pāpa. Girl. A lady in waiting, a handmaid. ఆడమనిషి āḍa-manishi. A woman.

(p. 191) erra , ఎర్రన erra. [Tel.] n. Redness ఎర్రదనము, ఎరుపు. ఎర్ర or ఎర్రని adj. Red, scarlet, crimson. ఎర్రనివాండ్రు people of fair complexion. కన్నులెర్రచేసి పలికినాడు he spoke with eyes inflamed with fury. ఎర్రనియేగాని నావద్ద లేదు I have not even a copper with me. ఎర్రకాళ్లజిట్ట erra-kaḷḷajiṭṭa. n. A small bird, Pyctorhis sinesis, the Yellow-eyed babbler (F.B.I.) ఎర్రకాళ్ల కొంగ erra-kāḷḷa-konga. n. The painted stork or pelican, ibis, Pseudotontalus leucocephalus (F.B.I.) ఎర్రకోడి erra-kōḍi. The common spurfowl. The painted sort is చిమటకోడి. Jerdon. No. 74. ఎర్రగడ్డ erra-gaḍḍa. An onion, the red garlic. ఎర్రగొల్లలు erra-gollalu. The name of a certain tribe. ఎర్రగోగిల erra-gōgila. [Tel.] n. A large red spider. ఎర్రచీమ erra-chīma. A red ant. ఎర్ర చేమంతి erra-chēmanti. Red chrysanthymum. ఎర్రన errana. n. Redness ఎరుపు. ఎర్రపోతమ్మ erra-pōtamma. n. The name of one of the village goddesses, supposed to cure diseases among cattle. ఎర్రబారు or ఎర్రవాడు erra-bāru. v. i. To become red. ఎర్రనగు. ఎర్రమన్ను erra-mannu. n. Red earth. ఎర్రమంటి గువ్వ erra-maṇṭi-guvva. n. The rufous-tailed finch lark. Ammomanes phoenicura (F.B.I.) ఎర్రమల్లె erra-malle. Red jasmine. ఎర్రమీను erra-mīnu. Red fish. ఎర్రవేలుపు erra-vēlupu. The red god, i.e., fire. అగ్ని.

(p. 647) ni ṇi. [Tel.] affix. An ending or sign of the second or accusative case, as in ఇంటిని. ని (ni) and ను (nu) when final may drop the vowel and become ్, thus వానికిని, వాండ్రకును may be contracted (in verse) into వానికిన్, వాండ్రకున్, both to him and to them.

(p. 857) bañjāri banjāri. [H.] n. A trible of gypsies, లంబాడివాండ్రు.

(p. 1035) mokku or మ్రొక్కు mokku. [Tel.] v. n. To prostrate oneself, to bow, to make an obeisance, నమస్కారముచేయు. మొక్కబోయిన దేవుడు ఎదురుగావచ్చినట్లు the god I came to worship has met me in the way. n. An obeisance, a vow, దండము. వ్రతము. మొక్కుబడి or మ్రొక్కుబడి mokku-baḍi. n. A vow. దేవతాప్రార్థన, వ్రతము. మొక్కుబడి వాండ్రు those who are under a vow. మొక్కుకొను or మ్రొక్కుకొను mokku-konu. v. n. To vow or to make a vow. ప్రార్థనచేసికొను.

(p. 1077) rāsamu rāsamu. [Skt.] n. Frolics, pastime, rustic dances. గోపకులక్రీడ, గొల్లవాండ్రఆట. 'రామలతోడను రాసము రామానుజుడాడజూచి రాగిల్లిమనోరాములమీద వియచ్చర రాములు మూర్ఛిల్లిపడిరి రామవినోదా.' B. x. 1159.

(p. 1081) ruvvu ruvvu. [Tel.] n. A lesson given to a boy in the Vedas. పిల్లకాయలు పనసను వల్లెనే యడమునకై ఉపాధ్యాయులు ముందర నొకపర్యాయము చెప్పడము. Repetition, వల్లె. A time, తేవ. 'వినుము రెండవరవ్వువిని.' హరి. ఉ. x. రువ్వము ruvvamu. n. A time, తడవ, అవృత్తి. రువ్విచ్చు ruvv-iṭsṭsu. v. n. To give a lesson to a boy in the Vedas; making him repeat it a set number of times. చిన్నవాండ్రు పనసను వల్లెవేయడమునకై ఉపాధ్యాయులు ముందర నొకపర్యాయము చెప్పు. 'సీ పదవర్ణసౌష్ఠవప్రకటనం బెంతయునింపుమీరంగ రువ్విచ్చియిచ్చి, తగును దాత్తాది భేదములు గెంటక పర్వగనుబొమ్మచేష్టల గరపికరపి.' KP. iv. 46.

(p. 1103) liṅgamu lingamu. [Skt.] n. A mark, sing, token, symptom, characteristic. చిహ్నము. An element, principle. The male organ of generation. The phallus, i.e., emblem symbolic of Siva. సాంభ్యోక్తప్రకృతి, శివమూర్తివిశేషము. Nature as an active power in creation. అబ్లింగము hydrogen, the watery element. పృధివీలింగము the earth. తేజోలింగము caloric. Gender, in grammar, as పుంలింగము the masculine gender. స్త్రీలింగము the feminine gender. నపుంసకలింగము the neuter gender. అనియతలింగము or త్రిలింగము common gender. బాణలింగము a cylindrical oblong pebble or crystal worshipped as the emblem of Siva. గురులింగము a father confessor. శివలింగము an image of Siva. జంగమలింగము a man of the Jangam sect. ప్రసాదలింగము what is dedicated to Siva. లింగశరీరము the subtile or atomic body, the active and causative principle in animated creatures, the quintessence or ethereal substance constituting the soul or spirit, మనోబుద్ధిదశేంద్రియ పంచప్రాణములగల సూక్ష్మదేహము. లింగకట్టుమాత్ర linga-kaṭṭu-mātra. n. A particular kind of pill made of factitious cinnabar. లింగాకారముగాచేసిన రసవస్తువులగుళిక. లింగకాయ linga-kāya. n. The solitaire or small case usually made of silver to keep the lingam or phallus in and worn on the breast, suspended by a cord round the neck. స౛్జకాయ. లింగడు lingaḍu. n. A name of the god Siva. జంగమయ్య, శివుడు. లింగదొండ linga-donḍa. n. A creeper with a red conical fruit. Bryonia laciniora. దొండలోభేదము. లింగధారి or లింగవంతుడు linga-dhāri. n. One who wears the lingam or phallus. లింగమును కట్టుకొనియుండువాడు. లింగపొట్ల linga-poṭla. n. A kind of snake gourd. లింగాకారవు విత్తులుగల ఒకదినుసు పొట్ల. సిధ్రకము. లింగబలిజలు linga-balijalu. n. Plu. People of the బలిజ caste, who wear the lingam in a case hung round their necks. లింగవంతులైన బలుజవాండ్రు. లింగవృత్తి. లింగవృత్తుడు or లింగి linga-vritti. n. A religious hypocrite, one who assumes the dress, &c., of an ascetic in order to get a livelihood. ధర్మధ్వజి, పొట్టపోసికొనుటకు జటలు రుద్రాక్షలు ధరించువాడు.

(p. 1146) vāṇḍru or వాండ్లు vāndru. [Tel. the third person plural of వాడు he.] n. They, those people. వారు.

(p. 1150) vāḍu vāḍu. [Tel. cf. Tam. అవన్. The Drav. base of the word is అ or ఆ = that. The primitive form is ఆడు he cf. అది. The sound of వ (V) is added to facilitate the pronounciation.] pron. in the third person masculine singular. He, that man, ఆ పురుషుడు. Gen. వాడి or వాని his. Dative వాడికి or వానికి to him. plu. వారు. వాండ్లు, వారలు or వాండ్రు they. వారు తమతమ యిండ్లకుపోయినారు they all went to their respective houses. వాడికివాడే he himself. వారికివారే they themselves. It is added to the genitive of a noun. ఇంటివాడు the owner of the house, the house owner. గుర్రపువాడు a horsekeeper. రావిపాటివారు the people of the Ravipāṭi family. తప్పెటవాడు he of the drum, the drummer. అక్కడివారు the people of that place. వాడు నావాడు he is a man of mine, i.e., he is my kinsman, my relation. అతనివారు his relations, his friends, his people. It is also added to verbal participles. పోయేవాడు the man who goes. పాడేవాడు he who sings, the singer. ఆడేవారు those who play, the players. వెళ్లేవాడా O passer by! Added to adjectives, it forms the corresponding nouns. మంచివాడు a good man. చెడ్డవాడు a bad man. ముసలివాడు an old man. చిన్నవాడు a boy. పెద్దవారు old folks. చిన్నవారు young folks.

(p. 1150) vāḍu [Tel.] v. n. To wither or fade. మ్లానమగు. 'ఆయాసభరమున నాననాబ్జమువాడ.' T. iii. 144. వాడించు or వాడుచు vāḍinṭsu. v. a. To cause to wither, వాడుజేయు. వాడబారు, వాడుపారు, వాడుదెంచు or వాడువడు vāḍa-bāru. v. n. To fade. మ్లానమగు, కందు. 'సీ లవలీదళములట్ల సవరైన చెక్కులు వాడ బారగముద్దులాడియాడి.' UR. iv. 287. వాడు or వాడుకొను vāḍu. v. a. To use, to make use of, ఉపయోగపరుచు, పనుపరుచుకొను వినియోగపరుచు. v. n. To be generally talked, or spoken of. వదంతిగా చెప్పుకొను. వారీమాటలను వాడుకొనినారా did they use these words? వాడుదల vāḍu-dala. n. Use, practice, వాడుక, అభ్యాసము. వాడుక or వాడిక vāḍuka. n. Practice, habit, custom. సాధారణప్రసిద్ధి, పనుపడడము, ఉపయోగము, అభ్యాసము, అలవాటు. Business, వ్యవహారము. వాడికకు తెచ్చు to use, make use of adj. Customary, usual, habitual. అలవాటుగానుండే. వాడుకగా or వాడికగా vāḍuka-gā. adv. Usually, commonly. అలవాటుగా. వాడుకపడు vāḍuka-paḍu. v. n. To be accustomed. పనుపడు, అలవాటుపడు. ఈ పనిలో వాడుక పడ్డవారు persons accustomed to this business. వాడికవారు or వాడుకవాండ్రు vāḍika-vāru. n. plu. Customers. వాడికగా వచ్చువారు.

(p. 1157) vāru vāru. [Tel. plu. of వాడు. he.] pron. They, వాండ్రు. It is also thus used, as equivalent to people folk. నావారు my people. మీవారు your people. ఈ యూరివారు the people of this village. నేను చూచినవారు the people whom I saw. Added to some nouns it has an honorific sense, as దేవరవారు, దొరవారు your honor. Infl. వారి their. వారు v. n. To flow down, or drain off, as water from boiled rice, వడియు, గంజిమొదలైనదికారు. To be lessened or diminished, ఉడుగు. v. a. To pare or cut thin, as the ends of a palm leaf. తాటాకు ఓరచివ్వు. వారుకొను vāru-konu. v. a. To take up by the handful. Metaphorically, to get, gain, possess oneself of. పిడికిళ్లాదిగా ఎత్తుకొను, పొందు; చెందు. నన్ను మోసము చేసి వాడేమి వారుకొన్నాడు has he gained any thing by cheating me? వారుచు or వార్చు vāruṭsu. (causal of వారు) v. a. To touch water with the lips and cast it away. ఆచమించు. To cause to flow, వారజేయు. గంజివార్చు to pour off the water from boiled rice by inclining the vessel, వారు నట్టుచేయు. To expect, ప్రతీక్షించు, ఉద్దేశించు. సంధ్యవార్చు to offer up prayers: (because while uttering the prayer called సంథ్య they let water run through their hungers.) 'హేమకుంభ జలములనొగివార్చి జలకంబుదీర్చి.' DRU. 774. 'సంధ్యవార్చువేళ.' G. vi. 17. వారుపు or వార్పు vārupu. n. The act of straining water or letting it flow, ఆచమనము. Water poured off from boiling rice, గంజి.

(p. 1157) vārthakamu vārdhakamu. [Skt. from వృద్ధ.] n. Old age, ముసలితనము. An assembly of old men, ముసలివాండ్రసమూహము. వార్ధక్యము vārdhakyamu. n. Old age. ఏబదియేండ్ల తరువాతియీడు, వృద్ధత్వము.

(p. 1161) vāsena vāsena. [Tel.] n. A cloth tied over the mouth of a vessel, particularly of one in which cakes or boiled by steam. కుండమూతికికట్టినగుడ్డ. A cloth bound over the head. అస్వస్థముగానుండేవాండ్రు తలకు కట్టుకొనే గుడ్డ. వాసెనకుడుము a cake boiled in steam. ఇడ్డెన.

(p. 1199) vīṭi vīṭi. [Tel.] n. Plunder, booty, కొల్ల, దోపుడు. వీటిబోవు vīṭi-bōvu. v. n. To become blameworthy. దూషితమగు, నిందితమగు. To be lost, నష్టమగు. To become useless, vain or unprofitable, వ్యర్థమగు. వీటిబుచ్చు vīṭu-buṭsṭsu. v. a. To lose, ruin, abandon, baffle, disappoint. కోలువుచ్చు, పోగొట్టు, విడిచిపెట్టు, వ్యర్థముచేయు. 'పొరుగిండ్లకు బోనిచ్చుట, నోరుతోనగజూచుచుంట నొగిపుట్టింటన్ జరికాలముండనిచ్చుట బురుషుడు తనసతినివీటిబుచ్చుట సుమతీ.' Sumati. 25. 'కుత్సితమేమి కూడుసమకూడినరాజ్యము వీటిబుచ్చగా వచ్చిన లాభమేమి.' P. iii. 139. వీటివాండ్రు vīṭi-vānḍru. n. Acrobats, rope-dancers దొమ్మరవాండ్రలో భేదము. వీటిది a female rope-dancer, దొమ్మరిది. 'వీటిదానిపొందు విడువజాలక తుల్వవచ్చుదాక మోనుచాపగుడిసె, భాగవతులపట్టుపట్టంగనోపడు.' Vema. 1693.