(p. 119) āyamu āyamu. [Tel. and Skt.] n. A vital part of the body. జీవస్థానము particulars, details, Receipt, gain, profit. వచ్చుబడి, ఆదాయము. Toll, tax customs, income. సుంకము. Rate, standard, fixed number. ఆయకట్టు āya-kaṭṭu. ఆయము+కట్టు.] ఆయము, లేక, ఆదాయము యొక్క నిర్ణయము, ప్రమాణము. A yard, an enclosure. Quantity, extent of land, an account specifying the varieties of kinds of soil in a certain field. ఆ యింటి ఆయకట్టుకులోగా within the compound of the house. ఆయమునకు వెచ్చమధికమైన if the expense is greater than the income. ఆయంపాటిగాయం or ఆయంపట్టుగాయం a mortal wound. ఆయముల సోకన్ to the quick.

(p. 173) uhhu uhhu. [Tel.] n. The sound produced when a fire is kindled by blowing on it. నిప్పూదుట యందు కలుగుధ్వని. 'ఉహ్హని హోమాగ్నినూద నొల్లడు గాని విరహజ్వరార్తితో వెచ్చనూర్చు.' పాండు. iii.

(p. 242) kanuvecca kanu-veṭṭsa. [Tel.] n. Slight heat. నులివెచ్చ.

(p. 330) kōṣṇamu kōshṇamu. [Skt.] adj. Lukewarm, tepid. నులివెచ్చగానున్న, గోరువెచ్చగానున్న.

(p. 394) gōru gōru. [Tel.] n. A nail, a claw. In A. v. 30. గోళ్లు is rendered అరిటిపువ్వులో నుండే గద్దగోళ్లు అని వాడుకోబడే కుచ్చులవంటివి 'Hawk's claws,' i.e., the inside of a plantain blossom. adj. Slight, little. అల్పము. గోటికన్ను the quick of the nail. గోరుగల్లు or గోరుగొండి or గోర్లొండి gōru-gallu. n. An instrument for cutting the nails. గోరుగాలము gōru-gālamu. n. A kind of fishhook made of iron wire. గోరుచిక్కుడుకాయ gōru-chikkuḍu-kāya. n. The bean called Dolichos fabæformis. Rox. iii. 316. గోరుచిరణము gōru-chīra-ṇamu. n. A chisel with a bent edge. కొనయుండు వంపుగల ఉలి. గోరుచుట్టు gōru-ṭsuṭṭu. n. A whitlow. గోరుచుట్టుపై రోకటిపోటు a blow from a rice pounder on a whitlow, i.e., trouble upon trouble. గోరులి or గోరు ఉలి gōruli. n. A gouge, or round-bladed chisel. గోరువెచ్చ gōru-veṭsṭsa. n. and adj. Lukewarm, tepid, partly warm. గోరొత్తు gōr-ottu. v. a. To pinch. n. Pinching.

(p. 594) dinamu dinamu. [Skt.] n. A day. The day time. దినేదినే dinē-dinē. adv. Daily. దినకరుడు dina-karuḍu n. The maker of the day, i.e., The sun. దినచర్య dina-charya n. A diary, day book, or journal. దినదినము dina-dinamu. n. Every day. adv. Daily, day by day. దినబత్తెము daily batta or allowance. దినమణి dina-maṇi. n. The gem of day, a title of the sun. దినవారము dina-vāramu. n. Funeral ceremonies. ఉత్తరక్రియలు or కర్మాంతరము. దినవెచ్చము daily expense. పాండు. iii. దినసరి dina-sari. n. A kind of grain or crop. ధాన్యవిశేషము, సస్యవిశేషము. దినాంతము the evening time. సాయంకాలము, మాపు.

(p. 671) nuli nuli. [Tel.] n. A twist, a tangle. మెలి. A griping or gnawing pain in the stomach. పేగులలోనొప్పి. వానికి నులిపెట్టినది he had the gripes. నులిపురుగులు worms in the bowels. adj. Gentle, slight. Small, స్వల్పమైన, అల్పము. Thus నులికాలువ A small stream. A. ii. 72. vi. 17. నులివెచ్చగా slightly warm, lukewarm. నులినొప్పి a slight griping pain, నులివాళ్లు nuli-vāḷḷu. n. A slight withering. కొంచెము వాడిపోవుటలు. నులివాళ్లువాడు to wither slightly, కొంచెమువాడు. నులిగొను nuli-gonu. v. n. To be twisted, to be tangled. చిక్కుపడు. నులిపెట్టు nuli-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, చిక్కుపెట్టు. నులిగడ or నులితడ nuligaḍa. n. A medicinal plant, having a capsule consisting of fine fibres twisted in the form of a screw, Helicteres idora. Linn, ఆవర్తని. నులియు or నులివు nuliyu. v. n. To move about, to shake, to tremble. చలించు. ఇట్టట్టుతొలగు. To be reduced to powder, to be crushed or powdered, పొడియగు, నలియు, నలుగు. To ring, sound, tinkle. 'తే కామనులియంగ కంకణక్వణనమొలయ.' చంద్రహాసవిలాసము. i. 896. నులించు nulinṭsu. v. a. To crush, to cause to be powdered. నులియజేయు, నులుచు. నులుచు or నులుపు nuluṭsu. v. a. To tread out, corn with oxen, to thrash corn, నులియజేయు, నులుగు nulugu. v. n. To be crushed, ground, trodden. నలుగు.

(p. 700) paḍidamu or పడిదెము paḍidamu. [Tel.] n. A certain decoction. ద్రవరూపమగు వ్యంజన విశేషము, ఊర్పు, బోళము. 'సీ అప్పడంబులు వడియములు దాలింపులు బలుచని నులివెచ్చ పడిదెములును.' జై. iii.

(p. 752) piccilu or పిచ్చిల్లు pichchilu. [Tel.] v. n. To gush, flow, exude. 'నచ్చినకంసుని బొడగని, వెచ్చని నిట్టూర్పుగదురవిహ్వాలమతితో రిచ్చపడిబాష్పధారలు, పిచ్చిలనయ్యిందువదన బెగడుచుపలికెన్.' Vish. vii. 79.

(p. 763) pukkili pukkili. [Tel.] n. The inside of the cheek, బుగ్గలోపలిభాగము. పుక్కిటిపురాణము rigmarole, traditional nonsense, an old wives' tale. 'వెచ్చనిట్టూర్పు పుక్కిట వెడలకున్నె.' (R. vi. 112.) he could not help drawing a deep sigh. Gen. పుక్కిటి. Loc. పుక్కిట. plu. పుక్కిళ్లు. పుక్కిలించు or పుకిలించు pukkilinṭsu. v. n. To gargle or rinse one's mouth. To spirt out. పుక్కిలింత or పుక్కిలింత pukkilinta. n. Gargling, rinsing one's mouth. పుక్కెడు pukk-eḍu. n. A mouthful. పుక్కెడునీళ్లు a mouthful of water.

(p. 818) pōṭu pōṭu. [Tel.] n. A thrust, a stab, a blow. పొడుపు. కత్తిపోటు. A throb of pain. పోదుపు, నొప్పి. The swell of a river, or of the sea, the flow of the tides, high water, సముద్రోల్పణము, నద్యాదులజలవృద్ధి. Heroism, courage, శౌర్యము. A battle, యుద్ధము. వాడు ఇప్పుడు కొంచెము పోటుమీద నున్నాడు he is now drunk. 'నా కొడుకు పోటుమాటలు, నీకేటికి పొసగవాడ.' M. IV. v. 258. పోటుమాటలు అనగా ఎత్తిపొడుపుమాటలు. చెవిపోటు chevi-pōṭu. n. Ear-ache. ఆ కురుపు పోట్లు పొడుస్తున్నది the boil is throbbing. పోటాపోటీ pōṭā-pōṭī. n. Rivalry, emulation, competition, నీకంటే నాకనిపయిబడడము. వానికి నిన్న దర్భపోటుతగిలినది he was invited to the ceremony held on the anniversary of a man's father's death. పోటుపాటు ఎరిగినవాడు one who knows both sides of the question పోటాడు or పోటొగ్గు to get ready for battle. రణోద్యోగము చేయు. పోటుకంబము pōṭu-kambamu. n. A post or pillar which is set up as a prop, ఊతగానిలిపినస్తంభము. పోటుకలుపు pōṭu-kalupu. n. A second weeding, రెండవమారు తీయు కలుపు. పోటుకాడు, పోటుబంటు, పోటుమగడు or పోటుమానిసి pōṭu-kāḍu. n. A hero, a courageous man, శూరుడు. పోటుకోల pōṭu-kōla. n. A sharp pointed stick used as a prop. 'వలలును దెరలు ప్రోగులు చుట్టగాలేదు, పోటుకోలొకటియు బుచ్చలేదు, తెగిన మెకంబుల తేలేదు.' Dhurjati. iii. 96. పోటుగంప pōṭu-gampa. n. A large basket. పోటుపాటు pōṭu-pāṭu. n. The ebb and flow of a tide. Paidim. i. 86. 'నీపోటుపాటున నిపుడిట్లు మమ్ము బోరించితివి.' HD. ii. 1196. నీపోటుపాటున, నీవెచ్చి తగ్గుటచేతను. పోటెక్కించినవాడు pōt-ekkinchina-vāḍu. n. An assailant, one who attacks. ఎదిరించి పైకి వచ్చేవాడు.' పోటెక్కించినవారిమీద ప్రయోగించినవాని సమరపతి వధియించుననియును బెద్దలవలన వినియుందుము.' M. VII. iii. 96. పోటొడ్డు pōt-oḍḍu. v. n. To face in battle, to oppose. యుద్ధానిముఖుడగు. 'పొడిసింగరాజు పోటొడ్డినాడు.' Pal. 410. పోట్లాట pōḷl-āṭa. (పోటులు+ఆట.) n. Fighting; a struggle, dispute, యుద్ధము, కొట్టాట. పోట్లాడు or పోటులాడు pōṭl-āḍu. v. n. To fight, to battle, to struggle, to come to blows. యుద్ధముచేయు. పోట్లావు pōṭl-āvu. n. A cow that butts, పొడిచే స్వభావముగల ఆవు పోటరి or పోటరికాడు pōṭari. (పోటు+అరి.) n. A hero, a brave man. శూరుడు. 'పోటరులైనభర్త లేవురు గలరంటి.' M. IV. ii. 264. పోటరితనము pōṭari-tanamu. n. Heroism. శూరత్వము.

(p. 937) mandamu mandamu. [Skt.] adj. Slow, tardy, dull, stupid, heavy, foolish; gentle, soft, not violent, మెల్లని. మందమారుతము a gentle breeze. మందగమనము a gentle pace. మందబుద్ధి dull intellect. మందమతి a block-head. మందస్వరము a low tone. మందాహారము generous diet. n. Thickness, slowness, indigestion, loss of appetite. మాంద్యము, దళము. వానికి కడుపులో మందముగానున్నది he suffers from indigestion. మందగామి manda-gāmi. n. One who walks slow, మెల్లగానడచువాడు. మందగమన or మందగామిని manda-gamna. n. The 'gentle mover,' an epithet of a graceful woman. మందగించు manda-ginṭsu. v. n. To become dull, to lose one's appetite. To fall, as price. మందమగు. ఇప్పుడు ధర మందగించినది the market is now dull, ధరతగ్గినది. మందస్మితము or మందహాసము manda-smitamu. n. A smile, a gentle laugh, చిరునవ్వు. మందాగ్ని man-dāgni n. A slow fire. Want of appetite: (hunger being considered as fire.) అగ్ని మాంద్యము మందాక్షము mand-akshamu. n. Modesty, bashfulness, shame. సిగ్గు, లజ్జ. మందోష్ణము mand-ōshṇamu. n. Slight warmth, lukewarmness, gentle heat. నులివెచ్చన, ఇంచుకవేడి. adj. Warm, tepid, lukewarm. నులివెచ్చని, గోరువెచ్చని.

(p. 1115) v va. [Tel.] The consonant V or W. As with h in English, v in Telugu is sometimes added in places where it does not occur, and dropped in places where it does occur by incorrect speakers or writers; e.g., ఒళ్లు is often pronounced and written వళ్లు and ఊరు, వూరు; while words like వెర్రి and వెచ్చము are pronounced and written ఎర్రి and ఎచ్చము. The initial V is also frequently changed into a vowel or a Y by vulgar speakers: e.g., ఏప or యేప for వేప. ఎట్టి or యెట్టి for వెట్టి. The initial P (in verse) is sometimes changed into V; thus వోయె (vōye) for పోయె (pōye) he went; వాపె (vāpe) for పాపె (pāpe) he removed. Sometimes the initial V changes into B, as బలె for వలె 'like.' 'దీపాంకురపఙ్క్తులంబలె.' Bhanumat. iv. 142. This change is caused by the preceding sunna: Sometimes in the second syllable G changes into V; as పగడము, పవడము. In prosody వ stands for వగణము an iambic; more usually written లగము. And in poems వ stands for వచనము prose.

(p. 1167) viccēyu vich-chēyu. [for Skt. విజయముచేయు.] v. n. To come, వేంచేయు. 'నీకెల్లశుభంబులుంగలవు విచ్చేయుండునేడంచు బల్కినరాజేంద్రుడు పట్టణంబునకునేగెన్.' Vish. vi. 98. To go, పోవు. నీవెచ్చోటికి విచ్చేయకుము do not go anywhere.

(p. 1206) vecca veṭsṭsa. [Tel. from వేడి.] n. Heat, warmth, వేడిమి. Fever, జ్వరము, కాక. 'విరహభరంబునన్ బొడము వెచ్చకుశాంతియొనర్ప.' A. ii. 60. adj. Hot, warm, వేడియైన. 'దేవరకును వెచ్చనిట్టూర్పుపుక్కిట వెడలకున్నె.' R. vi. 112. వెచ్చదనము or వెచ్చన veṭsṭsa-danamu. n. Warmth, heat. వేడిమి. వెచ్చన or వెచ్చని veṭsṭsana. adj. Warm hot. వేడియైన. వెచ్చనూర్చు veṭsṭsan-ūrṭsu. v. n. To sigh warmly or deeply, వేడిఊపిరి విడుచు. Bobbili. ii. 112. వెచ్చచేయు or వెచ్చబెట్టు veṭsṭsa-chēyu. v. a. To warm, to heat a little. రవంత వేడిచేయు. వెచ్చలు veṭsṭsalu. n. The hot season, గ్రీష్మదివసములు. 'వెచ్చలంకరికిరి కాసరాంగములగప్పినరొంపులు.' A. ii. 56. టీ వెచ్చలన్, గ్రీష్మదినసములయందు. వెచ్చు veṭsṭsu. v. n. To boil, to be heated, కాగు. n. Heat, వేడిమి.