(p. 64) apāramu a-pāramu. [Skt.] adj. Shoreless, boundless, infinite, excessive, abundant. అమితమైన, విస్తారమైన. అపారపారము the shoreless waters, the ocean. అపారముగా adv. Profusely, abundantly. విస్తారముగా.

(p. 73) amaṇḍāramuga a-mandāramu-ga. [Skt.] adv. Abundantly, greatly, plentifully విస్తారముగా. 'మందారమహిజమ మందారమున నిచ్చు కనకాంబరంబులు కటుంగట్టి.' N. ii. 425.

(p. 96) avāri avāri. [Tel.] adj. Abundant, excessive, much, ample. విస్తారమైన. అవారిగ adv. Abundantly, excessively. విస్తారముగా, మెండుగా. 'అవారిగ తియ్యని మేడిపండ్లు గొంచు.' P. iv. 37.

(p. 98) avvāri avvāri. [Tel. another form of అవారి] adj. Abundant, excessive, much, ample. విస్తారమైన. అవ్వారిగ, అవారిగ, adv. Abundantly, excessively. విస్తారముగా.

(p. 1025) merumu merumu. [Tel.] n. Lightning. విద్యుత్తు. ఉరుములు మెరుములు విస్తారముగా నుండినవి there was much thunder and lightning v. n. To lighten. మెరుపు మెరుము. 'ఉరుముచుమెరుముచుబిడుగులు వరలుచునలుగడల. బడెవారితవృష్టుల్.' M. I. iii. 328. v. a. To thrust, పొడుచు.

(p. 1043) mollamu or మొల్లమి mollamu. [Tel.] n. Thickness, సాంద్రత. Abundance, plenty. విస్తారము. అనేకము. adj. Thick, సాంద్రము. Abundant, plentiful. 'కంకగృధ్రావలుల మొల్లంబులముసుంగుపడు పల్లంబులును.' Swa. iv. 57. మొల్లము. n. Money, ధనము. 'ఉ ఎల్లధనంబునోటువడి తిందుకులేశ్వర యింక నొడ్డగా, మొల్లమునాకుజూపుము.' భార. సభా. ii. మొల్లమిగా or మొల్లముగా mollami-gā. adv. Thickly, దట్టముగా. In abundance, plentifully. విస్తారముగా. అనేకముగా, దండిగా. 'తెల్లతెల్లనై మొల్లమిగా నంతకంతకుదిగంతంబు లందీరిచిన యిడుపులబోలెందీండ్రింప.' Swa. iii. 39. మొల్లమైన mollam-aina. adj. Abundant, plentiful. విస్తారమైన. అనేకమైన. 'మొల్లములైనసంపదలు మోచివెలుంగుచున్న నాకు.' Vish. ii. 11.

(p. 1180) viparītamu viparītamu. [Skt.] n. Contrariety, reverse, queerness. Abundance. విపర్యయము, వ్యత్యస్తము. adj. Reverse, inverse, contrary, opposite. Strange, odd, prodigious, unusual, queer, unnatural, విపర్యయమైన, వ్యత్యస్తమైన. విపరీతముగా viparīta-mū-gā. adv. Contrariwise, incongiuously unnaturally. Abundantly. విపర్యయముగా, విస్తారముగా, విపర్యయము viparyayamu. adj. Reverse, inverse, contrary, queer, strange, unnatural, విపరీతమైన. విపర్యయ దురాగ్రహము violent or outrageous anger. విపర్యయము or విపర్యాసము viparya-yamu. n. That which is opposite, contrary, reverse. Difference, వ్యత్యాసము.

(p. 1180) vippu vippu. [Tel.] v. a. To open, untie, loose. ముడివిప్పు to unite a knot. కథను విప్పు to solve a riddle. ఆ సంగతిని విప్పి చెప్పినాడు he explained the matter clearly. కంకణాలు విప్పేదాకా until the marriage was over. n. Loosing, opening, untying. విరియు, విప్పడము, వీడడము. Extension, spreading, విస్తారత, బాహుళ్యము, వైశాల్యము. 'సీ భద్రోత్థ హతవలత్కద్రూజమనజుట్ట తోవిప్పుతోదరిదొండమాడ.' A. iv. 192. adj. Extensive. large, విస్తారమైన. 'విప్పుకప్పగు గొప్పకొప్పున విరినల్లగలువలదండలు చెలువుమీర.' T. iv. 144. విప్పుగా vippu-gā. adv. Extensively, greatly, widely. విస్తారముగా. 'వింతసంతన జేసివిప్పుగా దోసినహురు మంజిపూసల మెరుగుకుచ్చు.' H. iv. 134. 'విప్పుగవిరితేనెవావవిడిబడిగురియన్.' ib. ii. 81. విప్పగు vipp-agu. adj. Large, great, wide. విశాలమైన. 'ఆప్పెనువేసవివిభవము విప్పగుదన్నగరనికట వృషగిరిహరికిన్.' A. ii. 83.

(p. 1186) virivi or విరివిడి virivi. [Tel.] n. Expanse, width, breadth, extent, విస్తృతి, విశాలత, వెడల్పు. Abundance, విస్తారము. 'విద్యలేల భూమివిరివియేల.' Vēma. 1099. adj. Extensive, large, wide, విశాలమైన, విస్తృతము. విరివిగా virivi-gā. adv. Widely, much, abundantly. విస్తారముగా, విశాలముగా. 'విరివిగా కొమ్మల విర్రవీగుచును.' Sar. D. 376.

(p. 1192) viśēṣamu vi-ṣēshamu. [Skt.] n. Sort, kind, species, variety, భేదము, విధము. A particularity, speciality, peculiarity, singularity. A specific quality, a distinguishing property, a characteristic. A particular thing, an individual, an object distinguished by some attribute or adjunct. Merit, excellence; something noteworthy or distinguished, a remarkable occurrence, news. చూడదగిన యుత్తమవస్తువు. అతిశయము, వింత, వింతరూపము. A charitable or virtuous action. సత్కార్యము, పుణ్యము. ఈ వైద్యునికి హస్తవిశేషముకద్దు this doctor has a fortunate hand. ఓషధివిశేషము a sort of herb. అక్షక్రీడావిశేషము a kind of diceplay. నేడేమివిశేషము what is there particular to-day? What is the matter to-day? ఆయన విశేషజ్ఞుడు he is a great scholar. adj. Extraordinary, eminent, remarkable, unusual. Much, more, abundant, greater, exceeding, surpassing. అతిశయమైన, వింతైన, అత్యంతమైన. విశేషమైన కార్యము a good deed. ఈ శ్లోకమునకు ఒక విశేషార్థమున్నది this verse has a secondary or recondite meaning. విశేషణము vi-ṣēshanamu. n. (In grammar). An adjective. విశేష్యలక్షణములనుచెప్పేది, గుణవాచకశబ్దము. విశేషించు vi-ṣēshinṭsu. v. n. To excel. అతిశయించు. విశేషించి or విశేషముగా vi-ṣēshinchi. adv. Abundantly, plentifully, much, exceedingly. తరచుగా, విస్తారముగా, మిక్కిలి, మిగుల. అతనితో విశేషించి సహవాసము చేయవద్దు you should not associate much with him. 'ఈ యత్రికుమారునింబోషించెదవిశేషించినేట నుండియు బ్రాణపదంబుగాగారవించెద.' T. ii. 178. విశేష్యము vi-ṣēshyamu. n. (In grammar), a noun or substantive. నామవాచకపదము, వస్తువాచకశబ్దము.

(p. 1196) vistaramu vistaramu. [Skt.] n. Spreading, expansion; prolixity, detail, abundance, plenty. శబ్దాదులవిస్తృతి, వ్యాప్తి, ప్రాచుర్యము, బాహుళ్యము. విస్తరించచి visarinchi. (participle used adverbially) Much, abundantly, greatly, considerably. నిండా, మిక్కుటముగా విస్తరిలు or విస్తరిల్లు vistarilu. v. n. To spread, extend, increase, enlarge, exceed, be prolix, dilate. విస్తారమగు, వ్యాపించు. విస్తరించు vistarinṭsu. v. a. To extend, spread out, increase, swell; to particularise. విస్తరిల్లజేయు, వివరించు. విస్తారము vistāramu. n. Spreading, extension, expanse, breadth, vastness. Plenty, abundance విరివి, బాహుళ్యము. 'తగువారి గాంచియత్యధ్బుతంబగు భవజ్జనకు తెరంగు విస్తార మొప్పజెప్పిన.' M. XIV. iii. 228. adj. Plentiful, abundant; extended, extensive, large, great, much, extreme. బహుళము. విరివియైన. విస్తారముగా vistāramu-gā. adv. Plentifully, abundantly, largely, much.బహుళముగా, నిండా, చాలా. విస్తీర్ణత vistīṛ-ṇata. n. Extent, area. విస్తీర్ణము vistī-ṇamu. adj. Great, large, wide, extended, extensive. విస్తారమైన, విశాలమైన.

(p. 1247) śānā ṣānā. [Tel. corruption of చాలా.] adj. Much, plentiful, very, many, long. నిండా, బహు, శానారాత్రిఅయినది it is very late at night. శానామంది or శానాజనము many persons, a great many people. శానాదూరము a great distance. adv. Much, very, greatly. నిండా. విస్తారముగా.

(p. 1267) s sa. [Skt.] (In composition,) with, together with సకుటుంబముగా together with one's family. సగుణము having (or endowed with) properties or qualities. సజాతీయము of the same tribe, of the same species. సటీక accompanied with a commentary. సదియుడు one who is kind or good. స పత్రము having wings, రెక్కలుగల. సమర్మకముగా in full detail, circumstantially, with all the particulars, minutely, దాచకుండా. సమూలము together with the root, having a root, entire, వేరుతోకూడా, యావత్తు. వారు సమూలముగా నాశమైనారు they are ruined, root and branch. సమేలంపు derisory, satirical. 'సమ్మేలంపుమాటల మేలమాడు.' Vish. vi. 19. సయుక్తికము reasonable, logical, rational. సరయత with speed, త్వరగా.' సరయతవచ్చి వెల్వడిహ౛ారరము చెంతరథంబుడిగ్గి.' T. iv. 193. సంలక్షణము classical, beautiful, handsome, లక్షణయుక్తమైన, అందమైన, సలక్షణమైనపడుచు a handsome girl. సలలితము beautiful, lovely. 'సలితకళానిధి.' T. Pref. 87. సవిస్తారముగా at full length, extensively, with all the particulars, completely, to the full, వివరముగా. సవినయముగా respectfully. సవినయుడై modestly. సహిరణ్యోదకపూర్వకముగా entirely; (lit. with money and water) - a phrase used in making gifts. సహృదయుడు a good hearted man. సహేతుకము reasonable, well grounded. కారణముతోగూడిన. సహేతుకముగా with the reason or the grounds, కారణసహితముగా. సాకూతము significant, అభిప్రాయసహితమైన. సాకూతస్మితము a wanton glance. A. iv. 41. సానుకూలము favour or kindness, success, ఉపకారము. ఆ పని వానికి సానుకూలమైన తరువాత when he succeeded in that affair. అది సానుకూలముకాక పోయినది it did not succeed. సానుకూలము favourable, kind, ఉపకారమైన. సానుకూలమైన మాట favourable word. సానుకూలముగా favourably, kindly, ఉపకారముగా. సాపత్న్యము the condition of a co-wife, the state of being or having a rival wife, సపత్నీభావము, సవతితనము. 'నీకనుపమసాపత్న్య సంపాదనంబు.' A. ii. 24. 'సాపత్న్యమునను గాకసైరింపగలదెయేకడపపత్నీ.' N. iii. 122. సాపత్న్యుడు an enemy, శత్రువు; the son of a co-wife. సుపత్నీపుత్రుడు. సాపరాధి a culprit, offender, sinner, he who is guilty, నేరస్థుడు. సావకాశము leisure, spare time, an interval, తీరిక, వ్యవధానము. సావధానముగా carefully, diligently, attentively, with due heed, జాగ్రతతో.

(p. 1304) samṛddhamu sam-ṛiddhamu. [Skt.] adj. Ample, full, entire; abundant, plentiful, సంపూర్ణమైన, సమృద్ధి sam-ṛiddhi. n. Fulness, plentitude, abundance. Increase, prosperity, success. అభివృద్ధి, మిక్కిలి సంపద. ఆ కుండ సమృద్ధిచేసినాను I filled the pot. సమృద్ధిగా sam-ṛiddhi-gā. adv. Amply, plentifully, fully. సంపూర్ణముగా, విస్తారముగా, సమృద్ధియగు sam-ṛiddhi-y-agu. v. n. To grow full. సంపూర్ణమగు. సమృద్ధుడు sam-ṛiddhuḍu. n. A wealthy or prosperous man. మిక్కిలి సంపదగలవాడు.

(p. 1317) sāṅgamu sāngamu. [Skt. స+అంగము.] adj. Having all the members or parts, comprising all the subdivisions, complete, perfect, full. సంపూర్ణమైన, సావయవమైన. సాంగముగా s-āngamu-gā. adv. Completely, at full length. సంపూర్ణముగా. సాంగము చేయు s-āngamu-chēyu. v. a. To complete, finish. సాంగోపాంగము s-āng-ōp-āngamu. (స+ఆంగ+ఉప+అంగ) adj. Complete from beginning to end, entire. సంపూర్ణము. సాంగోపాంగముగా s-āng-ōp-āngamu-gā. adv. Completely; with all the members and subdivisions, అంగప్రత్యంగములతో కూడా, సవిస్తారముగా.