(p. 388) gobbuna gobbu-na. [Tel.] adv. Quickly, hastly, at once, instantly. వేగముగా.

(p. 541) tuluca tuluṭsa. [Tel.] adj. Swift. వేగముగల. తులుచన tuluṭsana. n. Swiftness.

(p. 548) teppa teppa. [Tel.] n. A raft or float, a cattamaran. కట్టుమ్రాను. వానితెప్ప మునిగినది his foot is sunk, i.e., he is totally ruined. తెప్ప బయలుదేరినట్టు ఉన్నది it is as if (his) raft has come to the surface, i.e., he has recovered his spirits. తెప్పలదేలు to be rife, to abound, rejoice, revel. ఓలలాడు. తెప్పలతేలగా or తెప్పతెప్పలుగ abundantly. T. ii. 34. అగ్గితెప్ప a flake of fire. తెప్పతిరునాళ్ల the raft feast, when the god is placed on a float and rowed over a pond or reservoir. తెప్పతెరలగ teppa-tearala-ga. adv. At pleasure, యథేచ్ఛముగా. At full speed. అతివేగముగా.

(p. 592) diga diga. [Tel. from దిగు.] adv. Down. downwards. దిగబడు to go down, to sink. దిగజారు to slide down. దిగగాచు to distil. దిగదిగ diga-diga. adv. Rapidly, brightly. వేగముగా, ప్రకాశముగా, 'గీ అబ్జరుచిదూర్పు దిగదిగయుంచుమెరసె.' BD. v. 4, 14. దిగదీయు or దిగదుడుచు diga-dīyu. v. a. To take down. To disenchant, to avert a spell, or the evil eye, to expel a fiend. దిగదుడుపు diga-duḍupu. n. Waving a lamp to break a spell. Disenchantment, diga-drāvu. v. t. To drink down, to let go, to leave, విడుచు. v. n. To come down, దిగు. దిగనాడు diga-n-aḍu. v. a. To do away with or remove (sin.) To put (a fault) out of view. To lay (a vest) aside. To forsake or desert, విడుచు. దిగబట్టుకొను diga-buṭṭu-konu. v. a. To drag down. దిగబడు diga-baḍu. v. n. To get down. దిగు. To sink or give way. ౛ారు; to remain or be left behind, రాలేక దిగబడ్డాడు he stayed behind as he could not come. దిగబడిన పైకము an outstanding balance. ఈ కాగితము నాదగ్గిర దిగబడ్డది this paper remained in my hands. దిగబెట్టు diga-beṭṭu. v. a. To set out of view, set aside. To leave (a thing behind, through forgetfulness.) దిగబోత diga-bōla. n. Spreading downwards. దిగువకు వ్యాపించుట. వానికి చెమట ఎగబోతలు దిగబోతలుగానున్నది he perspires profusely. దిగరోజు diga-rozu. n. Panting. కుట్టూపిరి. వాడు ఎగరోజు దిగరోజులుగా పరుగెత్తుచున్నాడు he runs out of breath. దిగవిడుచు diga-viḍuṭsu. v. a. To throw aside or leave, to leave behind. విడుచు.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 1086) rēcitamu rēchitamu. [Skt.] n. A particular pace of a horse, అశ్వగతిభేదము, నట్వాలుతొక్కడము. A fast trot, వంకరలేక వేగముగా పోవు అశ్వధారావిశేషము.

(p. 1125) vaḍi vaḍi. [Tel.] n. Quickness, briskness, celerity, rapidity; sharpness, violence. శీఘ్రము. వేగము. Prowess, courage. శౌర్యము, క్షౌత్రము. Time, కాలము as in ఇంచుకనడి. కొంతవడి. పెద్దవడి. The twist of a cord. దారముపిరి. పురిబిగువు, పురిబిగువునపడుచిక్కు. (In prosody) rhyming syllables. కవిత్వమందయతి, పద్యయతి. plural వళ్లు. వడికాడు vaḍi-kāḍu.n. A quick or brave man. వేగముకలవాడు. శౌర్యవంతుడు. వడిగలతనము courage, bravery, వడిగలవానితనము, శౌర్యము. వడికొలుపు vaḍi-kolupu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, 'మొలకమీసలువడిగొల్పుమురువు నేర్చె.' T. ii. 73. To hasten, to cause to be quick. వేగముకలుగునట్లుచేయు. వడిగొను vaḍi-gonu. v. n. To become twisted, మెలిపడు. To be fast, వేగముకలుగు. వడిగల vaḍi-gala. adj. Quick, brisk, violent, clever, brave, వేగముగల, శూరత్వముగల. వాడు మంచివడి గలవాడు he is very quick or clever. adv. Quickly, freshly, త్వరగా, పురిగొని. 'పడుచులేచుచుడు గచువడిగొంచొదవెడుకినుకల గడుబెట్టిదముగ.' M. V. ii. 348. వడిపడు vaḍi-paḍu. v. n. To be troubled, afflicted, oppressed; to toil. వడివెట్టు or వడివేయు vaḍi-peṭṭu. v. a. To twist. మెలిపెట్టు, నులుము. 'తే గీ అలుకచేనుండబుగ్గలునులిచితిట్టి తొడలువడిపెట్టి కోదండమమరగట్టి రెట్టతెగగట్టి.' H. ii. 180. To trouble, annoy, persecute. బాధపెట్టు. వడిసుడి vaḍi-suḍi. n. A whirlpool. ఆవర్తము.

(p. 1218) vēga vēga. [from Skt. వేగః.] n. Swiftness, speed, haste, వడి, త్వర. వేగ, వేగముగా or వేగమే vēga. adv. Speedily, hastily, quickly. శీఘ్రముగా, త్వరగా. 'కుండలంబులు వేగగొనిరమ్ము నాలవనాటికి.' M. I. i. 164. వేగము vēgamu. [Skt.] n. Swiftness, celerity, velocity, speed, haste, త్వర, త్వరితము, జనము. A stream, flow, current. ప్రవాహము. వేగపడు vēga-paḍu. v. n. To make haste, త్వరపడు. వేగపాటు or వేగిరపాటు vēga-pāṭu. n. Hurry, haste, త్వర, శీఘ్రము. 'వేగపాటేలయతడునీ విభుడగుటకు.' A. v. 86. వేగవతి vēga-vati. n. The name of a river that runs by Conjevaram.

(p. 1253) śīghramu ṣīghramu. [Skt.] n. Speed, quickness. వేగము, త్వర. adj. Quick, speedy, rapid, swift. వేగముగల, త్వరగల. శీఘ్రముగా ṣīghramu-gā. adv. Rapidly, quickly. hastily. త్వరగా, వేగముగా. శీఘ్రతరము ṣīghra-taramu. adj. More rapid, quicker. మిక్కిలిత్వరగల.

(p. 1306) sarabhasamu or సరభసముగ sa-rabhasamu. [Skt.] adv. With speed. వేగముగా, త్వరగా. 'చనకారణమేమి సరభసంబిది నాతో వి నువింపుమనిన.' P. i. 228. సరభసిల్లు or సరభసిలు sa-rabhasillu. v. n. To make haste. త్వరపడు. 'పేరువిన్నప్పుడే దూరమైచను భూతచయములు దిగులునసరభసిల్లి.' H. iii. 89.

(p. 1390) huṭāhuṭi huṭā-huṭi. [Tel.] n. Swiftness, haste. వేగము, గమనవేగము. adj. Rapid, quick, తీవ్రమైన, వడియైన. 'తవఠవలేకరుగుదుము హుటాహుటినడలన్.' Swa. i. 38. 'హుటాహుటినాట్యముసల్ప.' H. ii. 191. హుటాహుటి ప్రయాణము a forced march. హుటాహుటి or హుటాహుటిన్ huṭā-huṭi. adv. Rapidly, quickly, hurriedly. శీఘ్రముగా, వేగముగా, త్వరగా.